Hippe sekte

Amerikaanse muzikanten lijken in de ban van Illuminati. Een duister complot of is er iets anders aan de hand?

HADJAR BENMILOUD

Fervente MTV-kijkers zal het vast al zijn opgevallen: de muziekwereld lijkt in de ban van een duister complot. Lady Gaga verschijnt nergens zonder een paar horens, Britney Spears verstopt karkassen in haar clips, Jay-Z verwerkt piramides in al zijn shows en Rihanna schermt op bijna neurotische wijze bij elke fotoshoot haar rechteroog af. Is het toeval, of speelt de huidige generatie popsterren ons cryptische boodschappen toe?

Als je de commentaren onder hun YouTubevideo's mag geloven, maken deze popsterren allemaal deel uit van een groter plan: dat van de Illuminati, een occulte sekte die uit zou zijn op wereldheerschappij. Complottheorieën over dit - volgens historici allang uitgestorven - geheime genootschap zijn er altijd geweest, al sinds de Illuminati in de 18de eeuw werd opgericht om vrijmetselaars en andere 'vrije denkers' te beschermen tegen de katholieke kerk. Maar tegenwoordig zijn deze theorieën niet meer enkel het domein van Vaticaanbewoners of paranoïde complotdenkers: het spotten van de Illuminati-symbolen in videoclips is onder jongeren een ware online sport geworden. Popsterren die hun ogen afdekken en driehoeken en horens verstoppen in hun clips, worden nu ervan beschuldigd marionetten van de Illuminati te zijn, erop uit om het volk te hersenspoelen. Sinds zangeres Rihanna in een van haar clips zelfs de zin 'Princess of the Illuminati' door het beeld liet flitsen, valt het niet meer te ontkennen: de Illuminati is hip. Of ze nu bestaat of niet.

Online spel

Trendwatcher Irene Westerbeek houdt voor haar weblog The Cool Collector de jongerencultuur scherp in de gaten. Ze zag de laatste twee jaar een ware speurtocht ontstaan op het internet. 'Waar eerst alleen complotdenkers over de Illuminati spraken, zijn het nu doorsnee jongeren die zich ermee bezighouden. Je ziet aan hun reacties op YouTube dat ze zich nauwelijks zorgen maken over wat er met de wereld gebeurt als de Illuminati de boel overneemt, dat is het verschil met de 'gewone' complotdenkers. Jongeren vinden het vooral leuk en spannend om mee te doen aan het online spel van videoclips ontcijferen, en elkaar af te troeven met 'de verborgen betekenissen' die ze hebben gevonden.'

Madonna was de eerste

De relatie tussen Illuminati en popsterren is niet helemaal nieuw, weet Westerbeek te vertellen. In de jaren tachtig maakte Madonna er al een knipoog naar (zie beeld), maar dat had nauwelijks geruchten tot gevolg.

Ze ziet dan ook een duidelijke samenhang tussen de Illuminati-trend en de huidige tijdsgeest: 'Vroeger was er natuurlijk geen internet om dit soort dingen op te bespreken, maar het gaat dieper dan dat. Ik zie het symbolen spotten als een vervanging voor het lezen van roddelbladen. Voorheen wist je niets over beroemdheden en moest je gissen naar hun privéleven, dat was toen nog bijzonder. Maar nu sterren door het internet aanraakbaarder zijn en de hele dag twitteren over wat ze doen, is dat gespeculeer over liefdeslevens niet zo interessant meer. De vraag: 'Is Rihanna de prinses van een geheime sekte die gehoornde halfgoden aanbidt?', is anno 2012 veel spannender dan het geijkte: 'Heeft Rihanna een nieuwe vriend?''

De vergelijking tussen roddelnieuws en Illuminatispeculaties gaat ook financieel op. Papparazzifoto's leveren allang niet meer zoveel geld op als tien jaar geleden, maar aan de Illuminati wordt op het internet juist steeds meer verdiend, op verschillende manieren.

Marketingcomplot

Zabeth van Veen is imagodeskundige en is gespecialiseerd in personal branding en styling en gelooft dat er daadwerkelijk sprake is van een complot in Hollywood. Een marketingcomplot om precies te zijn: 'De popsterren die deze symbolen gebruiken, vergaren hiermee gratis publiciteit en dus geld. Het is een marketingplan dat bedacht lijkt te zijn door Lady Gaga: ze werd bekend als iemand die steeds van uiterlijk en stijl veranderde, maar de gemene deler in al haar clips en optredens was het feit dat ze steeds met dezelfde occulte symbolen strooide.'

