Hindoepartij stelt hindoeprogramma uit

Hindoes vernielden zeven jaar geleden een moskee, omdat op die plek een tempel voor Ram moest komen. De Indiase regeringspartij BJP heeft het onderwerp nu in de ijskast gezet....

Van onze verslaggeefster Anneke Teunissen

'Hindoe-nationalistisch', zo wordt de partij die de demissionaire regeringscoalitie van India leidt in het algemeen gekenschetst. Zeker in de buitenlandse media. In India zelf raakt deze karakterisering van de Bharatiya Janata Party (BJP, Indiase Volkspartij), langzamerhand in onbruik.

Voor de komende vijf jaar heeft de BJP een moratorium afgekondigd op drie omstreden kwesties. De bouw van de Ram-tempel op de plek waar in december 1992 een moskee werd vernield, is er een van. De verwoesting van de moskee in Ayodhya veroorzaakte destijds een golf van geweld.

Het terugdraaien van de relatief autonome status van Jammu en Kasjmir, de enige Indiase deelstaat met een moslimmeerderheid, is de tweede omstreden kwestie. De derde is invoering van een voor alle religieuze gemeenschappen gelijkluidend burgerlijk wetboek. Dat zou betekenen dat de moslimminderheid, ruim 120 miljoen zielen tellend, niet langer hun eigen regels voor huwelijk en erfrecht mogen volgen.

Het moratorium is ingesteld om meer kiezers en coalitiepartners te verwerven. De BJP was vanaf de jaren tachtig gestaag bezig aan een opmars, maar wist op eigen houtje telkens geen meerderheid te behalen. De hindoe-agenda moest daarom even wachten.

Voor de huidige parlementsverkiezingen heeft de BJP zelfs geen eigen verkiezingsprogramma opgesteld. Samen met 23 kleinere partijen is de National Democratic Alliance (NDA) geformeerd. Het is een verzameling van regionale, socialistische en radicaal-rechtse partijen. 'Voor een trots en welvarend India', luidt de titel van het verkiezingsmanifest van de NDA.

Trots zijn ze op de vorig jaar gehouden kernproeven. In het buitenland moge dat een controversieel onderwerp lijken, in India staat een overgrote meerderheid achter deze proeven. Trots zijn ze ook op het verjagen van de moslimstrijders die dit voorjaar vanuit Pakistan rond Kargil het Indiase deel van Kasjmir binnendrongen.

Trots zijn ze ook op de premier. De alliantie lijkt slechts één leider te kennen: Atal Bihari Vajpayee. De premier prijkt op tien van de tien kleurenfoto's in het manifest. Vajpayee gold al als het gematigde gezicht van de BJP. Mede door 'Kargil' is hij uitgegroeid tot alom gerespecteerd staatsman.

Welvaart moet komen van economische hervormingen, met een swadeshi-sausje. 'Om te garanderen dat de nationale economie groeit volgens het principe dat ''India opgebouwd wordt door Indiërs''.' De nationale industrie moet voldoende 'spierkracht' ontwikkelen om de concurrentie met de multinationals te kunnen aangaan. Maar India kan niet zonder buitenlandse investeerders, erkent de NDA.

Maar Vajpayee moet telkens tegenstand in eigen gelederen overwinnen om economische hervormingen te kunnen doorzetten.

Radicale nationalisten in de BJP zien niks in het verwelkomen van buitenlandse investeerders. De linkervleugel in de coalitie voelt weinig voor snijden in subsidies die nodig zijn om de voedsel- en energieprijzen laag te houden. En beide kampen hebben moeite met liberalisering.

Voor de minderheden heeft de NDA in het manifest mooie woorden. 'We zullen de rechten van minderheden beschermen zoals vastgelegd in de grondwet.' 'We zullen waarlijk het concept van secularisme handhaven, overeenkomstig de Indiase traditie van respect voor alle religies op basis van gelijkheid voor allen.' Discriminatie op grond van kaste, religie, klasse, kleur, ras of sekse past niet in een humane en rechtvaardige samenleving.

Toch is niet iedereen er gerust op dat de minderheden niets te duchten hebben van een BJP-regering. Dat komt door uitspraken van leiders van aan de BJP gelieerde organisaties. De BJP wordt gezien als de politieke vleugel van de hindutva-beweging, die het hindoe-zijn en de hindoe-cultuur uitdraagt.

Die beweging bestaat uit de RSS, een culturele hindoe-organisatie, de VHP (Wereld Hindoeraad), en de Bajrang Dal, de militantste tak van de hindoefamilie. Bajrang Dal-aanhangers worden verdacht van het dit jaar opgelaaide geweld tegen christenen.

RSS-leider Rajendra Singh heeft 'Ayodhya' weer op de agenda gezet. De moslims zouden hun claim op drie heilige plaatsen in de deelstaat Uttar Pradesh moeten opgeven: Ayodhya, Mathura en Kashi. Een kleinigheid, volgens een VHP-woordvoerder: 'Het gaat maar om drie van de drieduizend tempels die zijn geplunderd door moslim-indringers.'

Ook een BJP-minister in Uttar Pradesh rakelde de tempel-kwestie op. 'Verkiezingen of niet, de partij heeft zich verplicht de tempel in Ayodhya te bouwen', zei Kalraj Misra in een toespraak. Dergelijke uitspraken brengen de BJP-leiders enorm in verlegenheid. Geen commentaar, is dan de reactie. Of een verwijzing naar het moratorium. 'We komen niet terug op onze belofte van een moratorium van vijf jaar op controversiële issues', aldus partij-ideoloog K.N. Govindacharya.

'De NDA is de politieke tak van niets en niemand anders dan het hele Indiase volk', verkondigt het manifest geruststellend. Zolang de BJP niet in haar eentje over een meerderheid beschikt, geldt de matigende werking van de coalitiepolitiek.

Meer over