Het moet bij de enquête gaan om de echte schuldigen

Met het op non-actief stellen van een topambtenaar heeft de minister van Verkeer en Waterstaat vorm gegeven aan de bestuurlijke onvrede over de zwijgzaamheid van haar ambtenaren....

vanwege zijn opmerkingen over het beperkte realiteitsgehalte van de uitgangspunten van het regeerakkoord. Dergelijke reprimandes suggereren dat dit kabinet zelf er ook niet vies van is om te besturen door middel van het onder de pet houden van informatie.

De conclusie van premier Kok dat de door El Al gehanteerde handelwijze ten aanzien van het verzoeken tot geheimhouding van wezenlijke informatie schadelijk is voor het vertrouwen van de burger

in de overheid, is correct. Zijn verontwaardiging hierover is dat echter niet. Dergelijk gedrag ontstaat en gedijt in een bestuursklimaat dat sterk leunt op het manipuleren en dirigeren van de pet met inhoud. Als de premier ergens bezorgd over zou moeten zijn, dan is het over de mogelijkheid dat het kabinet zelf een dergelijk bestuursklimaat voorstaat ofwel in stand houdt. Publiekelijk krokodillentranen huilen komt hierbij als weinig geloofwaardig over. Het zou een effectievere bestuursdaad zijn als dit kabinet de les trekt om zijn eigen bestuursstijl te herzien en aan te passen aan de eisen van deze tijd.

AMSTERDAM Simon Lelieveldt

Banden

Eerst kon ik helemaal niet begrijpen waarom Maij-Weggen, Jorritsma, Kok en consorten ontgoocheld waren. Ze moeten er toch van geweten hebben? Maar nu begrijp ik het opeens wel. Ze zijn niet ontgoocheld door het feit dat die banden bestaan (de Volkskrant, 6 februari), maar juist door het feit dat ze nog stééds bestaan.

UTRECHT Steven Hagers

Aftreden

Is het toevallig dat de banden van de Bijlmerramp na zes jaar opduiken, na het verjaren van misdrijven op dit punt? Hoe kwam het dat die banden niet zijn gewist? Ook toeval, maar weer anders?

Ik kijk uit naar de getuigenis van de secretaris-generaal van Verkeer

en Waterstaat, de adviseur van de betreffende ministers. Waarom worden hij en Netelenbos niet op non-actief gesteld vanwege verzwijgen aan Kok?

Ik ben toch niet de enige met die vragen? Ik zal toch niet de enige zijn die niet gelooft dat het kabinet niets weet van de wapendoorvoer

op Schiphol al die jaren, niets weet van de gevaarlijke lading van El

Al-vliegtuigenl die vanwege de te zware en gevaarlijke ladingen moeten bijtanken op Schiphol.

Ik vraag me af of het kabinet zijn verantwoordelijkheid niet moet nemen en in zijn geheel aftreden. De waarnemende regering kan direct beginnen: afrekenen met El Al en een wetswijziging voorbereiden met terugwerkende kracht, zodat alle schuldigen alsnog kunnen worden gestraft. De echte schuldigen, niet de Barbertjes.

EINDHOVEN J.A. Zijlstra

Normen

Eerst 'mislukken' de filmpjes die duidelijkheid hadden kunnen verschaffen inzake de kwestie-Srebrenica. Dan 'verdwijnen' geluidsbanden die cruciale informatie bevatten inzake de Bijlmerramp.

De autoriteiten hebben toegelaten dat dit kon gebeuren. Wie moeten er

nu eigenlijk normen en waarden krijgen ingeprent?

AMSTERDAM J. Kwakkel

Ontgoocheld

Verbijsterend te moeten constateren dat politici zich kennelijk meer opwinden over uitspraken van premier Kok over de gebeurtenissen rond de Bijlmerramp dan over de feiten zelf. Ondanks de steeds sterker wordende geruchtenstroom rond de ware toedracht, belastende aanwijzingen en toenemende klachten bij omwonenden en hulpverleners in de jaren daarna, is van enige commotie, zoals nu om uitspraken van

de premier, nauwelijks sprake geweest, eerder het tegendeel.

