Historisch akkoord bereikt over ontwapening FARC

Na ruim een halve eeuw bloedvergieten, leggen de linkse guerrillabeweging FARC en de Colombiaanse regering definitief de wapens neer. Dat lieten vredesonderhandelaars woensdag weten in een gezamenlijke verklaring. Met deze historische doorbraak staat niets een vredesverdrag nog in de weg.

Marjolein van de Water
Marcos Calarca van de FARC kondigt samen met de woordvoerder van de Colombiaanse delegatie de wapenstilstand aan in Havana Beeld afp
Marcos Calarca van de FARC kondigt samen met de woordvoerder van de Colombiaanse delegatie de wapenstilstand aan in HavanaBeeld afp

De Colombiaanse president Juan Manuel Santos reist donderdag naar de Cubaanse hoofdstad Havana, waar de strijdende partijen sinds drieënhalf jaar over vrede onderhandelen. Daar zal hij zijn handtekening zetten onder het staakt-het-vuren, en de hand schudden van FARC leider Timoleón Timochenko. De heren worden daarbij toegejuicht door VN baas Ban Ki-Moon en verschillende regionale staatshoofden.

'Een droom die werkelijkheid wordt'

Beide partijen vierden het nieuws als een grote doorbraak. 'Dit is het begin van een nieuw hoofdstuk voor Colombia', aldus Tanja Nijmeijer, de Nederlandse vrouw die zich veertien jaar geleden aansloot bij de FARC en nu onderdeel uitmaakt van de vredesdelegatie in Havana. 'Morgen zal een grote dag zijn', twitterde president Santos. Hij noemde de vrede in Colombia 'een droom die werkelijkheid begint te worden'.

De precieze details van het deelakkoord worden donderdag pas bekend gemaakt. Vooralsnog is alleen duidelijk dat de onderhandelaars overeenstemming hebben bereikt over een wapenstilstand en het ontwapeningsproces. Ook zijn afspraken gemaakt over het uitbannen van paramilitairen en andere criminele organisaties die een bedreiging kunnen vormen voor de guerrillero's en het vredesverdrag. Dat was een halszaak voor de guerrillastrijders, die vrezen voor hun veiligheid nadat ze hun wapens hebben neergelegd.

Op bezoek bij FARC

Na ruim een halve eeuw oorlog bereiden de rebellen van de Colombiaanse FARC zich in hun kampen voor op een nieuw leven. 'Voor ons is vrede een nieuwe fase in de strijd.' (+)

Laatste fase

Hiermee is de laatste grote hobbel genomen in het met vlagen moeizaam verlopen vredesproces. Eerder waren al deelakkoorden bereikt over landhervormingen, politieke participatie voor guerrillastrijders, gerechtigheid voor de slachtoffers, en het uitbannen van drugshandel. Santos zei afgelopen maandag dat hij verwacht op 20 juli de vrede te tekenen. De FARC wil geen datum stellen, maar is uitermate positief over de voortgang.

In deze laatste fase van de onderhandelingen moeten de partijen het alleen nog eens zien te worden over de financiering van de wederopbouw, en de manier waarop de guerrillero's reïntegreren in de samenleving. Ook steggelen de onderhandelaars nog over de inspraak van de Colombiaanse bevolking. Santos wil het vredesakkoord in een referendum aan de Colombianen voorleggen, de FARC wil liever een grondwetgevende vergadering organiseren.

Heikel punt

De Verenigde Naties gaan toezien op de implementatie van het verdrag, maar hoe en hoelang precies, ook dat is nog onduidelijk. Voor de FARC is dat een heikel punt, zij vrezen voor herhaling van taferelen uit de jaren tachtig, toen paramilitairen duizenden leden van een aan de FARC gelieerde politieke partij vermoordden. 'Ik hoop dat de internationale gemeenschap ook na het stilleggen van de wapens actief blijft toezien op de mensenrechtensituatie in Colombia', aldus Nijmeijer.

De kans is weliswaar groot dat deze zomer de vrede wordt getekend, daarmee zijn de problemen in Colombia niet van de baan. De regering is nog altijd in oorlog met de ELN, een veel kleinere eveneens linkse guerrillabeweging. Het land wordt bovendien gekenmerkt door extreme ongelijkheid en heeft zo'n zeven miljoen interne vluchtelingen die veelal in erbarmelijke omstandigheden leven. De wederopbouw en verzoening zullen lange, moeizame processen worden.

Meer over