het nieuws in vijf minuten

Het nieuws in vijf minuten

Goedemiddag. Om u bij te praten vatten wij het nieuws van deze maandag samen. Eén artikel, vijf minuten. Leest u dit, dan weet u het belangrijkste.

De teststraat op Schiphol.Beeld Getty

Steeds meer Nederlanders met klachten die op corona wijzen, laten zich testen. Dat blijkt uit een gedragsonderzoek van het RIVM en de GGD’s. In augustus meldde 32 procent van de mensen met klachten zich bij een testlocatie. In juli was dit nog maar 18 procent. Thuisblijven met klachten blijkt lastig: ruim 90 procent van de personen met klachten ging toch de deur uit om boodschappen te doen.

Vandaag meldde het RIVM een toename van 797 positief geteste personen. Gisteren was dat aantal 925. In vergelijking met een week geleden is sprake van een duidelijke toename van het aantal besmettingen, ook als je rekening houdt met de stijging van het aantal afgenomen testen. De GGD’s meldden 9 ziekenhuisopnamen, 4 meer dan gisteren. Het officiële sterftecijfer is niet gestegen. Op dit moment liggen er 31 coronapatiënten op de ic, op de reguliere ziekenhuisafdelingen 109.

De GGD’s kunnen het stijgende aantal testaanvragen nauwelijks aan. De afgelopen week hebben ruim 180 duizend mensen zich laten testen – 10 procent meer dan een week eerder. Bij tweederde van de testlocaties konden mensen met klachten niet binnen 48 uur terecht. Door de wachttijden komen bijvoorbeeld scholen in de problemen: hun leraren moeten tot de testuitslag thuisblijven.

Opschalen is voor de GGD’s lastig. Er is een tekort aan testmateriaal, de laboratoriumcapaciteit is beperkt, terwijl ook mensen zónder gezondheidsklachten testafspraken maken. Van ‘asymptomatisch’ testen, zoals in de coronateststraat op Schiphol, zijn de GGD’s daarom geen voorstander.

De cultuur van zuinigheid bij GGD’s is één van de oorzaken van de problemen, zegt directeur Jaap Donker van de GGD regio Utrecht. Zo gewend aan de bezuinigingen van de laatste jaren, lieten de GGD’s in de relatief rustige zomermaanden te veel contactonderzoekers gaan. ‘Dit is een les die we hebben geleerd’, zegt Donker. ‘Je moet mensen bij je houden, ook als ze even niet nodig zijn bij het contactonderzoek.’ Kritiek op de lange wachttijden komt nu op het bordje van de overgebleven GGD-medewerkers, die zich nog steeds uit de naad werken.

Ook op het algehele coronabeleid van het afgelopen halfjaar wordt steeds meer kritiek geuit. Verschillende wetenschappers vinden dat het Westen beter naar de eerste Chinese waarschuwingen had kunnen en moeten luisteren. Aan Chinese wetenschappelijke publicaties kleeft soms de slechte reputatie van de politieke leiders van het land – ze worden met argusogen of zelfs helemaal niet bekeken. De kennis die het Westen wel bereikt, bijvoorbeeld via de persoonlijke netwerken van wetenschappers, gaat verloren in de politieke vertaling ervan. Als het virus in de Verenigde Staten was uitgebroken, was de reactie van het Westen waarschijnlijk adequater geweest, stelt Thomas Krafft, hoogleraar internationale en vergelijkende gezondheid aan de Universiteit van Maastricht.

De maatregelen om het coronavirus te beteugelen, hebben onbedoelde, maar gunstige neveneffecten. Peuters kregen de afgelopen maanden massaal minder middenoorontstekingen en buikgriep. Deze infectieziekten verspreiden zich gemakkelijk via lichamelijk contact. Door het sluiten van kinderdagverblijven en scholen spelen kinderen minder samen. Spoedeisendehulpartsen zien daarnaast een sterke afname van voetbalblessures, drankongevallen en verkeersongelukken. Bovendien zou het griepseizoen wel eens mee kunnen vallen: in Australië, waar het nu al winter is, zijn nauwelijks besmettingen gemeld.

Groeifonds

Het kabinet is ondertussen vast van plan de Nederlandse economie ‘toekomstbestendig’ te maken. Vandaag presenteerden minister Hoekstra van Financiën en Wiebes van Economische Zaken het Nationaal Groeifonds, een voorgenomen investeringspot van 4 miljard euro per jaar tot en met 2025. Daarmee profiteert het kabinet van de extreem lage – op staatsobligaties zelfs negatieve – rente op leningen. De vraag is nu hoe de in totaal 20 miljard euro verdeeld gaan worden.

Groot-Brittanië

De Britse premier Boris Johnson dreigt voorwaarden uit de in oktober vorig jaar getekende scheidingsakte met Brussel terzijde te schuiven. Voor de EU is de akte een cruciale voorwaarde voor een handelsakkoord. Doordat Johnson nu aan onderdelen van deze scheidingsakte morrelt, worden de toch al moeizaam verlopende onderhandelingen verder bemoeilijkt. Tegelijkertijd voert Johnson de spanning op door voor het handelsakkoord een harde deadline te stellen: 15 oktober.

In Birmingham heeft de Britse politie vanochtend een man gearresteerd die wordt verdacht van de steekpartij van afgelopen weekend. In het uitgaanscentrum werden in de nacht van zaterdag op zondag acht mensen neergestoken: een 23-jarige man kwam om het leven, twee anderen raakt ernstig gewond. Het motief van de dader is nog niet duidelijk.

Navalny uit coma

De Russische oppositieleider Aleksej Navalny, die tweeënhalve week geleden werd vergiftigd, is met succes uit zijn coma gehaald. Het Berlijnse Charité-ziekenhuis dat hem behandelt, meldt dat Navalny reageert op stemgeluid en weer zelfstandig ademt. Hoewel zijn toestand verbetert, is het nog te vroeg om conclusies te trekken over de langetermijngevolgen voor zijn gezondheid.

Nederland-Italië

Iets anders: het Nederlands elftal speelt de Nations League-wedstrijden in een nieuw tenue. Nog steeds is het shirt karakteristiek oranje, maar in de stof is subtiel een leeuw gebreid. Volgens aanvoerder Virgil van Dijk past het ontwerp bij de ‘leeuwenmentaliteit’ die zijn team nodig heeft om succesvol te zijn. Voor de verkoop van het shirt zou dat succes dan weer goed zijn. Vrijdag versloeg een stroef Nederland een stug Polen met 1-0. Vanavond treffen Memphis Depay en de zijnen Italië. Aanvang: 20.45 uur, in een lege Johan Cruijff Arena.

Het nieuws in vijf minuten bevat het nieuws van maandag 7 september tot 17.00 uur.

Met het nieuws in vijf minuten onderzoekt de Volkskrant of lezers behoefte hebben om in één artikel bijgepraat te worden over het nieuws. Als u opmerkingen of suggesties heeft over deze aanpak, horen we het graag via een mailtje naar innovatie@volkskrant.nl.

Meer over