NIEUWEGEIN Doortje Wouda

Overheid

De gebeurtenissen rondom de Bijlmerramp zouden volgens premier Kok 'de fundamenten onder het vertrouwen van de burgers in het bestuur en

de rechtsstaat wegslaan'. Hij zegt dit met betrekking tot falende ambtenaren.

Het is echter vooral een falende overheid die de fundamenten onder het vertrouwen gestaag doet afbrokkelen. Denk aan het onrechtvaardige

beleid met betrekking tot de Dublin-claimanten en de witte illegalen,

het voortdurende paniekzaaien over het asielbeleid, het passief blijven bij de maatschappelijke verloedering van het denken en praten

over vluchtelingen, het weinig doortastende optreden om een eind te maken aan het dierenleed in de bio-industrie.

Dat zou de premier ook eens 'ontoelaatbaar' moeten vinden.

AMSTERDAM H.J. Rietveld

Commissie

Marcel van Dam vindt dat de parlementaire enquêtecommissie de onthulling over de gevaarlijke lading van de El Al-Boeing zo snel mogelijk moet bevestigen of ontkennen (Forum, 11 februari). Uit het feit dat dit niet gebeurt, leidt hij af dat de commissie de waarheid niet kent, en dus volstrekt onnodig alle maatschappelijk onrust laat voortbestaan. Van Dam gaat echter aan een belangrijk punt voorbij.

Het Bijlmerdossier is steeds een bolwerk van geheimzinnigheid en geheimhouding geweest. Om mensen die zes jaar lang hun mond stijf dicht hebben gehouden toch aan de praat te krijgen, kunnen minder fraaie verhoortechnieken nodig zijn. Door getuigen in het ongewisse te laten over de kennis die de commissie heeft, kunnen zij onder druk

worden gezet om onder ede de waarheid te vertellen. Toegeven dat de commissie geen enkel bewijs heeft, betekent dat een doorbraak in de waarheidsvinding uit zal blijven.

AMSTERDAM-ZUIDOOST

Chris Jetten

Ambtenaar

Leuk, dat doorzagen van de parlementaire enquête over het wel of niet

doorsturen van gegevens aan de politiek. Maar gaan de commissieleden straks ook vechten voor mensen die als ambtenaar wél uit de school durven klappen, of hebben zij dan weer boter op hun hoofd?

LEIDEN J. Bakker

Handdruk

Hopelijk blijft er nog wat smartengeld over voor de slachtoffers van de Bijlmerramp, na het uitbetalen van gouden handdrukken aan de ambtenaren die alles zo schandalig in de doofpot wilden stoppen!

HEERHUGOWAARD

W.S. Beers

Bijlmerramp

Het is nu ruim zes jaar geleden dat een El Al-Boeing neerstortte op de Bijlmer. Iedereen weet waar hij of zij was op het moment dat het nieuws tot hem of haar kwam. Op straat bijvoorbeeld in Amsterdam, waar een ononderbroken stroom van politie-, brandweer- en ziekenwagens een weg zocht naar de Bijlmer, of thuis, waar Mart Smeets op televisie tijdens Studio Sport melding maakte van een vliegtuigongeluk in de Bijlmer.

De eerste gedachte die bij mij opkomt als ik aan de Bijlmerramp denk,

is dat de ramp op zich en de hele nasleep zo on-Nederlands is. Ons land is een beetje een saai maar degelijk land; geen grote omkoopschandalen van politici, geen massale moordpartijen, geen aardbevingen of tornado's. Nederland is nu eenmaal Nederland.

Dan op 4 oktober 1992 om vijf over half zeven en 44 seconden 's avonds boort een vracht-Boeing van El Al zich in de Bijlmer-hoogbouw.

