Hitte leidt tot piek in aantal verdrinkingen

Door het warme weer is het aantal verdrinkingen sterk gestegen. In een week tijd verdronken in Nederland zeven mensen, onder wie een paar jonge kinderen. 'In geen jaren zijn er in zo'n korte tijd zoveel dodelijke waterongevallen geweest', zegt directeur van de Nederlandse Reddingsbrigade Raymond van Maurik.

AMSTERDAM - Woensdag haalde de politie een jongen van 6 uit de Kralingse Plas, die overleed in het ziekenhuis. Twee dagen eerder verdween de 5-jarige Jaïro onder water bij een surfstrandje in de Amsterdamse wijk IJburg, waar zwemmen niet mag.


'Er is een piek', beaamt de op verdrinking gepromoveerde anesthesioloog Joost Bierens. 'Het weer zal meespelen, net als het feit dat steeds meer mensen natuurwater opzoeken. Daar is niet altijd toezicht.' Een eenduidige registratie van waterongevallen heeft Nederland niet, maar volgens Bierens gaan jaarlijks honderd tot tweehonderd personen kopje onder. Een kwart is jonger dan 10 jaar. Ongeveer de helft overlijdt.


'Veel zwemmers realiseren zich niet dat zwemmen in open water gevaarlijker is dan in een binnenbad', zegt Van Maurik. Zijn Reddingsbrigade rukte de afgelopen drie weken 118 keer uit voor een levensbedreigende situatie. 'Een plotselinge golf of een onverwachte kuil in de bodem lijkt onschuldig, maar wie in paniek raakt, kan razendsnel onder water verdwijnen.'


Borden wijzen wildzwemmers op onveilige situaties, maar die worden gemakkelijk genegeerd. Volgens Van Maurik vormen vooral kleine kinderen een risicogroep. 'We drukken mensen op het hart om op een armlengte afstand te blijven. Goed opletten betekent er letterlijk bovenop zitten. Niet op het strandje met een iPhone spelen en af en toe naar het water kijken.'


Het is een misverstand dat kinderen gillen of spartelen als ze in moeilijkheden komen. 'Vaak verstijven ze van schrik.' Verdrinkingsdeskundige Bierens denkt dat het geen kwaad kan kinderen al tijdens het zwemonderwijs te leren dat baden in open water iets anders is dan spartelen in een chloorbad. Dat beaamt Van Maurik. 'Vroeger kreeg je dat soort basiskennis mee tijdens het schoolzwemmen. Nu niet meer.'


Toch is de piek geen reden tot overbezorgdheid, zegt Bierens. 'Wereldwijd zijn er jaarlijks een half miljoen verdrinkingsdoden. Die komen vooral uit Azië, waar zwemles minder gewoon is dan hier. In verhouding valt het aantal fatale verdrinkingen in Nederland mee.'


De video's op de website van Swim4Survival zien er verontrustend uit. Kinderen die duidelijk nog te jong zijn voor een zwemdiploma, worden gehuld in winterkleding in het water gegooid en drijven even later roerloos op hun rug. Dat is nou net wat de van origine Amerikaanse Kara Bos wil bereiken.


In een Amsterdams zwembad leert ze baby's en peuters een reflex aan, zodat ze zich op hun rug draaien in het water. 'In Amerika zijn zulke overlevingslessen voor jonge kinderen gewoon, maar in Nederland kon ik nergens terecht', zegt ze. 'Terwijl hier juist veel water is.'


De zwembandjes die Nederlanders hun kinderen aantrekken, geven volgens Bos alleen schijnveiligheid. 'Verticaal watertrappelen hou je op jonge leeftijd niet lang vol.' Ze volgde een opleiding in Amerika en geeft nu zelf cursussen. Ze heeft vijf kinderen in de leer, vanaf 11 maanden oud. Ze komen dagelijks 10 minuten. Kosten: 600 euro voor twintig lessen. Volgens Bos is dat geld goed besteed.'Een garantie is er nooit, maar als je een kind al jong vertrouwd maakt met water en deze reflex zal het in staat blijven zichzelf te redden.'


Baby's leren overleven in het water

Meer over