ReportageOndergedoken leraar

Hoe de razendsnel geëscaleerde cartoonrel op de school zelf wordt ervaren

Een docent van het Emmauscollege in Rotterdam zit ondergedoken na bedreigingen vanwege een spotprent in zijn klaslokaal. Vrijdagochtend werd in deze zaak een 18-jarige vrouw aangehouden. Wat vinden leerlingen van deze school van de ophef? ‘De cartoon ophangen is disrespectvol, maar die bedreigingen zijn niet nodig.’

Leerlingen van het Emmauscollege in Rotterdam donderdagmiddag na schooltijd.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

‘Toen ik die foto van de cartoon in mijn timeline zag, dacht ik: die is heel disrespectvol. Via Snapchat heb ik hem meteen met mijn vrienden gedeeld en erbij geschreven dat ik het echt niet vond kunnen.’

De 16-jarige Ahin – knalrode trui, twee strakke Franse vlechten – vertelt donderdagmiddag bij het hek van het Emmauscollege in Rotterdam over de reeks gebeurtenissen waardoor haar school zich nu in het middelpunt van een cartoonrel bevindt.

‘Ik dacht: waarom zou je zo’n spotprent van de profeet ophangen?’, zegt Ahin. ‘Om iemand bewust pijn te doen. Dat moet je niet doen. Het is gevaarlijk.’

Maandag ontstond commotie op de middelbare school in de wijk Oosterflank. Islamitische meisjes eisten dat een docent een spotprent van­­ ­tekenaar Joep Bertrams uit zijn lokaal zou verwijderen. Er zou sprake zijn van godslastering.

Op de bekroonde tekening, in 2015 gemaakt na de aanslag op de redactie van Charlie Hebdo in Parijs, steekt een onthoofde man met een shirt van het Franse satirische weekblad zijn tong uit naar een bebaarde man met een bloederig mes.

De docent zou de meisjes volgens NRC Handelsblad nog hebben uitgelegd dat de prent er al vijf jaar hing. En dat de man met het mes niet de profeet was, maar een jihadist. Zij lieten zich niet overtuigen.

Een van hen moet toen een foto van het prikbord met de cartoon gemaakt hebben, die later die dag verspreid is via sociale media. Daar werd de foto breed gedeeld, waarbij ten onrechte vermeld werd dat het om ‘een spotprent van de profeet’ ging, door de ­docent opgehangen om te provoceren. Daarop ontving de docent bedreigingen. Hij zit momenteel ondergedoken.

De politie meldde dinsdag al de bedreigingen ‘uiterst serieus’ te nemen. De 18-jarige vrouw die vrijdagochtend is aangehouden wordt verdacht van opruiing. Omdat ze een bericht op sociale media heeft gepost, heeft ze anderen ‘aangezet tot het plegen van strafbare feiten richting de school en docent’, aldus de politie.

Emoties

Ook op het Pierson College in Den Bosch ontstond deze week onrust, ­nadat een docent tijdens een les maatschappijleer een cartoon van Mohammed had getoond. Een foto daarvan werd verspreid via sociale media, wat volgens de school leidde tot ‘diverse reacties en emoties’. Zowel de docent als ‘anderen in de school’ voelen zich onveilig, blijkt uit een verklaring.

Bij het Emmauscollege, dat niet op vragen wil reageren, is het donderdagmiddag relatief rustig. Wel staat er flink wat pers voor het bakstenen gebouw met groene kozijnen. Een paar keer per uur rijden er politieauto’s voorbij.

Uit gesprekken met leerlingen blijkt dat de boel maandag razendsnel geëscaleerd is op sociale media, mede onder invloed van de (al dan niet bewust toegevoegde) onjuiste informatie.

Ook Alexandra (15), die met een groep klasgenoten uit 4-vwo rond een lantaarnpaal hangt, denkt bijvoorbeeld dat het om de profeet ging. ‘En de profeet mag je niet afbeelden.’ Haar mening over de cartoon verandert overigens nauwelijks als ze hoort dat de afgebeelde man op de spotprent een ­jihadist moet voorstellen. ‘Dan nog vind ik dat die spotprent daar niet moest hangen’, zegt ze. ‘Als je er mensen pijn mee doet, dan moet hij weg. Het heeft toch soort van met de islam te maken.’

‘Het is disrespectvol’, zegt haar klasgenoot Lieke (15).

‘Ja’, zegt Alexandra. ‘Ik vind het goed dat leerlingen de docent erop hebben aangesproken. Alleen die bedreigingen, die zijn ook weer niet nodig.’

Overdreven

‘De bedreigingen zijn overdreven’, zegt ook de 16-jarige Younes, die langs de school wandelt op weg naar een vriend. Hij is geen leerling van het Emmauscollege, maar kreeg de ophef wel mee via sociale media. ‘Ze moeten die docent niet aanvallen, niet slaan of zo. Of onthoofden. Dat mag niet, joh.’

Zelf zou hij op de docent zijn afgestapt, zegt hij. Om netjes te vragen de cartoon te verwijderen. Want hij snapt best dat mensen boos waren over de prent – waarvan ook hij nog denkt dat de profeet erop afgebeeld stond.

‘Waarom hang je het op als je weet dat moslims het niet leuk vinden?’, zegt hij. ‘Als je weet dat het gevoelig ligt? Dat is expres treiteren. Ik ga ook geen lelijke foto maken van iemand en dan zeggen dat het je moeder is, weet je. Ja, dat mag gewoon. Snap ik. Maar we mogen best een beetje rekening met elkaar houden.’

Ahin met de Franse vlechten kwam na haar eerste boosheid op haar schreden terug, vertelt ze bij het hek. Dat gebeurde toen ze ontdekte dat het niet om de profeet ging en dat de docent de spotprent niet had opgehangen na de moord op de Franse docent Samuel Paty.

‘Allemaal misverstanden’, zegt ze. ‘De context ontbrak bij die foto die verspreid werd. Hij werd verspreid door een account met duizenden volgers. Waardoor allemaal mensen in Amsterdam en Groningen boos werden.’

Ze hoopt dat de docent nog een keer uitlegt waarom de spotprent in zijn lokaal hing. ‘Ik denk dat mensen daar behoefte aan hebben’, zegt ze. ‘Dan zou hij snel weer terug naar school kunnen komen.’

Desalniettemin pleit ze voor een zekere terughoudendheid bij het maken van spotprenten. ‘Heel veel mensen beelden de islam af als een terror-geloof’, zegt ze. ‘Dat is niet fijn. Eén persoon doet iets, maar een heel geloof wordt daar verantwoordelijk voor gehouden.’

Voor Ahin zelf vormden de gebeurtenissen van de afgelopen week overigens een interessant lesje maatschappijleer, zegt ze op de valreep. ‘Ik heb geleerd dat ik niet te snel moet reageren. Niet zonder het hele verhaal te kennen.’

Lees ook

Commentaar: geen concessies doen aan het risico gekwetst te worden.

Politici en leraren reageren op onderduiken leraar die spotprent toonde: ‘Vrijheid is ononderhandelbaar’

Meer over