Precies op het hoekpunt van de flats Kruitberg en Groeneveen. Nederland is Nederland niet meer vanaf dat moment.

We zullen nooit zeker weten hoe het zit met de Bijlmerramp, verwacht ik. De factor dat het een El Al-Boeing was, de geprivilegieerde positie van deze maatschappij op Schiphol, de economische belangen die gediend zijn bij instandhouden van deze positie, de goede verstandhouding tussen Israël en ons land. Laten we hopen dat door de

parlementaire enquête alle vragen die er zijn worden beantwoord. Zoals wat nou werkelijk aan boord zat van die Boeing en waarom er niets is gedaan met de informatie die geleverd werd aan de autoriteiten op Schiphol over de de lading. Maar ik vrees het ergste;

Nederland is Nederland niet meer.

AMSTERDAM Ruben Krone

El Al

Is de regering nu echt onwetend of gewoon alleen maar dom? Terwijl jarenlang iedere linkse splintergroep nauwlettend door de BVD in de gaten werd gehouden, wist men niets van de speciale behandeling van El Al?

Toen ik in 1976 op Schiphol werkte, was het al zo dat bij bagage voor

Israël in de vrachtkelder ten minste drie bewapende Israëli's aanwezig waren ter controle. Daarnaast reisde op iedere vlucht naar Israël ten minste één veiligheidsagent mee. Dat was ook het geval op chartervluchten van bijvoorbeeld Transavia. Klaarblijkelijk werden deze mensen op geen enkele wijze gehinderd om bewapend en wel op Schiphol aanwezig te zijn en in te stappen.

Voor mij is het onbestaanbaar dat wat 'gewone' mensen die daar werkten konden waarnemen, niet bij de overheid bekend was. De vraag dringt zich op wie nu eigenlijk achter deze buitengrens van Nederland, dit stuk niemandsland, de baas is. Wiens wetten gelden daar? Weten we eigenlijk wel zeker dat alleen El Al bepaalde privileges had en heeft? Of zijn er meer die in deze vrijstaat hun eigen koninkrijkje hebben? Ik hoop dat de enquêtecommissie in staat is licht te brengen in dit 'duister' stukje buitenste binnenland.

ASSEN Rob Aalders

Verkeersleider

Ten aanzien van de vermeende doofpottheorie tussen verkeersleiders en

El Al wil ik opmerken dat de chef-verkeersleider een strak probleem had. Hij moest met de ploeg verkeersleiders die virtueel een kist uit

hun poten hebben zien vallen, nog een volledige shift door! Toen hij van de explosieve ladingsgegevens hoorde, besloot hij deze informatie

onder de pet te houden 'voor zijn collega's'! Dit is vrijwel letterlijk de verklaring die hij aflegde tijdens zijn verhoor

Hij wist ook wel dat er formele kanalen waren die tijdens een ramp zorg moesten dragen voor inlichtingen over eventuele gevaarlijke lading! Kortom, hij hoefde niets met de 'explosieve' informatie, hij kon er niets mee en deed er dus niets mee. Waarschijnlijk is hij in plaats daarvan na de dienst met zijn collega's naar de kroeg gegaan en heeft zich vol laten lopen. Ik geef hem groot gelijk.

ERMELO Kees van den Broek

Oud nieuws

'El Al geniet sinds 1973 aparte status op Schiphol' (de Volkskrant, 6

februari), ik moet zeggen dat dit mij allemaal heel bekend voorkomt. De voorkeursbehandeling waarover gesproken wordt, het gebruik van afwijkende taxiroutes en banen, en de zwijgzaamheid over de lading werden, als ik mij goed herinner, destijds ingesteld als veiligheidsmaatregel in verband met de angst voor mogelijke terroristische aanslagen op El Al-vliegtuigen. Bijvoorbeeld vanaf een

van de wegen rondom Schiphol. Ik meen dat er ook een periode is geweest met extra marechaussee-bewaking op de wegen rond Schiphol.

