Het stikt opeens van de karretjes op 't fietspad

Op de Amsterdamse fietspaden is een explosie te zien van futuristische wagentjes die met een noodgang vooruitstuiven. Schoon, stil, maar is het ook veilig?

Tjerk Gualthérie Van Weezel
Een Birò en een fietstaxi in Amsterdam. Beeld Ivo van der Bent
Een Birò en een fietstaxi in Amsterdam.Beeld Ivo van der Bent

In een bruine tuinbroek stapt Mo van Lennep (50) haar huis in de mondaine P.C. Hooftstraat uit. Onder haar arm een mand met planten. Een paar tellen later zit ze in haar met geraniums beschilderde Birò. Rijdt de stoep af, het fietspad op. Zo zoeft ze tegen het eenrichtingsverkeer voor auto's in. Naast haar hobbelen de planten op de bijrijderstoel. Op naar begraafplaats Zorgvlied, waar ze een graftuin ontwerpt.

Mo en haar man Gerard (87) behoren tot een snelgroeiende groep Birò-rijders in de hoofdstad. Omdat het elektrische wagentjes wordt aangemerkt als gehandicaptenvervoer begeeft de Birò zich als een kameleon door het strak gereguleerde hoofdstedelijke stratenplan. Rustig tussen de voetgangers, aanzetten tussen de auto's en dan weer een stukje over het fietspad mee.

Met een maximumsnelheid van 45 kilometer per uur schiet dat lekker op. En dus hebben binnen drie jaar ruim 150 Amsterdammers het Italiaanse elektrische wagentje aangeschaft. Ook oud-voetballer Edgar Davids en Ajax-talent Justin Kluivert trokken er al de aandacht mee. Goedkoop is het karretje niet, de instapprijs van 11 duizend euro maakt dan ook dat de Birò-dichtheid het hoogst is in de welvarende stadsdelen Centrum en Zuid.

Gemeenteraad

Hoelang de Birò nog zo vrij door Amsterdam kan rijden, is de vraag. Vandaag bespreekt de gemeenteraad de 'discussienota' die raadslid Jan-Bert Vroege (D66) opstelde over de 'opmars van Light Electric Vehicles' (LEV's). Vroege juicht in zijn nota de populariteit van de 'schone, stille en kleine' LEV'S toe. Maar het juridische niemandsland waarin de voertuigjes zich nu begeven, moet volgens Vroege worden ontgonnen. 'Duidelijkheid is nodig om de fietspaden en wegen veilig te houden.'

Regels dus, over welk voertuig waar mag rijden en hoe hard. Ook wil hij voorkomen dat trottoirs in de binnenstad straks volstaan met allerhande kleine personenwagentjes en pakjesbezorgers. 'Misschien moeten er aparte parkeervakken voor komen.'

Want de Birò is nog maar een van de vele futuristische voertuigen die je op een middagje Amsterdam kunt aantreffen. Naast de goede oude Canta met zijn benzinemotortje kreeg de stad er een keur aan veelal elektrisch aangedreven verkeersdeelnemers bij. Van hipsterbakfietsen tot smalle elektrische bestelwagentjes.

De Birò is duur, maar praktisch en groen. Beeld Ivo van der Bent
De Birò is duur, maar praktisch en groen.Beeld Ivo van der Bent

Groen imago

Voor de stad zijn de voordelen evident, zeker nu de thuiswinkelende Amsterdammers steeds meer pakjes laten bezorgen. Veel van de elektrische voertuigen vervangen de dieselbusjes of bestelwagens die anders veel meer plek zouden innemen en ronkend hun uitlaatgassen door de stad zouden walmen. Volgens Birò-importeur Pieter Vermeer kopen veel van zijn klanten zijn mini-auto's juist vanwege dat groene imago. 'Ruim de helft van mijn omzet komt van bedrijven die veel in de binnenstad moeten zijn. Het is voor hen snel en ze willen er graag mee gezien worden.'

Ook Mo van Lennep beschouwt haar Birò deels als een marketing-instrument. Ze heeft op haar Birò de naam van haar bedrijf staan. Verder was de hoge leeftijd van haar man een belangrijke reden voor de aanschaf. 'En we konden een van onze auto's verkopen, dus dat compenseert voor een deel de hoge kosten van de Birò, en speelt weer een parkeerplek vrij.'

Een geparkeerde Canta op het trottoir in Amsterdam. Beeld anp
Een geparkeerde Canta op het trottoir in Amsterdam.Beeld anp

In het door drukte geobsedeerde Amsterdam levert de komst van karretjes irritatie op. Zeker als er op de toch al volle fietspaden weer eens een bakfietsvader met een gangetje van 40 passeert. Als het aan de Fietsersbond ligt, wordt daarom alles 'dat geen fiets is' van de fietspaden verbannen. Birò-verkoper Vermeer is blij dat de gemeente zich buigt over het lot van de wagentjes. 'Duidelijkheid is goed.' Hij hoopt dat de Birò's toestemming houden om op fietspaden te rijden die op de rijweg liggen. 'Daar kan de Birò fietsers altijd de ruimte geven. Maar op zogeheten vrijliggende fietspaden ben ik voor een Birò-verbod.'

