Nieuws

Het schip is los, maar de gevolgen van de ‘duurste file ter wereld’ zullen nog wekenlang voelbaar zijn

Nu het reusachtige vrachtschip de Ever Given los is, is de scheepsvaart in het Suezkanaal weer op gang gekomen. Maar het zal nog dagen duren voor de ‘duurste file ter wereld’ helemaal is opgelost, en weken voordat alles weer normaal is.

De Ever Given ligt inmiddels veilig voor anker in het Grote Bittermeer, dat halverwege het Suezkanaal ligt. Beeld EPA
De Ever Given ligt inmiddels veilig voor anker in het Grote Bittermeer, dat halverwege het Suezkanaal ligt.Beeld EPA

Het eerste schip dat het Suezkanaal op maandag weer kon verlaten was de YM Wish, uit Hongkong. Het kan nog vier dagen duren voordat de complete file van honderden schepen is weggewerkt, verwacht de Suez Canal Authority, het Egyptische staatsbedrijf dat het kanaal beheert en onderhoudt. Niet iedereen is zo optimistisch. Het grote, Deense transportbedrijf Maersk gaat bijvoorbeeld uit van ‘zes dagen of meer’.

Ook als alle schepen weer op weg zijn, is de logistieke puzzel nog verre van opgelost. Zo verwacht het Rotterdamse containeroverslagbedrijf ECT grote drukte nu tientallen schepen bijna tegelijkertijd aankomen. Dit kan, in Rotterdam en in andere havens, nog wekenlang tot vertragingen leiden door capaciteitsproblemen.

En dat terwijl het wereldwijde transport al uit het lood geslagen was als gevolg van de coronacrisis, zegt Bart Kuipers, haveneconoom van het Erasmus Centre for Urban, Port and Transport. De vraag naar spullen nam enorm toe tijdens de coronacrisis. ‘In plaats van dat we op wintersport gaan, in restaurants eten en de bioscoop bezoeken, kopen we producten. Onder meer de vraag naar electronica steeg hard.’

De transportsector slaagde er niet in de vraag bij te benen, en nu is er een tekort aan containers op schepen ontstaan. Kuipers: ‘De prijzen van containers zijn daardoor verviervoudigd.’ Voor de coronacrisis kwam ongeveer zeven op de tien schepen op tijd, nu is dat gedaald naar vier op de tien, zegt hij. Schepen die te laat komen, hebben gemiddeld zes dagen vertraging. Onder meer Ikea kondigde al vertragingen in de levering van sommige producten aan door transportproblemen. ‘En dat was nog voor de blokkade van het Suezkanaal.’

Door die blokkade zullen sommige consumenten merken dat hun bestelling, zoals een afwasmachine of elektrische fiets, later binnenkomt dan verwacht, verwacht Kuipers. Verder ondervindt vooral het bedrijfsleven de gevolgen. ‘Stel dat er op een van die schepen bijvoorbeeld een partij zomermode lag. Dan zou een kledingwinkel een paar prachtige weken om die te verkopen missen.’

Bittermeer

De Ever Given ligt inmiddels veilig voor anker in het Grote Bittermeer, dat halverwege het Suezkanaal ligt. Volgens persbureau AP zijn experts aan boord gegaan om de schade op te nemen en meer te weten te komen over hoe het schip vast kon komen te zitten. Een vermoedelijke oorzaak voor het stranden van het schip was de harde zijwind, maar volgens de Suez Canal Authority was dit niet de enige oorzaak. Mogelijk waren er ook menselijke fouten in het spel.

Het schip – 400 meter lang, meer dan 220 duizend ton zwaar, in staat om 20 duizend containers mee te torsen – strandde vorige week dinsdag in het Egyptische kanaal. De belangrijkste zeeroute tussen Europa en Azië raakte volledig geblokkeerd. Andere schepen moesten ofwel wachten, ofwel helemaal om Afrika heen om de plaats van bestemming te bereiken.

Maandagmiddag wisten sleepboten het schip los te trekken, een handje geholpen door het hoge getij. Ongeveer 12 procent van het wereldwijde handelsverkeer en een miljoen vaten olie per dag passeren door het kanaal, waardoor het een van de levensaders van de wereldeconomie is. De schade van de blokkade loopt in de miljarden euro’s.

Waarschijnlijk worden er nog jarenlang rechtszaken gevoerd over beschadigingen aan het schip en het kanaal, en over de kostbare vertraging die andere transportschepen opliepen. Dit kan juridisch zeer ingewikkeld worden: het schip is in bezit van een Japans bedrijf, wordt bestuurd door een Taiwanese rederij, staat geregistreerd in Panama en kwam vast te zitten in Egypte.

Meer over