Zoals gezegd, oud nieuws.

RASQUERT Ramon E. du Pré

Lading

Volgens twee verslaggevers vervoerde de El Al-Boeing geen explosieven

(de Volkskrant, 10 februari). De El Al-medewerker zou per abuis de gevaarlijke-stoffenlijst, de Notoc (Notification to Aircraft Commander), over de héle vlucht New York-Amsterdam-Tel Aviv hebben doorgenomen. Iedereen kan een fout maken, maar waarom is die met de Notoc later, toen de discussie over de lading op gang kwam, dan niet rechtgezet? Waarom hebben El Al en de RLD al die jaren over de Notoc gezwegen?

Waarom hebben El Al en de RLD van de Notoc een No-talk gemaakt?

NIJMEGEN

G.C. van Zijll de Jong

Chantage

Mateloos irritant en arrogant vind ik de opmerkingen van El Al-directeur Joel Feldshuh. Hij kiest enerzijds voor de slachtofferrol, anderszijds gebruikt hij chantagepraktijken (wijken van Schiphol). Ik bedacht een tendentieuze tegenreactie (met dezelfde

wapens bestrijden) op 'Antisemitisme begint klein en kan in een pogrom eindigen': Onderhoudsgebrek kan klein beginnen en kon eindigen

in een (Bijlmer)crash.

LEIDEN Peter Nuss

Kritiek

Ik ben verbaasd over en voel me beledigd door de uitlatingen van de El Al-directeur en de Israëlische minister van Transport Yahalom. Zij

horen genuanceerde kritiek en vooral verontrusting uit Nederland en ze beginnen meteen hoog van de toren te blazen.

Bijlmerbewoners zijn woedend omdat jarenlang hun klachten niet serieus werden genomen en vanzelfsprekend zijn ze razend nu blijkt dat er informatie in de doofpot werd gestopt. Ik heb echter geen krant, geen tv-omroeper, geen geïnterviewde burger of functionaris anti-Israëlische, laat staan antisemitische taal horen uitslaan. In een democratie bestaat vrijheid van meningsuiting. Een minister die kritiek uitlegt als een voorspel op pogroms, is demagogisch en antidemocratisch bezig. Hij diskwalificeert de kritiek en zet degenen

die kritiek hebben in een kwaad daglicht.

Waarom reageert een minister van een bevriende natie zo paranoïde? Er

heerst in Nederland nog altijd een grote sympathie voor Israël. Yahalom gooit nu zijn eigen glazen in. Israël en El Al zullen sympathie voortaan moeten verdienen, bijvoorbeeld door in alle openheid mee te werken aan het onderzoek naar de Bijlmerramp.

ZUTPHEN Crispijn Oomes

België

Het is een jarenlange traditie: Nederland kijkt toch zo graag neer op

België. Maar sedert bij ons de Dutroux-affaire losbarstte, kan de pret niet meer op. Voor de moreel en politiek correcte Nederlander was het duidelijk: niet alleen was een groot deel van de Belgen fascistoïde, zoals van oudsher geweten, ze waren ook nog verdorven.

Had echt niemand de bui zien aankomen boven het eigen Nederlands wolkendek? De IRT-affaire, het verzuim om de wetgeving rechtsgeldig te maken voor de Europese Unie, de onbekwaamheid om varkenspest en dolle-koeienziekte in te dijken, de onuitgegeven Sebrenica-dramatiek,

het gestuntel rond de Hercules-ramp. Het leek wel België. . .

Nu de Bijlmermeer. Wie ooit van plan is om een 'operatie doofpot' te organiseren, moet te rade gaan in Nederland.

Leedvermaak is er van onzentwege niet bij. Zeker niet, Nederland was (en is) te vaak ons voorbeeld geweest. Maar laat de zelfgenoegzaamheid nu eens definitief zijn verdwenen.

