Reportage

Het zenuwslopend schooladvies: Talia heeft minstens havo nodig om verloskundige te kunnen worden

Talia (links) met twee vriendinnen tijdens de pauze
 Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Talia (links) met twee vriendinnen tijdens de pauzeBeeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Kaya Bouma volgt groep 8 van basisschool Tamarinde in Zaandam, locatie Poelenburg. Aflevering 6: Talia krijgt haar schooladvies.

Op de dag dat Talia (12) haar schooladvies krijgt, is het schoolplein van de Tamarinde bedekt met sneeuw. De achtstegroeper kijkt er zwijgend naar. Haar donkere haar steekt af tegen haar gezicht. Ze ziet bleek vandaag. Het is half drie ’s middags. Nog een kwartier wachten.

Naast Talia staat moeder Evelien (46) de spanning van zich af te praten. Ze vertelt over de fietstocht die ze afgelopen weekend samen hebben ondernomen. Twaalf kilometer door ijzige wind en regen naar de middelbare school waar Talia het liefst heen wil. Daarna door naar haar nummer twee. Om uiteindelijk, anderhalf uur en 25 kilometer later, verkleumd thuis te komen.

De bus

Talia heeft tijdens het fietsen niet één keer geklaagd, zegt Evelien. ‘Eenmaal thuis zei ze: mam, dit was vreselijk ver. Dat red ik nooit elke dag.’ Ze zal wel moeten, als ze naar deze school wil. Af en toe een buskaartje bij extreem weer kan Evelien wel betalen. Maar is het wekenlang slecht weer, dan dreigt de bus te duur te worden voor de alleenstaande moeder van vier. Ze leeft van een uitkering.

Eerst maar eens zien welk advies het wordt, besluit Evelien. Talia heeft havo nodig om naar de school van haar keuze te kunnen. En belangrijker: om door te kunnen studeren voor verloskundige, haar droombaan.

Nu het zenuwslopende adviesgesprek dichterbij komt, heeft Talia er steeds minder vertrouwen in. Taal gaat haar goed af, maar in rekenen is ze afgelopen jaar maar ‘een beetje’ vooruitgegaan, zegt ze. Zorgelijke blik: ‘Niet zo heel erg veel.’

Ze hebben er gisteravond een weddenschap over afgesloten. Evelien en Talia keken naar ‘Steenrijk, Straatarm’, een televisieprogramma waarin een rijk en een arm gezin een week met elkaar van huis en budget ruilen. Het arme gezin kreeg drieduizend euro ‘zakgeld’, voor één week. ‘Wij zijn ook arm’, had Talia gezegd. ‘Maar ik krijg nooit zakgeld.’

Talia met leraar Marieke Bruijn, tijdens de les. Beeld  Guus Dubbelman / de Volkskrant
Talia met leraar Marieke Bruijn, tijdens de les.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Weddenschap

Om haar dochter te troosten had Evelien die weddenschap bedacht. Als Talia vandaag een vwo-advies krijgt, krijgt ze ook een keer zakgeld: 20 euro, helemaal voor haar. Evelien heeft hoge verwachtingen van haar dochter. Ze is niet alleen de slimste thuis, maar ook erg serieus en ijverig. Maar vwo, denkt Evelien, dat lukt nooit.

Om tien over half drie zwaait de schooldeur open. Een vriendin van Talia komt het schoolplein op gestapt, samen met haar moeder. Ze heeft haar adviesgesprek net achter de rug. Stralend zoekt ze Talia’s blik. ‘En?’, vraagt Talia. ‘Havo!’, juicht haar vriendin.

Tijd om te praten is er niet. Bij de deur staat juf Marieke Bruijn al naar Talia en Evelien te zwaaien. Ze mogen binnenkomen. In het klaslokaal van groep 8 nemen ze plaats achter twee bureautjes tegenover de juf. Hun jassen houden ze aan. Als ze zitten stelt Bruijn een vraag waarop ze het antwoord al weet.

‘Waar hoop je op, Talia?’

‘Ik hoop op havo’, zegt Talia zacht.

Dan neemt de juf het woord. Talia heeft zich goed ontwikkeld dit jaar. Ondanks corona, ondanks de lessen achter de laptop. Haar toetsresultaten waren goed. Bruijn: ‘We hebben besloten dat je naar havo-vwo mag.’ Talia kijkt haar met grote ogen aan. Evelien zegt plompverloren: ‘Dat gaat me 20 euro kosten.’ Daarna slaat ze haar armen om haar dochter.

Tien minuten later lopen Talia en haar moeder de school uit met meer goed nieuws dan ze kunnen bevatten. Ook voor Talia’s schoolprobleem is een oplossing in zicht. De achtstegroeper lijkt in aanmerking te komen voor reiskostenvergoeding om naar school te kunnen, via Stichting Leergeld. School heeft alvast een aanvraag ingediend.

Nu staan ze samen op het plein naar de sneeuw te staren. ‘Een beetje beduusd’, zegt Evelien. Talia lacht. Ze heeft weer kleur in haar gezicht.

Groep 8 van de Tamarinde op het schoolplein. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Groep 8 van de Tamarinde op het schoolplein.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Uit privacyoverwegingen wordt Evelien alleen bij haar voornaam genoemd.

Meer over