Het werk van Mervyn Peake met liefde hersteld

Voor sommigen is het horen van de titels alleen al - Through the Looking-Glass en Alice's Adventures in Wonderland - voldoende om spontaan gelukkig te worden, zoals de Bey van Tunis (volgens Multatuli én Karel van het Reve) acuut een koliek van angst kreeg, als hij alleen al het wapperen...

Die dingen liggen subtiel.

Through the Looking-Glass en Alice's Adventures in Wonderland zijn twee boeken die iedereen - als het een beetje meezit - vroeg in zijn leven in handen krijgt, waarna hij er nooit meer van loskomt.

Je kunt ze blijven lezen, misschien niet steeds helemaal, maar bij stukjes en beetjes. Want dat is het wonderlijke van zulke uitzonderlijke meesterwerken, dat ze zich in elke zin - bijna zou ik zeggen in élk woord - meteen helemaal geven. Bij een schrijver als Gerard Reve, vooral in het oudere werk, heb je dat ook. Stijl, meneer, daar gaat het om.

De boeken die Lewis Carroll - de wiskundeleraar Charles Ludwidge Dodgson, die leefde van 1832 tot 1898 - in de jaren zestig en zeventig van de negentiende eeuw voor de kleine Alice Liddell schreef, zijn klassiek geworden. Het is een manier om te zeggen dat ze tot op de dag van vandaag nieuwe lezers vinden, en opnieuw worden uitgegeven.

De meest recente uitgave is er een van het mooie Londense huis Bloomsbury (import Penguin Benelux; fl 41,95 per deel), dat beide boeken heeft laten inleiden door een tweetal (geestdriftige) jongere auteurs, Will Self, die Alice's Adventures in Wonderland doet en constateert dat het woord curious opvallend vaak voorkomt, en Zadie Smith, die Through the Looking-Glass and what Alice Found There stevig aanpakt, maar concludeert: 'Most precious Alice. We have kept her this long, en we will not lose her yet.'

Maar er is meer gedaan. Men heeft ook de illustratie van Mervyn Peake hergebruikt, en dat is een verhaal apart.

Mervyn Laurence Peake (1911-1968) was net als 'war artist' afgezwaaid, toen hem in 1945 gevraagd werd een nieuwe editie van beide boeken te illustreren, wat gebeurde. Hij illustreerde ook Carrolls andere werk, en drukte daarmee, net als John Tenniel, zijn stempel op het werk.

Het stempel van Peake werd in de loop van de jaren nogal sleets. Druk op druk vervaagden de lijnclichés die voor de boekdruk nodig waren. Sommige waren uit de bestaande edities nauwelijks nog te reproduceren, en ook overigens had de tijd zodanig aan Peakes plaatjes zitten knabbelen dat men oog in oog met een onneembare hindernis leek te staan, toen werd besloten een nieuwe Alice-editie met zijn illustraties te maken.

Maar zie, de techniek staat voor niets. Knappe restaurateurs herstelden met veel inventiviteit en liefde het oude werk van Mervyn Peake, en daarmee leek het lastigste karwei opgeknapt. Alleen nog een mooie, bijpassende letter. Die vond men in Nederland, bij Christoph Noordzij, die in 1993 - geïnspireerd door de bekende boekontwerper Gerrit Noordzij, die z'n vader is - met de 'Collis' voor de draad kwam.

Nu viel er niets meer te wensen. De onovertroffen verhalen van Lewis Carroll - waarin zo subliem met de logica wordt gespeeld -, de tekeningen van Mervyn Peake, en last but not least de letter van Christoph Noordzij, wat wil een mens nog meer?

Meer over