Tot het zover is, gebruikt Mo van Lennep voorzichtig alle baanvakken. Staat er een lange rij auto's voor een stoplicht dan rijdt ze 'niet te hard' met de fietsers mee. Om na het kruispunt weer snel met 45 kilometer per uur op de rijbaan in te voegen. Zo staat ze binnen 15 minuten vanuit haar huis voor Zorgvlied.


De toename van de mobiliteit moet zich op fietspaden en snelfietsroutes voltrekken, niet op de snelweg. Lees hier het volledige Commentaar.

Stint

Kost: vanaf 7.000 euro

Snelheid: 17,2 kilometer per uur

Mag: op het fietspad en de stoep

Parkeren: overal

Met de 'elektrische bolderkar' van Stint worden dagelijks honderden kinderen van school naar de buitenschoolse opvang vervoerd. Van de 2.000 Stints die er afgelopen jaren in Nederland verkocht werden, rijden er 500 in Amsterdam. Aanvankelijk reden ze 14 kilometer per uur, maar om op het Amsterdamse fietspad een beetje met het verkeer mee te rijden bleek 17 kilometer de beste snelheid.

Inmiddels heeft Stint ook klanten die niet-levende have vervoeren. Zo brengt PostNL de pakketjes in de binnenstad van Amsterdam sinds deze maand rond met een daarvoor speciaal geprepareerde Stint. Directeur Edwin Renzen van Stint wordt wel een tikje zenuwachtig van de Amsterdamse discussie over elektrische voertuigen. 'Als straks blijkt dat Stints niet meer op het fietspad mogen, dan hebben honderden kinderopvangbedrijven een probleem.'

null Beeld
Beeld

Urban Arrow Tender

Kost: vanaf 7.500 euro exclusief btw

Snelheid: 25 kilometer per uur

Mag: op het fietspad en de rijweg

Parkeren: overal

Urban Arrow begon als de ultieme elektrische designerbakfiets voor gegoede ouders die hun leven in de fast lane niet te veel willen vertragen door kindertransport. Op een aangename kruissnelheid zoeven de trotse berijders hun kroost en boodschappen door de straten en de parken. Inmiddels gaat Urban Arrow ook als een speer met allerhande elektrische transportfietsen. Het trap- en stuurgedeelte is steeds hetzelfde, de bak is maatwerk. Van gereedschap en materiaalkist voor loodgieters tot een goedgeïsoleerde bak voor traiteurs.

De nieuwste toevoeging is de Tender, waarmee Albert Heijn sinds deze lente in de binnenstad kratten bezorgt. Ondanks de dubbele voorwielen kan de Tender bij verkeersopstoppingen nog altijd handig even uitwijken naar de stoep, de brede bak gaat precies tussen twee Amsterdammertjes door.

null Beeld
Beeld

Canta

Kost: vanaf 12.250 euro

Snelheid: 45 kilometer per uur

Rijden: stoepen, fietspaden en rijwegen binnen de bebouwde kom

Parkeren: overal zolang voetgangers er nog maar langs kunnen

Hoeveel van de 4.600 Nederlandse Canta's er in Amsterdam rondrijden weet producent Waaijenberg niet precies. 'Veel.' Het rijdende koekblikje met een brommermotortje is gebouwd voor invaliden, maar ook lieden die nog goed zijn van lijf en leden zijn er steeds vaker in te vinden. Droog, overal kunnen rijden en parkeren, dat willen er wel meer. Er is zelfs geen brommerrijbewijs voor nodig.

Onder jongeren, die voor een paar duizend euro een tweedehands Canta kopen, is het wagentje zelfs een statussymbool. Een ontwikkeling die ze bij Waaijenberg met lede ogen aanzien. 'Wij weigeren aan fitte jongeren te verkopen. Die moeten maar een scooter nemen, zeggen we dan. Maar over Marktplaats hebben wij niets te zeggen.'

De ouderwetse Canta Beeld Hollandse Hoogte / Amber Beckers
De ouderwetse CantaBeeld Hollandse Hoogte / Amber Beckers

Goupil G3 Elektrotruck

Kost: vanaf 22duizend euro

Snelheid: 25 kilometer per uur

Mag: officieel alleen op de weg

Parkeren: onduidelijk

De Goupil is een Frans elektrisch vrachtwagentje. Ontwikkeld om schoon vracht te vervoeren door de oude binnensteden. 'En wanneer je minder dan 10 duizend kilometer per jaar rijdt, en veel stop-starts maakt is een elektrische wagen gewoon een betere investering', zegt de woordvoerder Goupil-importeur Electrocar. 'En dan is er nog de luchtkwaliteit.' In Amsterdam rijdt de gemeentereiniging er al jaren mee. De laatste jaren schaffen daarom ook steeds meer logistieke bedrijven er een aan.

Officieel hebben alleen de gemeentelijke Goupils een ontheffing om op het fietspad te rijden en op de stoep te parkeren. Maar de praktijk is anders. 'In Amsterdam wordt veel gedoogd', zegt de woordvoerder van Electrocar. 'Punt is ook, er zit geen nummerbord op, dus aan wie moet oom agent de bon uitschrijven?'

null Beeld
Beeld
Meer over