Hoe een plot te vroeg verklapt werd

Alfred Hitchcock vroeg aan het slot van Psycho de kijkers om de plot van die film niet te verraden. In januari 1981 meende Peter van Bueren, de toenmalige filmrecensent van de Volkskrant, zich niet aan deze wijze raad van de meester te hoeven houden....

Lezers beschuldigden Van Bueren van 'machtsmisbruik', omdat hij de plot had verklikt. 'Zo ontneemt hij de kijker een denk-, zo niet een bewustwordingsproces. Doordat je weet wie het gedaan heeft, kijk je er anders tegen aan en beleef je de film anders. Het nadenken over het who-done-it (wie is de dader?) is ons ontnomen', verweten zij de recensent van de Volkskrant.

Een soortgelijk dramaatje als met Dressed to Kill herhaalde zich na het verschijnen van de Mediabijlage van afgelopen zaterdag. Ingeborg van Teeseling verklapte in een kort maar fataal zinnetje pardoes de afloop van het populaire 24, een serie die op dinsdagavonden door de omroep Yorin wordt uitgezonden. De reactie bleef niet uit. Talloze lezers lieten ons weten dat ze zich heel erg boos hadden gemaakt.

Anderen toonden zich diep bedroefd. Want de Volkskrant heeft hun kijkplezier grondig bedorven. 'Elke week die spanning of zijn vrouw op tijd wordt gered; je zit op het puntje van je stoel. . . En nou hoeven we allemaal niet meer te kijken', schreef een teleurgestelde lezeres. Een lezer deelt aan de auteur een gele kaart uit, omdat zij 'in haar enthousiasme' schrijft hoe het allemaal afloopt. Ondanks alle begrip voor de enthousiaste journaliste is die lezer kwaad: 'Shit, shit, shit, dat wilde ik niet weten!' Weer een ander concludeert cynisch dat 'we onze spaarzame vrije tijd nu niet meer hoeven te verdoen aan een van de laatste leuke series op de televisie. . .'

De boze en verdrietige lezers hebben natuurlijk groot gelijk. Je mag van alles over serie 24 in de krant schrijven. Maar blijf van de plot af zolang het drama niet is afgelopen, en zelfs nog maar halverwege de rit is.

Was het trouwens wel verstandig van de auteur om haar artikeltje over de tweede serie nu al te schrijven, terwijl de Nederlandse televisiekijkers nog volledig in de ban zijn van de eerste serie? Wie iets verklapt over de inhoud van een vervolgserie, loopt immers grote kans te verraden hoe de eerste episode afliep. Zeker als je het fatale einde inmiddels al kent, zoals bij Ingeborg van Teeseling onmiskenbaar het geval was.

Het vergt van een auteur dus een beetje minder naïviteit en een beetje meer wijsheid en respect om de lezers en kijkers juist niet te laten merken dat hij - of zij in dit geval - alles al weet. Er is een heleboel nieuws in de wereld dat journalisten prompt en precies moeten publiceren. Maar ik waag het te betwijfelen of het onthullen van de plot van een verzonnen verhaal ook een dergelijke hoge urgentie heeft.

Van een auteur mag je in een geval als met serie 24 eisen om heel goed op te letten dat hij het kijkplezier van de lezers niet nodeloos bederft. Maar hetzelfde mag je uiteraard ook vragen van de redactie die het artikeltje beoordeelt en vervolgens beslist om het in de krant te publiceren.

De Mediaredactie vindt wat er is gebeurd uiterst vervelend. De eindredacteur kende de serie niet en wist ook niet dat ze nog gaande was. Wilma de Rek, chef van de Mediabijlage en zelf fan van 24, was niet ontgaan dat het artikeltje de plot verklapt. Zij was van plan om het te corrigeren. Maar juist op dát moment waren er problemen met de pagina-opmaak. Toen die eindelijk waren opgelost, moest de pagina met spoed naar de drukkerij.

In zo'n plotselinge situatie gebeuren vaak ongelukjes zoals nu: je vergeet zo'n - zeker voor de lezers - belangrijke correctie uit te (laten) voeren. Maar helaas: uitstel blijkt vaak afstel. Bij de eerste lezing van het artikeltje over 24 had de mediaredactie zich al kunnen en moeten realiseren dat de auteur de plot verried.

Zodra de kopij is verwerkt, krijgt de eindredactie van Media een laatste kans. Want zij ontvangt de drukproeven van alle pagina's om alles nog goed te controleren. Wie dan slordig is of treuzelt met correcties, moet niet verbaasd zijn dat fouten in de krant komen. En die kunnen de lezers onaangenaam verrassen of, zoals het artikeltje over de televisieserie 24 bewijst, hun spannende avondje-voor-de-buis vergallen.

Meer over