EVERGEM Bertin de Coninck

Splinter

Je hoeft geen cynicus te zijn of te worden, zoals de heer Dekker (de Voorkant, 6 februari), om te constateren dat het er in Den Haag net zo corrupt aan toe gaat als in een 'bananenrepubliek'. Waarom juist weer in dat soort landen? Alsof het er in de rest van de wereld zoveel 'netter' aan toe zou gaan.

Je hoeft alleen maar je gezonde verstand te gebruiken om tot de conclusie te komen dat daar waar mensen zijn, deze praktijken aan de orde van de dag zijn tot in de kleinste organisaties en bij wijze van

spreken naast de deur (dat gedoe met de Europese Commissie toch nog niet vergeten?). Maar we zien nou eenmaal liever de splinter in het oog van een ander dan de balk in ons eigen oog.

GOIRLE J. de Bruijn

Stemmen

Mevrouw v.d. Heuvel uit Boxtel vindt het 'Schunnig, méér dan schunnig!' (Geachte Redactie, 9 februari) wat ze deze dagen over de Bijlmerramp hoort en leest. Mag ik uit het feit dat zij na 49 jaar niet meer wil gaan stemmen, opmaken dat zij het 'meer dan schunnig' vindt dat de door haar gekozen volksvertegenwoordiging zulke zaken boven tafel brengt?

OEGSTGEEST G.D. Schwencke

Analyse

De analyse van M. van den Broek en M. de Zwart (de Volkskrant, 6 februari) trof mij onaangenaam. Hoe kunnen ze stellen dat de eerste week van de verhoren van de enquêtecommissie over de vliegramp in de Bijlmer, waarin ooggetuigen, bewoners, hulpverleners en iemand van de

stadsdeelraad aan het woord zijn geweest, weinig nieuwswaarde had!

Als ooggetuigenverslagen, meldingen van geestelijke en lichamelijke klachten en vragen in de deelraad onder de mat zijn geschoven, heeft dat dan minder nieuwswaarde dan het onder de pet houden van kennis over lading, route en dergelijke?

Het is fijn dat journalisten mede bewerkstelligd hebben dat deze enquête er gekomen is, maar het zou nog beter zijn, wanneer ze in hun

analyse het wegmoffelen van getuigenissen van 'gewone mensen' net zo alarmerend vinden als het onder de pet houden van kennis, wat bobo's hebben gedaan.

OLDENZAAL Lies Koster

Milligen

In het 'El Al'-artikel wordt gesproken over Milligen en Hams (de Volkskrant, 5 februari) als zouden dit namen van personen zijn. Maar in Nieuw Milligen (Dutchmill) en Hams bevinden zich luchtverkeersleidingscentra. Waarschijnlijk worden deze in genoemde transcriptie bedoeld.

DEVENTER Jurriaan Nijkerk

Vraagstelling

Ik ben verbijsterd over de slechte manier van vraagstelling, door de enquête-commissieleden, aan Wolleswinkel. Ze luisteren niet!

Wolleswinkel probeerde uit alle macht aan te tonen dat de informatie over de gevaarlijke lading, doorgegeven aan de verkeersleiders, valse, verouderde informatie was. Deze had betrekking op stoffen die aanwezig waren tijdens de vlucht van New York naar Amsterdam. Zoals de heer Eberhart reeds suggereerde, blijkt dus dat deze stoffen, volgens de boordpapieren van de rampvlucht, reeds in Amsterdam werden

afgeladen! Het 'baanbrekende' nieuws van afgelopen dagen berust dus op een fataal misverstand!

Ook de zogenaamde doofpot berust hierop! Deze verkeersleiders hebben betreffende 'explosieve' informatie niet doorgegeven, omdat zij onder

traumatische omstandigheden na de ramp hun taak hebben verricht: namelijk het verzorgen van verkeersleiding aan vliegtuigen na de ramp! Het doorgeven van de 'explosieve' informatie was níet hun taak.

