Analyse

Hoe een voetbalwedstrijd kon ontaarden in een kleine Balkanoorlog

Jan Hunin
Albanese voetbal fans in het centrum van Tirana na de wedstrijd Servië-Albanië. Beeld anp
Albanese voetbal fans in het centrum van Tirana na de wedstrijd Servië-Albanië.Beeld anp

Voor een risicowedstrijd ging het er vrij gezapig aan toe, met slechts twee gele kaarten in de eerste 41 minuten. Het had erger gekund, want in het stadion van Partizan Belgrado stonden met Servië en Albanië twee erfvijanden op het veld.

Ook buiten het veld viel de schade mee, natuurlijk met dank aan de uitgebreide veiligheidsmaatregelen. De Albanese voetbalsupporters waren na onderling overleg tussen beide voetbalfederaties thuisgebleven en rond het veld stond een politiemacht om u tegen te zeggen.

Maar die had natuurlijk niet kunnen voorzien dat er in de 42ste minuut iemand vanuit de VIP-loge een drone met een Albanese vlag zou lanceren. Nadat een Servische verdediger de vlag uit de lucht had geplukt, kwam het tot een handgemeen met de Albanese spelers. Dick Advocaat, de coach van de Serviërs, moest machteloos toekijken hoe een belangrijke EK-kwalificatiewedstrijd ontaardde in een kleine Balkanoorlog. Er zat niets anders op dan de wedstrijd vroegtijdig te staken.

Oud zeer

Het ging dan ook niet om zomaar een vlag, maar om de vlag van Groot-Albanië, waarop Albanië meer dan dubbel zo groot staat afgebeeld als in werkelijkheid. Alle buurlanden moesten er grondgebied op inleveren: Griekenland, het toeristische eiland Korfoe inbegrepen, Montenegro, Macedonië, en natuurlijk ook Servië. Behalve in Kosovo wonen er ook nog etnische Albanezen in de Sandzak en het uiterste zuiden van het land.

Een betere manier om de Serviërs uit de dagen had de aanstoker van het incident - volgens Belgrado niemand minder dan Olsi Rama, de broer van de Albanese premier - niet kunnen bedenken. Hoewel het ondertussen vijftien jaar geleden is dat de Servische president Slobodan Milosevic met zijn etnische zuiveringen een NAVO-interventie uitlokte en op die manier het gebied voor zijn land verloren liet gaan, blijft Kosovo voor de Serviërs een open wonde. Jarenlang bleven ze zich verzetten tegen de afstand van de provincie waarin hun bakermat ligt. Pas onder druk van de Europese Unie gingen ze door de knieën.

In de hoop zo snel mogelijk met de toetredingsonderhandelingen te kunnen beginnen sneed Belgrado vorig jaar alle institutionele banden met het door etnische Albanezen gedomineerde Kosovo door. Maar dat betekent nog niet dat de Serviërs bereid zijn hun voormalige provincie te laten aansluiten bij de erfvijand. De laatste keer dat Kosovo bij Albanië hoorde, was tijdens de Tweede Wereldoorlog, na een invasie door de fascistische Italianen.

Servische politieagenten komen het veld beveiligen. Beeld anp
Servische politieagenten komen het veld beveiligen.Beeld anp

Straffen

Wat de Kosovaren betreft, sluiten ze opnieuw aan. Het zegt genoeg dat ongeveer de helft van de Albanese voetballers die dinsdagavond in Belgrado op het veld stonden van Kosovaarse afkomst zijn. Toch ziet het er niet naar uit dat de Kosovaren snel hun zin zullen krijgen. Steun voor aansluiting zou de Albanese kandidatuur voor lidmaatschap van de Europese Unie op de helling zetten, en dat is iets wat de regering in Tirana ten allen prijze wil vermijden. Net als voor Servië is Europese integratie voor Albanië prioritair.

De zware straffen die beide landen van de UEFA boven het hoofd hangen, lijken dan ook het minste wat hen overkomen. Goede relaties met de buren zijn een van de voorwaarden van Brussel voor toetreding en het incident van dinsdagavond zal door hun tegenstanders dan ook aangegrepen worden om hun lidmaatschap van de Europese Unie op de lange baan te schuiven.

Hoe groot de opgelopen schade is zal volgende week blijken, wanneer de Albanese premier Edi Rama in Belgrado verwacht wordt voor een historisch bezoek. Het is van 1947, de tijd van Enver Hoxha en Josip Broz Tito, geleden dat er nog een Albanese regeringsleider in Servië op bezoek was. Maar door de streek van Rama's broer Olsi dreigt het feest niet te zullen doorgaan.

Meer over