Column

Het pad naar literair succes is een loterij

De boekenwereld is een spannende tombola. Nooit weet je of het miljoen in jouw postcodegebied zal vallen.

Een goed agent kan de reddingsboei zijn voor spartelend talent. Beeld anp
Een goed agent kan de reddingsboei zijn voor spartelend talent.Beeld anp

Welkom, cursisten. U wilt dus schrijver worden. U bent de enige niet. Al jaren hoor je dat er een miljoen aspirant-schrijvers zijn, gewaande auteurs van hoogstpersoonlijke romans en verhalen. Of dat zo is, weet ik niet, al ken ik er een paar.

Eerst maar even de meesters. 'Waargebeurd is geen excuus', schreef Gerard Reve in Zelf schrijver worden. Volgens hem rust proza op vier 'zuilen': Conceptie, Compositie, Stijl en Woordgebruik. Talent (vallend onder 'Conceptie') moet je volgens de grote volksschrijver hebben, aan de rest valt te schaven.

Gelukkig. Zoals Kees van Kooten zei: 'Schrijven is blijven zitten tot het er staat.'

Iedereen schrijver: de markt voor de amateur (en prof) ligt vol handleidingen en stijlgidsen. Over twee weken zal televisie het geheim openbaren. Volgens de mal van het medium: 'Bekende Nederlanders' (onder wie actrices Gerda Havertong en Monic Hendrickx) gaan in een mix van Wie is de Mol, Heel Holland Bakt en Big Brother in competitie door het schrijven van een 'literaire thriller'.

Waar is de gewone thriller toch gebleven?

De pennen zijn geslepen, luidt de titel - over die beeldspraak moet een eindredacteur zich nog eens buigen.

NRC Handelsblad lunchte met de aanstichters, Paul Sebes en Willem Bisseling. Zij zijn literair agent, 'schrijversmakelaars' die auteurs begeleiden op het gladde pad naar uitgever en lezer.

Het interview stond vol vermakelijks over het boekenvak. Les 1: 'Het boek zelf interesseert ons geen reet.' Personality is volgens hen 'absoluut niet' van belang. 'Hoe vaak komen schrijvers überhaupt op tv? Zeg maar nooit.'

Nietes. Schrijvers zie je heus op tv, mits ze voldoen aan de wetten. De gesloten hakkelaar is minder welkom dan de zelfgekroonde befkoning. In praat-programma's gaat het vaker over voetbal en vluchtelingen dan over hun boek. En er is VPRO Boeken, vakkundig verstopt op een ongevaarlijk tijdstip.

Wie wil lezen, kan de tv beter uit laten.

De markt voor amateurschrijvers leeft op suggestie. Dat weten de marktkooplui best: van de duizenden manuscripten die zij krijgen opgestuurd, is 99 procent prut. Maar je kunt de illusionisten niets verwijten: hun handel is nu eenmaal fictie.

Het geheim: er ís geen recept. De boekenwereld is een tombola. Nooit weet je of het miljoen in jouw postcodegebied zal vallen. In het verleden behaalde resultaten geven geen garantie voor de toekomst.

Wie niet wil verdrinken, blijft beter drijven met een uitgever die creatiever is dan een persbericht afvuren en wachten bij de telefoon. Een goed agent kan de reddingsboei zijn voor spartelend talent.

Aandacht in de media is geen vrijkaart naar de top. Sommige boeken en auteurs zie je weken paraderen en toch komen ze niet boven die schamele eerste druk uit. Niet élk 'DWDD Boek van de Maand' werd de bestseller die auteur en uitgever na het knallen van de kurk droomden. Sommige wel.

Ik vermoed dat De pennen zijn geslepen weinig illusies zal doorprikken. Natuurlijk ga ik kijken.

Meer over