Reportage

Hoe de crisis ook de Griekse import/export beïnvloedt

Griekenland is sterk afhankelijk van import, maar in de haven van Piraeus neemt de bedrijvigheid snel af. Veel goederen die niet vooraf zijn afgerekend, worden niet geëxporteerd. De vraag is hoe lang het Griekse bedrijfsleven deze situatie nog volhoudt.

De afhandeling van goederen in de Griekse haven Piraeus ligt deze week ruwweg 60 procent lager dan vorig jaar. En een groot deel van de containerhaven is al in Chinese handen. Beeld null
De afhandeling van goederen in de Griekse haven Piraeus ligt deze week ruwweg 60 procent lager dan vorig jaar. En een groot deel van de containerhaven is al in Chinese handen.

Het containerschip met lamsvlees uit Nieuw-Zeeland, dat na veertig dagen op zee de haven van Piraeus in zicht heeft, gaat rechtsomkeert. Nu het internationaal betalingsverkeer met Griekenland stilligt, willen buitenlandse exporteurs niet meer leveren tenzij vooraf is betaald. De distributeur ziet het met lede ogen aan. 'Dit seizoen is voor mij verloren.'

Jaarlijks haalt hij 2.500 ton lamsvlees uit Nieuw-Zeeland, dat hij verkoopt aan de grote Griekse vleesimporteurs. Hij kan zijn leverancier niet betalen, de importeurs kunnen hem niet betalen. Gevolg: de klanten zitten zonder vlees. 'Op de Griekse eilanden staat straks geen souvlaki of gyros meer op de menukaart', voorspelt hij.

Zijn lam is nog ingevroren, voor importeurs van vers vlees, zuivel of groente is de ramp niet te overzien. De Panhellenic Exporters Association (PSE) waarschuwde donderdag dat de import van goederen de komende weken met 28 procent zal dalen.

Neerwaartse spiraal

In de containerhaven doen de werkloze kranen het ergste vrezen. Alleen de ferryschepen in de passagiershaven, die boven de havengebouwen uittorenen, herinneren aan de dynamische Griekse haven van weleer. 'De zaak is doodgevallen', zegt Yorgos Koutroufinis van de federatie van havenwerkers vanuit zijn vervallen kantoor.

Griekenland is sterk afhankelijk van import. In 2014 haalde het voor 55 miljard euro aan goederen uit het buitenland. Zelfs olijfolie, groenten en fruit worden in groten getale uit het buitenland gehaald. De gevolgen van de bankensluiting zijn daarom groot.

De afhandeling van goederen in Piraeus ligt deze week al ruwweg 60 procent lager. 'Maar', zegt vakbondsman Koutroufinis, 'dat komt zeker niet alleen door de sluiting van de banken.'

Privatisering

De neerwaartse spiraal is ingezet met de privatisering van de haven in 2009. Het Chinese bedrijf Cosco, dat voor 35jaar het management van het grootste deel van de containerhaven gegund kreeg, kon investeren in uitbreiding en moderne infrastructuur en snoepte alle klanten af van het overgebleven Griekse deel van de haven.

'Dus gaan de Chinezen er met de winst vandoor', zegt Koutroufinis terwijl hij naar buiten wijst. 'Kijk maar. Er is niets te doen.' En dat terwijl de havenactiviteit juist flink is toegenomen. Het aantal afhandelingen in Piraeus steeg van 1,6 miljoen in 2009 naar 2,2miljoen in 2014. 'Van die groei had Griekenland kunnen profiteren als we onze haven niet hadden verpatst.'

De privatisering van Piraeus is volgens hem 'te schandelijk voor woorden'. Cosco kreeg het contract voor een appel en een ei, buit zijn werknemers uit en aast nu op de resterende 51 procent die de Griekse overheid nog dit jaar gaat verkopen. Bovendien bouwt Cosco een eigen distributiecentrum en een rechtstreekse spoorverbinding naar de Balkan. Daarmee bewijst Cosco volgens Koutroufinis dat het niet van plan is bij te dragen aan de economie.

Op de groente- en fruitmarkt in Athene zijn de gevolgen van de importbelemmeringen voelbaar. Een importeur meldt dat ze de helft minder verkoopt en steeds in prijs moet zakken om nog spullen te slijten. 'Iedereen houdt de hand op de knip. Ook mijn klanten de restaurants en winkels', zegt ze. 'Nu, in de zomer, zijn er Griekse groenten en fruit. Maar ik houd mijn hart vast voor na volgende week.'

Bankensluiting

Door de bankensluiting kunnen Griekse ondernemers geen geld overmaken naar buitenlandse leveranciers. Veel goederen die niet vooraf zijn afgerekend worden niet geëxporteerd. De Nederlandse vleesproducent Vion, die een substantieel deel van het varkens- en rundvlees levert aan Griekenland, zegt zich niet te herkennen in het beeld van een leveringsstop. De klanten van Vion zijn voornamelijk grote internationale spelers, zoals supermarktketens, die hun zakelijke transacties buiten Griekenland om laten lopen.

Ook FrieslandCampina Hellas, de belangrijkste zuivelproducent in Griekenland, omzeilt zo de problemen. 'Wij kunnen blijven leveren omdat dit een dochteronderneming is', zegt een woordvoerder van FrieslandCampina op het Nederlandse hoofdkantoor. Het bedrijf, sinds 1929 in Griekenland actief, heeft maatregelen getroffen om de 'langdurige klantrelaties' niet te schaden. 'We hebben flinke voorraden babyvoeding en gecondenseerde melk, onze Griekse werknemers hebben we eerder uitbetaald en met trouwe klanten maken we afspraken over uitstel van betaling', aldus de zegsman.

De bankensluiting treft opnieuw alleen de Grieken, concludeert de distributeur van het Nieuw-Zeelandse lamsvlees. Voor hem en zijn Griekse afnemers is het te laat. Als het betalingsverkeer al opnieuw op gang komt, heeft bestellen in Nieuw-Zeeland geen zin meer. 'Tegen de tijd dat het vlees hier is, is het toeristenseizoen voorbij.'

Meer over