Het slechte van drie werelden op het spoor

FRANK VAN DEN HEUVEL

'Waarom hebben we een hogesnelheidslijn nodig?' Zo begon vader abt van de Achelse Kluis, een klooster tussen Valkenswaard en Hasselt, jaren geleden zijn preek tijdens de nachtelijke paasmis. Vervolgens hield hij een vlammend betoog over de haast, de hectiek van de mensen tegenwoordig. Over de 'paar minuten winst tussen Amsterdam en Parijs'. Over de snelle wieken van het leven.

Bij toenemende mobiliteit besparen we geen tijd, maar gaan we grotere afstanden afleggen. Het is de paradox van de tijdwinst. Vroeger werd je niet verwacht op een verjaardagsfeestje op een dinsdagavond 100 kilometer van huis. Nu moet je er naar toe, want het is maar een uurtje rijden. Ook treinen gingen steeds sneller en moeten steeds sneller gaan.

Afgelopen week viel definitief het doek voor de Fyra. Vele miljoenen armer, een illusie minder en veel tijd verloren. Wat was ook al weer de bedoeling? We wilden in Nederland iets sneller van Amsterdam naar Brussel, naar analogie van de snelle TGV in Frankrijk. De gedachten gingen daarbij uit naar een snellere intercitytrein, terwijl de TGV in Frankrijk een alternatief is voor het vliegtuig. Door het TGV-principe te kopiëren in Nederland, kregen we het slechte van drie werelden, ook omdat de snelle trein op te veel plaatsen moest stoppen.

Per trein ben je van Amsterdam naar Brussel nog altijd langer onderweg dan per vliegtuig. En dan hebben we het nog niet over de treinen die niet eens rijden bij zeven graden vorst en tien centimeter sneeuw. Het zijn de NS en de politiek die hier de verkeerde verwachtingen geschapen hebben naar het publiek.

Het interessante is dat de NS een vergelijkbare denkfout maakte bij de introductie van de sprintertrein. Jarenlang was er de roep dat in de metropool Den Haag-Delft-Rotterdam een soort metro moest komen, net als in Parijs. Een soort trein die op veel plaatsen zou stoppen. Die kwam er. De snelle sprinter stopte echter op meer plaatsen dan de oude stoptrein.

Nu is dat nog niet zo bijzonder, maar er kwam meteen kritiek op de sprinter omdat er geen wc's in waren. Kijk, dat had de NS nou weer goed gedaan, want de metro in Parijs heeft ook geen wc. Gelukkig greep de Tweede Kamer in en nu worden sprinters omgebouwd met wc's. Nu zijn ze echte langzame stoptreinen geworden

En brengt de nieuwe snelheid ons wat we verwachten? Is niet de richting belangrijker?

Frank van den Heuvel,

Den Haag

undefined

Meer over