het NIEUWSIN VIJF MINUTEN

Het nieuws in vijf minuten

Goedemiddag. Om u bij te praten vatten wij het nieuws van deze woensdag samen. Eén artikel, vijf minuten. Leest u dit, dan weet u het belangrijkste.

De Apple-winkel op Fifth Avenue in New York.Beeld AFP

Een Amerikaanse commissie adviseert om Big Tech-bedrijven op te splitsen…

Zeker, de vier grote techbedrijven Amazon, Apple, Google en Facebook hebben consumenten wereldwijd veel goeds gebracht. Maar hun dominantie kent een hoge prijs: de bedrijven bewaken als een poortwachter hun machtspositie en misbruiken die op grote schaal.

In zestien maanden spitte een speciale commissie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden 1,3 miljoen documenten door. De bevindingen in hun rapport liegen er niet om: ‘Om het simpel te zeggen: bedrijven die ooit rommelige underdog-startups waren die de gevestigde orde uitdaagden, zijn verworden tot het soort monopolisten die we voor het laatst zagen in het tijdperk van de oliebaronnen en spoorweggiganten.’

De gevolgen van de Big Tech-heerschappij zijn verstrekkend. Innovatie door concurrenten wordt ontmoedigd, de privacy van consumenten is verslechterd en de toegang tot nieuws wordt door slechts een paar bedrijven gedomineerd.

Op de langere termijn kan het rapport leiden tot nieuwe wetgeving, die bijvoorbeeld het opsplitsen van Facebook of Google mogelijk kan maken. Maar eerder al is het rapport een stevige steun in de rug voor de al lopende onderzoeken van Justitie, denkt Marietje Schaake, beleidsdirecteur van het Cyber Policy Center op de Stanford Universiteit.

... en een Arnhemse kantonrechter verlaagt coronaboetes van 390 naar 95 euro.

Al vanaf het begin van de pandemie zijn de coronaboetes voer voor discussie. Inmiddels wil een meerderheid van de Tweede Kamer de boetes verlagen naar 95 euro. Een amendement daarover is al ingediend, maar moet nog worden aangenomen.

Voor een kantonrechter in Arnhem was het ‘voortschrijdend inzicht’ in de politiek vanochtend desalniettemin reden om in het voorjaar opgelegde boetes met meer dan 300 euro te verlagen. Met in het achterhoofd ook de verontwaardiging in het publieke debat, vond zij 95 euro ‘een passend bedrag’.

Zes mensen die wegens overtreding van het verbod op samenkomst voor de rechter stonden, gingen zelfs vrijuit. Een ontmoeting van een groepje vrienden op straat, past namelijk niet in de definitie van samenkomsten van de kantonrechter.

Vorige week hield de kantonrechter in Utrecht wel vast aan de opgelegde 390 euro boete. Bij twee studenten zonder vast inkomen werd een deel van de boete voorwaardelijk gemaakt.

Verder in het nieuws…

- Het RIVM meldt vandaag bijna vijfduizend nieuwe coronabesmettingen. In de Nederlandse ziekenhuizen liggen nu meer dan duizend coronapatiënten, waarvan 210 op de intensive care. Het aantal sterfgevallen is vandaag 36, het hoogste aantal sinds 15 mei.

- Twee corona-sneltests van Amerikaanse makelij zijn goed genoeg voor gebruik in de teststraat. Dat hebben wetenschappers in Utrecht en Breda vastgesteld. De komende weken worden de tests naast de ‘gewone’ PCR-test uitgeprobeerd in enkele teststraten.

- Nederland moet uit voormalige kolonies geroofde kunst en historische voorwerpen zonder enige voorwaarden teruggegeven als daarom wordt gevraagd. Dat adviseert een commissie die zich boog over koloniaal roofgoed in Nederlandse musea.

-  De rechtbank in Athene heeft de Griekse neonazistische partij Gouden Dageraad bestempeld als een criminele organisatie. Het megaproces duurde meer dan vijf jaar.

- President Donald Trump heeft dinsdagmiddag in een reeks tweets per direct de onderhandelingen over een economisch hulppakket voor miljoenen Amerikanen opgeschort. Trump wil de onderhandelingen pas weer hervatten als hij is herkozen.

- De Amerikaanse biochemicus Jennifer Doudna en de Frans-Duitse microbioloog Emmanuelle Charpentier hebben samen de Nobelprijs voor Scheikunde gewonnen voor het ontwerpen van Crispr-Cas, een revolutionaire manier om snel en eenvoudig genetische manipulatie te bedrijven.

- Julius Vischjager, de man die jarenlang op de wekelijkse persconferentie na de ministerraad de laatste vraag stelde, is overleden. Hij noemde zichzelf ‘de Binnenhofnar’.

Voor meer achtergrond...

Vandaag passeerde het aantal coronapatiënten in Nederlandse ziekenhuizen de grens van duizend. Een fors aantal, maar nog niet zo hoog als in de coronagolf van dit voorjaar. Waarom stellen dan toch steeds meer ziekenhuizen planbare, reguliere zorg zoals knie- en heupoperaties uit?

Allereerst: naast de duizend besmette patiënten is er een grote groep mogelijk besmette patiënten. ‘Die tellen niet mee in de statistieken, maar zijn door alle isolatiemaatregelen net zo ingewikkeld’, zegt Robin Peeters, voorzitter van de Nederlandse Internisten Vereniging.

Daarnaast zijn coronapatiënten arbeidsintensief. Voor een coronabed is anderhalf keer zoveel personeel nodig als voor een regulier bed, terwijl in sommige ziekenhuizen maar liefst 10 procent van het personeel ziek thuiszit.

In tegenstelling tot tijdens de eerste golf, legt Peeters bovendien uit, is het nu ‘absoluut niet rustiger’ in de reguliere zorg. Mensen durven nu bijvoorbeeld best naar de huisarts. En voor de pandemie waren er ook al wachtlijsten.

En dan nog dit…

Het filosofisch jargon waarin Sandra Meeuwsen over sport praat heeft iets vervreemdends én iets verfrissends. In haar proefschrift, met de tot de verbeelding sprekende titel Kritiek van de Sportieve Rede, een filosofische archeologie van de moderne sportricht ze zich op de donkere kanten van sport. De figuurlijke beerput, noemt ze het: Olympische Spelen die een gastland ontwrichten, het miljoenencircus rondom voetbal en de misstanden in het turnwereld.

Commercie overheerst alles. De coronacrisis leek dat misschien te veranderen, maar inmiddels is de sportkalender al weer voller dan ooit. ‘Ik veroordeel niets’, zegt Meeuwsen daarover, ‘maar ik houd een spiegel voor, dat we dit sportcircus met zijn allen creëren en in stand houden.

Om terug te keren tot de kern, pleit Meeuwsen, die ook gemeenten en sportbonden adviseert, voor kleinschalige sport, met minder reizen en zonder grote sportfederaties als het NOC*NSF en de Fifa.

‘Het nieuws in vijf minuten’ bevat het nieuws van woensdag 7 oktober tot 17.00 uur.

Met ‘Het nieuws in vijf minuten’ onderzoekt de Volkskrant de behoefte van lezers om in één artikel bijgepraat te worden over het nieuws. Als u opmerkingen of suggesties heeft over deze aanpak, horen wij het graag. U kunt mailen naar innovatie@volkskrant.nl.

Meer over