Profiel

Hoe betrouwbaar is Nick Clegg, de man die het ethische gezicht van Facebook moet verkopen?

Nu Facebook steeds meer verwikkeld raakt in allerlei schandalen, moet de Britse ex-politicus en voormalig knuffelliberaal Nick Clegg het geschonden blazoen van de techreus zien op te poetsen. Wie is de communicatiebaas van Facebook, en hoe betrouwbaar is hij?

Patrick van IJzendoorn
Nick Clegg, communicatiestrateeg bij Facebook.  Beeld WassinkLundgren
Nick Clegg, communicatiestrateeg bij Facebook.Beeld WassinkLundgren

Wat is het toch met Britse politici die jong en fris de politieke bühne bestormen om jaren later diep te zakken in de achting van de kiezers? Neem Tony Blair, die heel sociaaldemocratisch Europa in vervoering bracht, maar zijn erfenis te grabbel gooide met ‘Irak’ en financieel gewin. Of zijn ‘erfgenaam’ David Cameron, de moderne Conservatief die de deur openzette voor de Brexiteers en zich tegenwoordig onbeschaamd aan het verrijken is.

En dan is er Sir Nick Clegg. In de aanloop naar de verkiezingen van 2010 zorgde de liberaal-democraat voor een Cleggmania. De kiezers, vooral de jongeren, raakten gecharmeerd van die knappe, idealistische en helder formulerende politicus met zijn wat hese rokersstem. Elf jaar later zien de Britten een andere Clegg, de man die als spindoctor van Mark Zuckerberg drie jaar lang heeft geprobeerd het imago van Facebook op te poetsen.

Een onmogelijke taak, zo heeft inmiddels ook Zuckerberg geconcludeerd. De Amerikaan doopte Facebook afgelopen week om in Meta, wat gepaard ging met een ietwat tenenkrommende videopresentatie. Na een seconde of tien verschijnt opeens Clegg in beeld. ‘He Nick’, zegt Mark. ‘He Mark’, zegt Nick. ‘Ik hoop dat ik je niet onderbreek,’ vervolgt de Brit, zittend voor de boekenkasten van zijn bijna acht miljoen euro kostende villa nabij San Francisco.

Nadat hij heeft gezegd te genieten van de presentatie en ‘the visionary stuff’, vraagt Clegg zijn baas om even te benadrukken dat de opvolger van Facebook wel ethisch en verantwoord is, dat de privacy van de gebruikers dit keer wel wordt gewaarborgd. Politici en beleidsmakers kunnen, zo waarschuwde Clegg, de snelheid van de techreuzen vaak niet bijbenen. Hier sprak de man die de democratie moet verdedigen tegen het Wilde Westen van Big Tech.

Sorry-video uit 2012

Het optreden van Sir Nick deed denken aan de Sorry-video uit 2012, waarin hij zijn excuses aanbood voor het feit dat de liberalen akkoord waren gegaan met de door de Conservatieve regeringspartner verlangde verhoging van de studiegelden. Dat was een flagrante breuk met de verkiezingsbelofte. De video miste het beoogde effect. Hij had het verbruid bij de studenten en, zo bleek drie jaar later bij de verkiezingen, ook bij de meeste andere kiezers.

Na de desastreuze verkiezingsnederlaag ging het van kwaad tot erger voor Clegg. Een jaar later koos een meerderheid van de Britse kiezers voor de Brexit, een drama voor de zeer eurogezinde Clegg, die met een Spaanse getrouwd is, een Nederlandse moeder heeft en zes Europese talen spreekt. Weer een jaar later verloor hij zijn Kamerzetel in Sheffield Hallam aan een socialist die binnenkort wegens oplichting voor de rechter moet verschijnen.

De knuffelliberaal Clegg, vijftig jaar jong pas, was toe aan een nieuwe uitdaging.

Aan de Amerikaanse westkust, ondertussen, was Facebook in de problemen geraakt. In de aanloop naar Donald Trumps verkiezingen zou het te weinig hebben gedaan om de verspreiding van nepnieuws tegen te gaan. Bovendien bleek het gegevens van 87 miljoen gebruikers te hebben verkocht aan het databedrijf Cambridge Analytica dat een belangrijke rol speelde bij zowel het Brexit-referendum als de Amerikaanse verkiezingen.

Lord Allan of Hallam

Bij Facebook werkte Lord Allan of Hallam als directeur Europees beleid. His Lordship was toevallig ook de mentor en voorganger van Clegg als afgevaardigde van Sheffield Hallam. Voordat hij het wist was een weifelende Clegg drie jaar geleden te gast bij Mark Zuckerberg. ‘Jouw fundamentele probleem is dat mensen denken dat je te veel macht hebt en dat je dat niets kan schelen’, zou Clegg volgens gastvrouw Priscilla Chan hebben gezegd.

Als hoofd Global Affairs and Communications heeft Clegg drie jaar lang benadrukt dat er bij Facebook een cultuurverandering gaande is. De onthullingen van oud-medewerker Frances Haugen schetsen een ander beeld. Facebook zou te weinig hebben gedaan om haatmisdaden tegen te gaan heeft een intern onderzoek genegeerd waaruit bleek dat eenderde van de meisjes met een slecht zelfbeeld zich door Instagram nog slechter gaat voelen.

Het was aan Clegg om publiekelijk weerwoord te bieden.

Hij benadrukte dat het platform simpelweg de mooie en lelijke kanten van de maatschappij weerspiegelt. Aan het verbeteren van die lelijke kanten wordt gewerkt, verzekerde hij. Als een volleerd politicus versterkte hij zijn verdedigingslinie met cijfers. Er zijn 40.000 medewerkers die de inhoud bewaken, er is meer dan 15 miljard euro besteed om verspreiding van nepnieuws tegen te gaan en slechts vijf van elke tienduizend pagina’s bevat misinformatie.

Achter het fataal gebleken besluit om na de verkiezingen van 2010 met de Conservatieven een coalitie aan te gaan, zat destijds de intentie om het eiland te vrijwaren van een hard rechts beleid. Een soortgelijke logica zal, naast een jaarsalaris van omgerekend meer dan drie miljoen euro, hebben meegespeeld bij zijn Don Quichoteske poging om van Facebook een ethisch bedrijf te maken.

Moed kan Nick Clegg in elk geval niet worden ontzegd.

Fun facts Nick Clegg

Nick Cleggs moeder is Eulalia Hermance Van Den Wall Bake, die in 1936 op Sumatra was geboren en afstamt van een vooraanstaand koloniaal geslacht. In 1959 trouwde ze met de Engelsman Nicholas Clegg, een zoon van een Russische aristocrate die in 1917 op de vlucht was geslagen voor de Bolsjewieken. Via deze Russische lijn is Clegg verre familie van de Canadese politicus Michael Ingnatieff.

Hij is getrouwd met Miriam Gonzalez Durantez, een Spaanse handelsjurist die hij op het Europees College in Brugge ontmoette. Ze gaf haar topbaan in Londen op om haar man naar Silicon Valley te vergezellen. Ze is nu voorzitter van Inspiring Girls, een internationale liefdadigheidsorganisatie die meisjes wil helpen bij het vervullen van hun dromen. Ook schreef ze een boek over de noodzaak van democratische vernieuwing in Spanje.

In zijn tienerjaren ging Clegg naar de prestigieuze kostschool van Westminster, gelegen in de schaduw van de Abbey. Daar raakte hij goed bevriend met de documentairemaker Louis Theroux. Voordat hij de politiek in ging werkte hij, net als veel andere politici, als journalist, in zijn geval bij de Financial Times.

Meer over