Beschouwing

Hoe Bernard Arnault de Godfather werd van de moderne luxe-industrie

’s Werelds beste tennisspeler zou hij nooit worden, de beste concertpianist evenmin. Dus besloot Bernard Arnault het grootste imperium voor luxe-goederen te stichten. Vandaag maakt deze ‘Godfather van de moderne luxe-industrie’ zijn opwachting aan de Amsterdamse beurs.

Bernard Arnault en zijn vrouw Helene Mercier-Arnault bij een staatsdiner voor de Chinese president in 2019. Beeld AFP
Bernard Arnault en zijn vrouw Helene Mercier-Arnault bij een staatsdiner voor de Chinese president in 2019.Beeld AFP

Terwijl de wereld worstelt met de coronacrisis, boert Bernard Arnault (72) beter dan ooit. De Franse zakentycoon werd afgelopen jaar nog eens tientallen miljarden dollars rijker dan hij al was. ‘Crises maken ons sterker’, concludeerde de baas van ’s werelds grootste imperium voor luxegoederen LVMH (Louis Vuitton Moët Hennessy). Dat blijkt: deze maand riep het Amerikaanse zakentijdschrift Forbes hem uit tot rijkste Fransman, en de nummer drie van de wereld, na Amazon-eigenaar Jeff Bezos en Tesla-oprichter Elon Musk. Volgens recente schattingen van Forbes bezit Arnault ruim 170 miljard dollar.

Vandaag maakt Arnault zijn opwachting aan de Amsterdamse beurs. Met zijn fonds Pegasus wil hij 500 miljoen euro ophalen om te investeren in een bedrijf uit de financiële sector. Wat is het geheim van Frankrijks rijkste man – en de nummer drie wereldwijd?

Taxi

New York, jaren zeventig – een jonge Arnault stapt in een taxi, waar hij een cruciaal gesprek zal voeren met de chauffeur. Arnault, opgegroeid in de noordelijke industriestad Roubaix, is dan net afgestudeerd aan de Franse eliteschool voor ingenieurs Polytechnique. Hij is bij zijn vader begonnen in diens constructiebedrijf.

Als Arnault begint over Georges Pompidou, op dat moment president van Frankrijk, blijkt de chauffeur geen idee te hebben wie dat is. Maar, zo antwoordt hij naar verluidt: ‘Ik ken wel Christian Dior.’ Het is de legendarische Franse modeontwerper van wiens ontwerpen Arnaults moeder droomt. Diorissimo is haar lievelingsparfum, vertelt Arnault in 2017 aan het Franse weekblad ParisMatch.

Het zou in die taxi zijn geweest dat Arnaults plannen voor een imperium ontstonden: een bedrijf met Franse wortels en internationale allure. ‘Ik realiseerde me dat de naam Dior magisch was, en dat het modehuis – beter dan wat dan ook – ons land wereldwijd vertegenwoordigde.’ Het tekent zijn competitiedrang: met zijn liefde voor tennis en pianospelen zou hij de top nooit bereiken, maar dit terrein kon hij veroveren.

Dior komt terug in zijn leven in 1985, als Arnault het failliete textielbedrijf Boussac koopt waarvan het modehuis onderdeel is. Ondanks zijn belofte zoveel mogelijk banen te behouden, ontslaat Arnault 9 duizend werknemers, verkoopt hij het grootste deel van de inboedel en gaat zelf verder met Dior.

Van daaruit bouwt hij zijn imperium op, steeds met de aankoop van grote Europese merken die tot de top van hun sector behoren en bovendien tot de verbeelding spreken: het Franse champagnemerk Moët & Chandon, het klassieke Hennessy van de Franse cognac, en natuurlijk lederwarenbedrijf Vuitton, dat ooit de reiskoffers maakte voor Eugénie de Montijo, de vrouw van Napoleon III.

Water en vuur

Het geheim van succes schuilt in een ogenschijnlijke tegenstelling. De echte topmerken, legt Arnault uit in Forbes, ‘zijn tijdloos, en tegelijkertijd het toppunt van moderniteit. Het is als water en vuur.’ Die combinatie kunnen herkennen en onderhouden is volgens hem de kunst waar het om draait.

Inmiddels telt zijn zakenimperium LVMH ruim 75 luxemerken, van mode tot juwelen en van champagne tot lederwaren. Een immens groot bedrijf, dat Arnault in The New York Times de bijnaam ‘Godfather van de luxe-industrie’ oplevert. Dit jaar breidde hij LVMH verder uit met onder meer de iconische juwelier Tiffany & Co. In februari stapte hij voor 50 procent in Armand de Brignac, het champagnemerk van rapper Jay-Z.

De multimiljardair dankt zijn fortuin niet alleen aan zijn neus voor topmerken. In 2017 duikt zijn naam op in het kader van de Paradise Papers, een internationaal onderzoek naar belastingontwijking. Dagblad Le Monde onthult dat hij onder meer investeringsfondsen, twee jachten en een huis van 4.300 vierkante meter heeft ondergebracht in belastingparadijzen als Malta en de Kaaimaneilanden.

Het toont de obsessie van superrijken met het zoveel mogelijk ontwijken van belastingen, stelt Le Monde, tot aan de grens van wat legaal is. Volgens satirisch weekblad Le Canard enchainé, ook bekend om zijn onderzoeksjournalistiek, was Arnault zo ontstemd over de onthullingen dat hij alle advertenties van luxemerken uit de LVMH-groep in Le Monde terugtrok.

3x Bernard Arnault

In 2001 verloor Arnault de zogenoemde handtassenoorlog om het Italiaanse luxemerk Gucci. Na tweeënhalf jaar strijd ging zijn rivaal, de Franse zakenman Francois Pinault, er met de buit vandoor.

Arnault is goed bevriend met diverse politici, onder wie oud-president Sarkozy. Hij was getuige op diens huwelijk met Carla Bruni in 2008. Ook met Donald Trump zou hij goede relaties onderhouden. In 2019 luisterde Trump de opening op van een Louis Vuitton-fabriek in Texas.

Als groot liefhebber en verzamelaar van moderne en hedendaagse kunst bezit Arnault meesterwerken van onder meer Pablo Picasso, Andy Warhol en Jean-Michel Basquiat. Ook opende hij meerdere musea, waaronder Fondation Louis Vuitton in Parijs.

Meer over