Historische onderhandelingen CDU, CSU, Grünen en FDP van start

Bijna een maand na de Duitse parlementsverkiezingen beginnen vrijdag de onderhandelingen tussen de beoogde coalitiepartners: de CDU van bondskanselier Angela Merkel, zusterpartij CSU, de rechts-liberale FDP en de Groenen. De afgelopen dagen zijn er aftastende gesprekken geweest tussen de afzonderlijke partijen. Meest gehoorde conclusie: het gaat nog maanden duren voordat een nieuw kabinet aantreedt.

Redactie
Bondskanselier Merkel staat met CSU- en FDP-leden op het balkon van het parlementsgebouw tussen verkenningsgesprekken door. Beeld afp
Bondskanselier Merkel staat met CSU- en FDP-leden op het balkon van het parlementsgebouw tussen verkenningsgesprekken door.Beeld afp

'De weg naar Jamaica is lang', zei een van de onderhandelaars, doelend op de zogeheten Jamaica-coalitie waarnaar gestreefd wordt (de kleuren van de partijen komen overeen met die van de Jamaicaanse vlag).

Nog niet eerder in het naoorlogse Duitsland probeerde zo'n bont gezelschap een coalitie te smeden. De meeste kabinetten bestonden uit christen-democraten en sociaal-democraten. De sociaal-democratische SPD koos onmiddellijk na de verkiezingsnederlaag van 24 september voor de oppositiebankjes. De FDP en de Groene hebben weliswaar regeringservaring, maar niet gelijktijdig.

Vijftig onderhandelaars

De rechts-populistische AfD, die de derde partij van het land werd en daarmee een politieke schok teweegbracht, wordt door de andere partijen als regeringspartner uitgesloten.

De onderhandelaars die vandaag bijeenkomen - circa vijftig, volgens Duitse media - moeten overeenstemming zien te bereiken over vraagstukken als het migratiebeleid, de Duitse positie binnen Europa, belastinghervormingen en klimaatverandering.

De christen-democratische CDU en de conservatieve Beierse zusterpartij CSU hebben onderling een compromis gesloten over het aantal migranten dat jaarlijks welkom is in Duitsland (maximaal 200 duizend), maar de Groenen vinden dat te rigide en tekenden meteen protest aan. Onenigheid tussen CDU/CSU en de FDP bestaat er vooral op financieel-economisch terrein. De FDP pleit voor een stringent financieel beleid binnen de EU en forse belastingverlagingen in eigen land. De FDP claimt de leiding over het ministerie van Financiën.

Meerderheid voorstander 'Jamaica'

FDP-leider Christian Lindner zei er deze week lang niet zeker van te zijn dat de onderhandelingen zullen leiden tot de beoogde coalitie. Volgens een partijgenoot is het in elk geval een illusie om te denken dat Angela Merkel nog voor de kerstdagen een nieuwe regeringsploeg met een bijbehorend beleidsprogramma kan presenteren.

Uit een opiniepeiling van de publieke omroep ARD blijkt dat een meerderheid van de Duitsers (57 procent) liever 'Jamaica' heeft dan de vele malen beproefde 'grote coalitie' van CDU en SPD. Alleen in de deelstaat Sleeswijk Holstein regeert, sinds enkele maanden, een Jamaica-coalitie.

Met wie gaat Merkel regeren? Ook in Duitsland lijken de sociaal-democraten hun vingers niet meer te willen branden aan een regeringsdeelname (+).

Dit jaar kregen de verkiezingen te maken met een nieuw fenomeen: brullende en fluitende mensen die de campagnebijeenkomsten van Merkel verstoorden. Het is voor extreem- en populistisch rechts een nieuwe campagnestrategie (+).

Net als in Nederland is links Duitsland versplinterd. De linkse stem kan naar een groene partij (die Grünen), de sociaal-democratische SDP van Schulz of het socialistische die Linke. Maar waar in Nederland de PvdA en GroenLinks zelfs aan een fusie denken, kunnen de linkse partijen in Duitsland elkaar niet luchten of zien (+).

Het nieuw elan in de Duitse politiek komt van rechts. Het is FDP-voorman Christian Lindner die met zijn ongeschoren kop en witte sneakers de aandacht weet te trekken. Hij wist de Duitse ondernemerspartij nieuw leven in te blazen.

Het was een opvallend thema in de campagne: de felle retoriek van de verschillende fractievoorzitters richting Amerika, en president Trump in het bijzonder. De verschillende partijen in Duitsland zijn eensgezind in hun antiamerikanisme.

Meer over