Volgens Van Veen traden alle andere sterren in de voetsporen van Gaga: 'Ik denk dat de gehaaide zakenman/rapper Jay-Z haar marketingplan direct heeft gekopieerd, want al snel verwerkte hij in ontwerpen van zijn kledinglijn vrijmetselarijsymbolen en horens, en bracht hij een paar griezelige videoclips uit.

Advertentiegeld

'Sindsdien worden zijn echtgenote Beyoncé en protegés Kanye West en Rihanna ook opvallend vaak gesignaleerd met horens en als klap op de vuurpijl maakte laatstgenoemde nog een directe verwijzing naar de Illuminati in haar clip van het nummer S&M', zegt Van Veen. 'Andere grote sterren zoals Britney Spears doen inmiddels ook mee aan het gebruik van de symbolen, wat de geruchten nog eens verder versterkt. Dat is geen toeval, maar briljante marketing.'

Van Veen wijst er ook op dat niet alleen de popsterren hun slaatje slaan uit de complottheorieën: 'Denk maar eens aan de vele advertenties naast die video's en op de websites die gewijd zijn aan de theorieën.'

Een snelle berekening leert dat ze gelijk heeft: de populairste website over popsterren en Illuminati, VigilantCitizen.com, heeft

40 duizend bezoekers per dag en daarmee een geschat advertentieinkomen van minstens 110 duizend dollar per maand. Een hoop geld voor een site die nauwelijks wordt bijgewerkt, en vooral drijft op de bezoekers van het forum.

Illuminatihype in Nederland

In het nuchtere Nederland zullen dat soort astronomische bedragen niet snel worden verdiend, maar ook hier lijkt de Illuminatihype in aankomst. Kees de Koning is manager van Anouk en eigenaar van (hiphop) platenmaatschappij Top Notch. Ook hem is de Illuminatisymboliek niet vreemd: 'Illuminati is een modewoord. Bestsellerauteur Dan Brown heeft jaren geleden al een fortuin verdiend aan het idee dat overal verborgen aanwijzingen zijn verstopt, maar ik merkte zo'n twee jaar geleden dat het spotten van symbolen ook populair begon te worden op YouTube. Dit gebeurt in de hiphopscène nog meer dan elders, omdat complottheorieën daar al decennialang een grote rol spelen: hiphop is altijd een genre geweest waarin meningen werden verkondigd die je in de reguliere media niet tegenkwam. Daarom leek het me grappig om als Nederlands hiphoplabel in te spelen op de geruchten door piramides en ogen te verwerken in het omslagontwerp van een Top Notchmixtape, en onlangs heb ik een feest georganiseerd in de vrijmetselarijstijl: de Top Notch Loge.'

Provoceren

In de Nederlandse muziekindustrie gaat weinig geld om vergeleken bij de Amerikaanse, maar gratis publiciteit is natuurlijk altijd mooi meegenomen. De Koning zegt het vooral te doen voor de provocatie: 'Het is op een bepaalde manier ook een compliment als mensen je ervan verdenken een kwade genius te zijn. Als ik een personage uit Star Wars mocht zijn was ik liever Darth Vader dan een harige Wookie. Maar ik ga in de toekomst niks meer met de Illuminati doen want helaas zijn er ook mensen die dit soort dingen echt geloven. Ik krijg op Twitter weleens de vraag of ik echt bij de Illuminati zit, dat vind ik een beetje eng. Ach, het waait wel weer over. Ik wacht nu op de eerste artiest die gaat flirten met het fascisme.'

Zelf Illuminativerwijzingen spotten? Let dan vooral op:

* Driehoeken en piramides, en dan vooral piramides met het Alziende Oog zoals op het Amerikaanse ééndollarbiljet.

* Het afdekken van het (rechter)oog.

* Zwartwitgeblokte vloeren, vaak in combinatie met de twee witte pilaren Boaz en Joachin, beide afkomstig uit de vrijmetselarij.

* Hoorns, als verwijzing naar de heidense god Baphomet die de Illuminati zouden aanbidden. Of Baphomet zelf natuurlijk: een androgyn figuur met het hoofd van een geit.

undefined

Meer over