Nieuws

‘Het regeerakkoord laat ruimte voor politiek en maatschappelijk debat’, belooft kabinet-Rutte IV in regeringsverklaring

Het nieuwe kabinet-Rutte IV zet in op concrete verbeteringen ‘in het leven van alle Nederlanders’. Om dat te bereiken, wil het samenwerken met ‘alle positieve krachten binnen en buiten Den Haag’ en wil het werken aan een nieuwe politieke cultuur.

Natalie Righton
Premier Mark Rutte, Pieter Heerma (CDA) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) voorafgaand aan het debat in de Tweede Kamer over de regeringsverklaring.  Beeld ANP
Premier Mark Rutte, Pieter Heerma (CDA) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) voorafgaand aan het debat in de Tweede Kamer over de regeringsverklaring.Beeld ANP

Die belofte sprak premier Mark Rutte dinsdagmorgen uit bij het voorlezen van de regeringsverklaring van zijn nieuwe kabinet. Rutte biedt nadrukkelijk ‘een uitgestoken hand’ aan de oppositie, maar ook aan burgers in ‘het hele Koninkrijk’ om samen het nieuwe kabinetsbeleid vorm te geven.

‘Het regeerakkoord laat ruimte voor politiek en maatschappelijk debat. Invloed is mogelijk’, zei Rutte. ‘De coalitieafspraken die zijn gemaakt, zijn niet getekend in bloed.’ Aanpassingen aan het regeerakkoord zijn dus mogelijk, al zal niet het hele wensenlijstje van de oppositie uitgevoerd kunnen worden.

Nieuwe politieke cultuur

De premier erkent dat zijn nieuwe regeringsploeg aantreedt in een periode dat het vertrouwen van burgers laag is en de sfeer in het land niet al te best. ‘Het kabinet treedt aan onder bijzonder gesternte’, zegt Rutte. ‘Een periode waarin tegenstellingen zijn verscherpt en het publieke debat is verhard.’

Rutte hoopt samen met andere partijen de politieke cultuur te veranderen. Een cultuur waarin er minder in achterkamertjes wordt bedisseld door politici en meer in alle openheid wordt onderhandeld. Een cultuur ook waarin politici meer respect hebben voor elkaar en waarin uitvoeringsinstanties burgers geen onrecht meer aandoen zoals bij de toeslagenaffaire.

De grote opdracht voor de komende jaren, vindt Rutte, is om ‘met elkaar te blijven werken aan een land waarin we omzien naar elkaar.’ Volgens Rutte is Nederland nog steeds een ‘sociaal verbonden land’, maar staat de onderlinge solidariteit wel onder druk. Hij hekelt pogingen van sommige politieke partijen ‘om maatschappelijke spanningen uit te vergroten’.

Rutte zegt zich te realiseren dat zijn ‘woorden pas betekenis krijgen als ze in daden worden omgezet’. Harde garanties over een nieuwe politieke cultuur of verbeteringen in het leven van Nederlanders kan hij niet geven. De premier zegt wel ‘de volle inzet’ van het kabinet toe.

Ruttes belofte komt overeen met de boodschap die hij half december, samen met Sigrid Kaag (D66), Wopke Hoekstra (CDA) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie), uitsprak toen hij het regeerakkoord presenteerde. ‘We willen ons richten op concrete verbeteringen in het leven van mensen’, stelden de vier partijleiders destijds in hun voorwoord. ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’, heet hun regeerplan tot 2025.

Geld zal rollen

Vandaag en morgen moet tijdens het Kamerdebat over de regeringsverklaring blijken of Rutte IV voldoende vertrouwen heeft van de Kamer om zijn plannen uit te voeren. Wat zeker zal helpen, is dat het geld gaat rollen de komende kabinetsperiode: Rutte IV is van plan tientallen miljarden uit te geven aan de plannen.

Wat de premier betreft gaat iedereen er de komende jaren op vooruit, verklaarde hij ook dinsdag weer in de Kamer. De belastingen gaan omlaag. Daarnaast belooft het kabinet een schoner land, een beter zorgstelsel, meer betaalbare woningen, veiligere buurten om in te wonen, en gelijke kansen in het onderwijs en op de arbeidsmarkt.

Voorlopig hoeft volgens Rutte IV niemand pijn te lijden om het geld voor al deze plannen op tafel te krijgen: het geld wordt niet opgehaald door lastenverzwaringen voor bedrijven of burgers. In plaats daarvan loopt de staatsschuld op, waardoor de rekening doorschuift naar de toekomstige generatie.

Een deel van Ruttes woorden botste dinsdag in elk geval met de voorspelling van het instituut Nibud dat alle Nederlandse huishoudens er dit jaar fors op achteruit gaan in de portemonnee omdat tal van zaken duurder zijn geworden. Het loonstrookje van Nederlanders valt dus niet lager uit, maar zij geven wel meer uit in de supermarkt en bij de energieleverancier.

Internationaal belooft het kabinet veel samenwerking zoeken met de EU en de Navo om het land veilig te houden. Opvallend is dat Rutte Rusland en de Oekraïne-crisis een ‘acute dreiging’ noemde voor Nederland. Deze crisis ontvouwt zich ‘op slechts paar uur vliegen ons land’ en dat ‘onderstreept het belang van internationale samenwerking', aldus Rutte. ‘Alleen samen’ kunnen EU-landen ‘succesvol zijn op het wereldtoneel’. Nederland wil een ‘leidende rol’ met ‘meer militaire samenwerking’.