Niet bekend

ERMELO Kees van den Broek

Uranium

In de discussie rondom een deel van de giftige lading van de Boeing, het verarmd uranium, mis ik steeds een belangrijk aspect: de giftigheid van uranium op zich. De aandacht gaat enkel naar de radioactiviteit, aan de toxische eigenschappen van uranium lijkt men voorbij te gaan.

Uranium valt onder de zware metalen en is als zodanig behoorlijk giftig. Afgezien van de radioactiviteit is plutonium op zich al in zeer geringe hoeveelheden extreem giftig. Dus wat een relatief geringe hoeveelheid verdampt uranium kan aanrichten, laat zich raden!

Wellicht biedt dit een aanknopingspunt voor de medici van het AMC. Het lijkt me verstandig om de diagnostiek ook te richten op uraniumvergiftiging.

AMSTERDAM C.J. Trimbach

Tragedie

In het commentaar op de verhoren (Forum, 5 februari) wordt gesproken over 'spannend'. Alsof het over een thriller zou gaan. We hebben het hier over een waargebeurde tragedie die mij in ieder geval zeer heeft

aangegrepen.

Destijds was ik in Reigersbos woonachtig en heb vlak voor de crash het toestel laagvliegend over mijn flat horen komen. Het was een enorm gedreun, van zwaar overbelaste motoren leek mij, zoals ik nog niet eerder had meegemaakt. Vliegtuigen kwamen dagelijks over daar dit een van de vliegroutes was, dus kon ik goed vergelijken. Ik heb er verder echter geen aandacht aan besteed daar ik bezoek had. De uitkomst van onderzoeken naar de vliegroute klopten dus van geen kant, zoals ik kan beamen. Dat lijkt nu eindelijk aan het licht te komen.

Het gebruik van het woord 'spannend' vind ik dan ook zeer misplaatst,

zacht uitgedrukt.

UITHOORN Dick Kluis

Internet

Ik 'geniet' van de Internet-site van de Volkskrant met daarin het Dossier Bijlmerramp. Duidelijk moge zijn dat ik niet geniet van de ramp zelve, maar van de manier waarop het dossier is weergegeven. Ik vind dan ook dat journalisten die een dergelijk stukje huzarenwerk produceren, eigenlijk een prijs verdienen. Ik tref hier duidelijke en

objectieve verslaggeving aan, zonder dat het is verkracht tot een sappig (lees smerig) verslag van de ramp met de El Al-Jumbo in Amsterdam-Zuidoost.

ROTTERDAM Rob Huizer

Paniek

De continuing story genaamd 'De Bijlmerramp' zou onmiddellijk moeten worden gestopt. Het is wellicht het meest bekeken tv-programma van dit moment, maar het begint steeds meer op een show te lijken met kwalijke gevolgen.

Het bericht dat er geen explosieven in het vliegtuig zaten (de Volkskrant, 10 februari) moet toch van het begin af duidelijk geweest

zijn bij de enquêtecommissie. Waarom dan zoveel paniek gezaaid. De onrust onder de Bijlmerbewoners is nu alleen maar vergroot.

De Nederlander heeft geen vertrouwen meer in de overheid en in de medici; artsen van het AMC worden bedreigd. De verhoudingen binnen het kabinet zijn ernstig verstoord.

Onze vriendschappelijke verhouding met Israël is ook ernstig verstoord. Het antisemitisme steekt onrustbarend de kop op in Nederland.

De werkverhoudingen op Schiphol bij de verkeersleiders en monteurs heeft schade opgelopen. De bijzondere positie van El Al op Schiphol is wel bekritiseerd, maar niet verklaard. De positie van El Al is begrijpelijk. omdat haar vliegtuigen regelmatig het doelwit waren van

terroristische aanslagen.

Elke dag dat deze story nog langer duurt, zal de onrust en de schade die zij veroorzaakt groter worden en het leed van de slachtoffers en nabestaanden wordt niet opgelost.

DIEMEN J. Fr. Jollie

Meer over