vier vragen overMarengo-proces

Hoe gaat het proces tegen Ridouan T. nu verder?

Het Marengo-proces tegen de ‘moordorganisatie’ rond Ridouan T. wordt dinsdag hervat zonder pers en publiek. De rechtbank neemt het uitzonderlijke besluit als gevolg van de moord op advocaat Derk Wiersum. 

Rechercheurs doen sporenonderzoek in de buurt van de plek waar woensdagochtend 18 september strafrechtadvocaat Derk Wiersum is doodgeschoten.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Hoe vaak sluit een rechtbank de deuren?

Zelden. ‘Ik kan me bijna geen andere zaken herinneren waarbij de deuren langdurig werden gesloten’, zegt emeritus-hoogleraar Theo de Roos. Zo bleven in 2007 de deuren voor pers en publiek open in een proces tegen Willem Holleeder. De nacht ervoor was de zwaarbeveiligde rechtbank in Osdorp beschoten met een antitankgranaat. Sluiting hebben we toen niet eens overwogen, aldus een betrokkene. 

Rechtszaken zijn in Nederland in principe altijd openbaar. Alleen zittingen tegen minderjarige verdachten vinden achter gesloten deuren plaats. De Roos: ‘De deuren van een rechtszaal worden soms wel kortdurend gesloten, bijvoorbeeld als een getuige verklaart over intieme, persoonlijke details.’ 

Het recht is van de samenleving, zegt Leonie van Lent, dat is de reden dat processen voor iedereen toegankelijk zijn. Zij is docent en onderzoeker bij de Universiteit Utrecht. ‘Bovendien is het voor de samenleving belangrijk om te zien hoe er over zaken wordt geoordeeld door de rechter.’ Daarnaast heeft de openbaarheid nog een functie. Rechters zijn immers voor het leven benoemd, ze zijn onafhankelijk en hoeven geen verantwoording af te leggen. Van Lent: ‘Door recht te spreken in het openbaar kunnen pers en publiek de rechters controleren.’ 

Waarom sluit de Amsterdamse rechtbank dinsdag en donderdag de deur voor pers en publiek?

Officieel is het besluit om de deuren te sluiten nog niet genomen. Dat moet op zitting gebeuren. De verwachting is dat de rechtbank dit besluit dinsdag meteen bij aanvang van de zitting neemt. 

De toelichting die de rechtbank tot nu toe geeft, is summier. Volgens de rechters ‘zijn de implicaties’ van de moord op advocaat Derk Wiersum ‘op dit moment nog niet volledig te overzien’. Een woordvoerder voegt toe dat ‘er verschillende kwesties spelen die de rechters in rust met de procespartijen willen bespreken'. 

Onderzoeker Van Lent is verbaasd over de summiere toelichting maar heeft wel begrip voor het besluit, gezien de uitzonderlijke situatie. ‘Dit is een kwestie van de openbare orde.’ Emeritus hoogleraar De Roos verwacht dat volgende zittingen wel weer openbaar zullen zijn. 

Wat gebeurt er deze week in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol?

De zittingen van dinsdag en donderdag zijn twee voorbereidende zittingen. Ze waren al gepland, en moeten doorgaan. Rechters zijn verplicht om elke 90 dagen te beslissen of verdachten die in voorlopige hechtenis zitten, in de gevangenis moeten blijven of dat de verdachten de inhoudelijke behandeling van hun strafzaak in vrijheid mogen afwachten. Naar verwachting wordt de strafzaak pas volgend jaar inhoudelijk behandeld. 

Wat er daarnaast nog meer besproken gaat worden kon de rechtbankwoordvoerder niet zeggen. Mogelijk komt er na afloop een verklaring. 

Oud-rechter Frits Lauwaars zei vorige week in de Volkskrant dat hij verwacht dat de aanklagers en rechters met pantservoertuigen vanaf een beveiligd adres naar de rechtbank zullen komen. De oud-rechter leidde eerder het omvangrijke liquidatieproces Passage. Inhoudelijk verwacht hij dat het proces zal doorgaan zoals gepland. Dat betekent onder meer dat de aanklagers de stand van het onderzoek zullen toelichten. 

Het Marengo-proces begon vorig jaar met twee verdachten, intussen zijn het er al zestien. De twee hoofdverdachten Ridouan T. en Saïd R. zijn nog altijd voortvluchtig. De leden van de criminele organisatie worden beschuldigd ten minste vijf liquidaties, verscheidene pogingen daartoe en de voorbereiding van nog eens enkele moorden. 

Heeft de kroongetuige al een nieuwe advocaat?

De Orde van Advocaten heeft samen met het OM en de rechtbank voor gezorgd dat er deze week een advocaat naast kroongetuige Nabil B. zit. De Amsterdamse deken (toezichthouder) wil niet zeggen wie het is. Hij beklemtoont wel dat er nog geen definitieve oplossing is gevonden. 

Vorige week werd B.'s advocaat geliquideerd. Na de moord bood advocaat Peter Schouten zich aan als nieuwe advocaat van de kroongetuige. Hij zei te hopen dat hij B. bij kan staan met een team van advocaten. Op Twitter liet hij dit weekend weten dat zich al zes andere advocaten hebben gemeld. De Amsterdamse deken wilde niet zeggen of Schouten de advocaat van B. is. 

LEES OOK:

Na de liquidatie van advocaat Derk Wiersum zijn advocaten, aanklagers en rechters bezorgd om hun veiligheid. Iedereen vraagt zich af: wie is nog bereid een kroongetuige te verdedigen?

Strijd tegen de maffia, Italië is er bekend mee. Hoe proberen de Italianen de rechtsstaat te beschermen tegen georganiseerde misdaad?

Wat betekent de liquidatie van Wiersum voor het proces rond kroongetuige Nabil B.?‘Zonder advocaat is dit niet te doen.’

Meer over