Het normale Europa

Als je het nee-stemmer Geert Wilders vraagt, zouden alle vijftig miljoen Turken zich eerst moeten laten kerstenen, vervolgens Limburgs met een zachte g moeten leren spreken, en ten slotte hun hele Aziatische kop lang genoeg in een waskom waterstofperoxide moeten laten weken, alvorens hij ze Europeanen zou willen noemen....

Jan Blokker

Nee, dan Polen!

Allemaal katholiek, allemaal al in 1944 van bevrijde Bredase meisjes de goeie Nederlandse tongval geleerd, en allemaal blank.

Daarom keken ze natuurlijk ook zo raar op toen vorige week een Nederlandse touringcar helemaal vol bleek te zitten met gekleurde scholieren. Dertig kinderen, zogenaamd uit Amsterdam-Oost, maar wel van tien verschillende nationaliteiten -dat kon nooit zuivere koffie zijn.

Zes uur hebben ze er over gedaan om te controleren hoeveel potentiële terroristen er in die bus zaten, en toen ze halverwege ook nog een meisje betrapt hadden met een Filipijns paspoort, vroegen ze bezorgd aan een volbloed Hollandse begeleidster: zijn er eigenlijk ook nog normale kinderen bij?

Dat is zo'n beetje de Poolse variant van wat bijna een halve eeuw geleden werd verteld over de onbeschaafde Kongolese neger Lumumba, die onderweg naar de Verenigde Naties in het vliegtuig al zes royal-class-biertjes geserveerd had gekregen, toen de stewardess langs kwam of hij nog een zevende lustte. En toen zou hij hebben gezegd:

'Graag, maar zo'n gevulde koek hoeft u er niet meer bij te doen.'

Die waakzame Poolse douaniers zijn echte werelddeelgenoten.

Balkenende probeert altijd tranen in zijn stem te veinzen als hij eraan herinnert dat landen die jarenlang onder het juk van de Sovjetdictatuur hebben geleefd nu eindelijk lid van ons hebben mogen worden.

Ik kan daar een eind in meegaan. Wie draagt speciaal voor de Polen niet al sinds eeuwen een warme, romantische plek in z'n hart? Maria Walewska, de minnares van Napoleon die met hem sliep in de hoop dat hij haar vaderland vrij zou maken. De polonaise. De mazurka. Chopin. Het arme ridderlijke land, altijd ingeklemd tussen buren die zich als hyena's gedroegen. Poolse ruiters tegen de tanks van Hitler.

Maar waarom werd Polen, toen het in 1922 eindelijk van zichzelf kon worden, toch zo'n onaardig, ondemocratisch, door de verkeerde elites geregeerd land?

Eigenlijk geldt dat voor al die landen die in het interbellum hun onafhankelijke kans kregen, Tsjechoslowakije misschien als enige uitgezonderd. Maar of je nou Estland neemt, of Letland, of Litouwen, of Hongarije, of Bulgarije, of Roemenië, of Polen: overal dubieuze regimes.

Toen de Polen binnen een paar weken waren opgegeten door de roofdieren uit Berlijn en Moskou, hadden ze, conform hun romantische traditie, heldhaftige slachtoffers kunnen worden. Voor een deel werden ze dat ook. Maar ze werden toch vooral toeschouwers van de shoah. Dat beeld krijgt iemand die zich de urenlange documentaire van Claude Lanzmann herinnert, nooit meer uit z'n hoofd.

Die Amsterdamse kinderen met die tien nationaliteiten waren op weg naar Auschwitz. Het schoolreisje maakte deel uit van een opvoedkundig programma, dat de jeugd in het algemeen en de allochtone in het bijzonder, wil bijbrengen hoe verkeerd discriminatie en racisme zijn, en waar het al een keer toe heeft geleid .

Hadden de leerkrachten in de bus dat niet aan hun grensbeambten moeten uitleggen?

Maar het is natuurlijk de vraag of dat had geholpen. Poolse – wat zeg ik? Europese douaniers. Beoogde onderdanen van een Grondwet die nog bijna had vermeld dat we hier allemaal van christenen stammen. Dan is een Nederlandse school met bruine, ongelovige kinderen toch inderdaad niet normaal?

Misschien hebben de Fransen intussen toch gelijk gehad met hun nee. Moeten er niet eerst nog bussen vol Europeanen naar Polen om over het normale Europa na te denken vóór we het helemaal eens kunnen worden?

Meer over