Nieuws in vijf minutenwoensdag 16 september

Het nieuws in vijf minuten

Goedemiddag. Om u bij te praten vatten wij het nieuws van deze woensdag samen. Eén artikel, vijf minuten. Leest u dit, dan weet u het belangrijkste.

De Tweede Kamer voor aanvang van de Algemene Politieke Beschouwingen.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Op de eerste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen...

De dag na Prinsjesdag volgen traditioneel de Algemene Politieke Beschouwingen: het debat over de begroting voor 2021. Vandaag is de Tweede Kamer aan de beurt. Morgen reageert premier Rutte namens het kabinet. Op de achtergrond spelen de naderende verkiezingen mee.

De eerste spreker Geert Wilders richtte de aandacht meteen op zijn eigen veroordeling voor groepsbelediging om zijn ‘minder-Marokkanen’-uitspraak. Nederland noemde hij een ‘intens corrupt land’. Andere partijen reageerden fel.

Tijdens de spreektermijn van VVD-leider Dijkhoff vroeg het linkerdeel van de oppositie flink door over de toestand in de publieke sector. Het rechterdeel stuurde het debat in de richting van immigratie. 

Om 15.45 uur heeft Jesse Klaver van GroenLinks achter het spreekgestoelte plaatsgenomen. De politieke redactie houdt u in dit liveblog op de hoogte van de belangrijkste bijdrages.

Roderik van Grieken analyseert de debatten al sinds 2008. Namens het Nederlands Debat Instituut bepaalt hij welke politicus donderdagavond de Debatprijs 2020 wint. De laatste twee jaar won PvdA-leider Lodewijk Asscher. Waar Van Grieken dit jaar benieuwd naar is? ‘Naar wie zich op links gaat positioneren als de uitdager voor de verkiezingen.’

… blijft het aantal coronabesmettingen steeds sneller stijgen.

Vandaag is het aantal positief geteste personen in Nederland toegenomen met 1.542 personen. In de afgelopen zeven dagen kwamen er gemiddeld 1.233 besmettingen per dag bij – de helft meer dan in de week ervoor.

Het aantal besmettingen mag dan het hardste stijgen onder twintigers, ook onder ouderen is sprake van een toename. Begin september raakten ruim tien keer zo vijftigers besmet dan begin juli. Het gevolg: de ziekenhuizen lopen weer stilletjes aan vol. Dinsdagmiddag lagen er 240 coronapatiënten in het ziekenhuis, van wie 53 op de intensive care.

De vraag is: hoe houden we het virus in toom? Iedereen met verkoudheidsklachten laten testen, noemt arts-microbioloog Bram Diederen een charmant, doch helaas onuitvoerbaar idee. ‘Ik garandeer: als we in oktober zitten, loopt het systeem compleet vast.’ Nu al kampt zijn testlaboratorium met een tekort aan testkits en een teveel aan oververmoeide medewerkers. ‘Dus moet je je afvragen: kan dit niet simpeler?’

Diederens oplossing klinkt inderdaad niet al te ingewikkeld: sneltests. ‘Die zijn niet zo goed in het voorspellen van wie positief is, maar wel wie negatief is.’ Zo kan snel een grove voorselectie gemaakt worden. Enig probleem: die sneltests zijn nog in ontwikkeling.

Voor meer achtergrond… 

Complexe dingen eenvoudig maken blijkt keer op keer lastig. Dat geldt ook voor de financieringen in de culturele sector, met zijn rijksfondsen, provinciale en gemeentelijke subsidies. Minister van Cultuur Ingrid van Engelshoven (D66) erkent in dit interview: ‘Je kunt aan bijna niemand uitleggen hoe het allemaal precies in elkaar zit.’

Als beschermvrouwe van de cultuur kreeg ze aan het begin van de coronacrisis de wind van voren. Inmiddels is de stemming gekeerd. Op het eerste noodpakket van 300 miljoen euro, volgt een tweede van 482 miljoen. Ook redde Van Engelshoven verscheidene theater-, dans- en muziekgezelschappen met nog eens 15 miljoen euro.

Van Engelshoven: ‘Als je mij vraagt wat ik zou wensen, kijk dan naar Frankrijk of Duitsland. Daar ligt een fundament voor kunst en cultuur dat politiek nooit ter discussie staat. Het zou goed zijn als die basis in Nederland wordt verstevigd en het culturele veld niet elke vier jaar maar moet afwachten hoe het er dan voorstaat.’

Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen tijdens haar eerste Staat van de Unie.Beeld AP

Verder in het nieuws...

- In haar eerst Staat van de Unie, de Brusselse Troonrede, roept voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen Europa op om te verduurzamen en te digitaliseren.

- FNV-voorzitter Han Busker stapt in maart volgend jaar op. Dat maakte hij vandaag bij zijn ledenparlement bekend.

- Het afschieten van edelherten in de Oostvaardersplassen was rechtmatig, oordeelt de Raad van State. Daarmee komt een einde aan een slepende kwestie rond het meest besproken natuurgebied van Nederland.

- Voor het eerst is een vogel in Nederland besmet met het Westnijlvirus. De besmette grasmus in de regio Utrecht heeft het virus waarschijnlijk in Nederland zelf opgelopen.

- De Nederlandse fietsenproducent VanMoof heeft 34 miljoen euro aan investeringen opgehaald. Met het geld wil het snel groeiende fietsenmerk uitbreiden in de Verenigde Staten en de klantenservice verbeteren.

- President Trump wilde de Syrische president Assad in 2017 na een aanval met chemische wapens laten doden. Dat ging niet door omdat de toenmalige minister van Defensie James Mattis tegen was.

- Yoshihide Suga is de nieuwe premier van Japan. De 71-jarige politicus werd vandaag door het parlement gekozen als opvolger van Shinzo Abe, die opstapte vanwege een chronische darmontsteking.

En dan nog dit… 

Op 22 juli plaatste topmodel Doutzen Kroes op haar Instagrampagina een plaatje vol vraagtekens. Aan haar 6,4 miljoen volgers vroeg ze: ‘Willen ze wel dat wij gezond worden?’ Ze, dat zijn de media, de overheid en grote bedrijven. Hashtag wakeup, hashtag askquestions.

Doutzen KroesBeeld ANP

De post van Kroes lijkt nu een mijlpaal. Steeds meer BN’ers uitten de afgelopen tijd hun wantrouwen in de coronamaatregelen en een coronavaccin. Viruswaarheid-leider Willem Engel publiceerde op Facebook zelfs een lijst van ‘wakkere BN’ers’.

De beweringen van BN’ers reiken verder dan die van hun onbekende landgenoten. Welke invloed heeft hun geflirt met complottheorieën op hun online volgers? Over die vraag - en over het verschil tussen oprechte en twijfel zaaiende vragen - gaat dit achtergrondartikel.

Het nieuws in vijf minuten bevat het nieuws van woensdag 16 september tot 17.00 uur.

Met het nieuws in vijf minuten onderzoekt de Volkskrant of lezers behoefte hebben om in één artikel bijgepraat te worden over het nieuws. Als u opmerkingen of suggesties heeft over deze aanpak, horen we het graag via een mailtje naar innovatie@volkskrant.nl.

Meer over