Historici wijzen canon af op school

De Canon van Nederland moet niet in de kerndoelen van het basisonderwijs worden opgenomen. De lijst met vijftig elementen (‘vensters’) uit de vaderlandse geschiedenis, die de commissie-Van Oostrom in 2006 presenteerde, is onevenwichtig en voor het basisonderwijs ongeschikt....

Van onze verslaggever Robin Gerrits

Het parlement beslist mogelijk nog dit jaar over een voorstel van minister Plasterk om de canon een verplicht onderdeel van het basisonderwijs te maken.

Volgens de brief, die is ondertekend door acht hoogleraren en veertien docenten aan universiteiten en hogescholen, schaadt een verplichte canon het geschiedenisonderwijs. Niet alleen zal deze het lesprogramma overladen, de canon blijkt ook niet te verbinden met de indeling in tien tijdvakken die sinds een paar jaar op de basisschool wordt gebruikt.

‘Juist die chronologische structuur is belangrijk’, zegt de Amsterdamse hoogleraar Piet de Rooij, die eerder de indeling in tijdvakken presenteerde. ‘Helemaal voor zwakkere leerlingen, die niet vijftig namen uit hun hoofd kunnen leren.’ Aandacht voor de canon gaat ten koste van de tijdvakken.

Volgens de historici hinkt de canon op twee benen: het ene venster is om didactische redenen opgenomen, het andere om inhoudelijke. ‘Eise Eisinga is geen groot denker, maar je kunt hem goed gebruiken om de Verlichting uit te leggen’, zegt Arie Wilschut van het Instituut voor Geschiedenisdidactiek. ‘Daartegenover staat Spinoza, als belangrijkste filosoof van de 17de eeuw. Zie die maar eens over te brengen op de basisschool.’

Maar juist vanwege die rol op de basisschool, moet je volgens canonarchitect Frits van Oostrom niet zo vasthouden aan die strikt historische benadering. ‘Docenten kunnen zo’n vak geschiedenis heel goed overstijgen. Het hoeft allemaal niet zo academisch.’ Veel belangrijker vindt hij dat de canon kinderen inspireert, en laat genieten van geschiedenis en cultuur.

Opname in de kerndoelen is wél van belang, vindt hij. ‘Die zijn nu zo verschrikkelijk vaag geformuleerd. Ik vind het juist dapper dat concreet in te vullen.’

Meer over