Opinie

Hinder sociaal werkers niet met bureaucratie

Wij willen graag helpen bij de transformatie van het sociaal domein, maar dan moet de overheid wel voor ons gaan staan zoals wij staan voor onze cliënten.

De ondertekenaars van het ingezonden opiniestuk. Beeld ..
De ondertekenaars van het ingezonden opiniestuk.Beeld ..

Wij zijn Jenny, Dave, Lody, Mark, Kim, Reiny, Ellenoor, Sadia, Cliff, Kirsten en Moniek. Wij werken als vaste aanspreekpunten in buurten. We overleggen met je als je problemen hebt met alledaagse zaken zoals werk of gezin, schulden, je scheiding, de eenzame buurvrouw, kwetsbare jongeren of ouderen. We zijn er als je ons nodig hebt. Wij zijn ervoor om samen met jou te zoeken naar een oplossing.Voor ons geldt 'voorkomen is beter dan genezen'.

Als sociaal werkers zijn we getraind op signalen. We zien waar het hapert, en bedenken direct met jou een simpele oplossing. Wij vullen het gat dat is ontstaan doordat de zorg verandert en mensen meer zelf moeten doen. Wij zijn al jaren de stille motor achter wat de politiek sinds kort de participatiesamenleving noemt. We overbruggen de kloof tussen 'eigen kracht' en 'dat is wegbezuinigd'.

De politiek heeft besloten over te gaan tot een grootscheepse decentralisatie. Gemeenten worden verantwoordelijk voor steeds meer taken op het gebied van zorg en welzijn. Een goed idee, volgens ons. We doen al jaren niet anders. Kleinschalig, dichtbij de mensen die het nodig hebben, korte lijntjes, weinig overhead, we zijn niet anders gewend.

Schulden

Natuurlijk zijn de uitdagingen in onze wijken groot. Dit voorjaar had een op de zes Nederlandse huishoudens financiële problemen. Ruim 800.000 Nederlanders hebben zulke problematische schulden, dat ze er zelf niet uit kunnen komen. 20% van de echtscheidingen is een vechtscheiding waardoor 16.000 kinderen ernstig lijden. 8% van de Nederlanders is sterk eenzaam; het aantal mensen met dementie dat langer zelfstandig blijft wonen stijgt tot meer dan een half miljoen in 2050. 450.000 mantelzorgers voelen zich zwaar- of zelfs overbelast. Vorig jaar werden 60.000 verwarde personen gemeld bij de politie. Nederland telt 9000 zwerfjongeren. In 2015 zal Nederland 60.000 extra vluchtelingen opvangen, waarvoor na de eerste noodopvang integratieondersteuning en -begeleiding nodig is.

Grote maatschappelijke opgaven dus, uitdagingen waar wij niet voor weglopen. Integendeel. Wij geloven er heilig in dat sociaal werkers in heel Nederland deze uitdagingen aankunnen, als we de ruimte daarvoor krijgen. Met betrokken burgers en vrijwilligers.

Maar de afspraak was wel dat er meer ruimte zou komen voor de professionals en dat er - bijvoorbeeld in de wijkteams - korte lijntjes zouden zijn tussen instanties, waardoor snel en effectief zou kunnen worden samengewerkt. In de praktijk zien we - ondanks dat het op sommige plekken goed gaat - dat sociaal werkers meer dan ooit gehinderd worden door tijd- en energievretende bureaucratie. Tel daar averechts werkende landelijke wetten zoals de kostendelersnorm en de forse bezuinigingen bij op en het resultaat geeft een zorgelijk beeld.

Waar van alles verandert, zoals nu in het sociaal domein, gaan er dingen mis. Dat is niet iets om bang van te worden. Ook is het geen aanleiding om de transformatie van het sociaal domein nu al mislukt te verklaren of terug te willen draaien. De weg vooruit is decentraal. Daar zijn wij van overtuigd.

Preventie

Maar dat vereist wel een overheid die voor ons gaat staan op de manier waarop wij voor onze cliënten gaan staan. Durf te investeren in preventie, in het oppakken van kleine problemen voor ze escaleren en in de expertise van ons en onze collega's. 'Minder zorg' en 'meer eigen kracht' vereist meer ondersteuning door sociaal werkers, en dus genoeg handen in de wijk om dat te doen.

Monitor, en grijp in als burgers verstoken blijven van welzijn en zorg waar ze recht op hebben. Investeer ook in ontwikkeling van ons sterk veranderende vak en onze professionaliteit. Die investering levert rendement op. Dat was toch de bedoeling?

Jenny Zwijnenburg, Dave Pepels, Lody Lasamahu, Mark Neijssel,
Kim Baesjou, Reiny van der Giessen, Ellenoor de Fretes,
Sadia El Benhaji, Cliff Oosterling, Kirsten Jansma, Moniek Duyzings zijn sociaal werkers in verschillende gemeenten in Nederland. Zij zijn de 10 ambassadeurs van sociaal werk.

Meer over