Het meisje dat van de appel at

Disney-klassieker Sneeuwwitje en de zeven dwergen is onverslijtbaar. Negen maal werd de film in de bioscopen uitgebracht. Van de video werden 1,3 miljoen stuks verkocht....

Tussen 1937 en 2001 is Sneeuwwitje en de zeven dwergen vaak veranderd. In de ogen van Disney's marketing specialisten, welteverstaan. De reclamefilms, te zien op de speciale editie van Snow White and the Seven Dwarfs, laten zien hoe de film zich in 64 jaar ontwikkelde. In 1937 legt Walt Disney nog uit wat de bedoeling is van zijn tekenfilm. In 1944 heet Snow White al 'a thrill of happiness'. In de naoorlogse jaren vijftig worden bioscoopbezoekers uitgenodigd 'a different world' te betreden. 'The motion picture event of the year' klinkt het ronkend in 1987. Om in 2001 voorlopig te eindigen met een verwijzing naar de bijbel, die andere klassieker uit de westerse cultuur. 'In the beginning... there was an apple!'

De uitbreng van Sneeuwwitje en de zeven dwergen op dvd is een geschenk voor liefhebbers van Disney's allereerste lange film. Behalve een gerestaureerde versie - opgepoetste kleuren en glaszuiver geluid - herbergt de Nederlandse schijf een aantal extra's die er toedoen; de sprekende spiegel, met de dreigende stem van Lou Landré, nodigt kijkers uit een rondgang te maken langs een luchtige documentaire, een spel met Dopey te spelen of in karaoke-stijl mee te zingen met de dwergen - 'hee ho hee ho, je krijgt het niet kado'.

Sneeuwwitje was een risicovol project. Het bedrijf, succesvol producent van korte animatiefilms, wilde meer. Alleen met een avondvullende film, wist oprichter Walt, kon hij de grote speler worden die hij zo graag wilde zijn. Hij maakte, tot verbazing van zijn concurrenten, 250 duizend dollar vrij. Dat bedrag werd verdubbeld om de 750 tekenaars naar speciale cursussen te kunnen sturen, waar zij les kregen in kunstgeschiedenis. Uiteindelijk kostte Sneeuwwitje 1,5 miljoen dollar - in de crisisjaren een kolossaal bedrag.

Intrigerend zijn de beelden van Walt Disney zelf, over zijn magnum opus vertellend in herontdekt radio- en filmmateriaal. Hij belijdt zijn passie voor Europese illustratoren, verhaalt over zijn streven naar realisme en benadrukt het belang van casting. Disney luisterde in zijn kantoor weken achter elkaar naar stemmen op een geluidsband, omdat hij de gezichten van de kandidaten niet wilde zien.

De documentaire over de totstandkoming van de film - in zijn geheel te zien op de speciale editie - toont hoe perfectionistisch Walt Disney was. Van de boze koningin liet hij meerdere concepten maken - van een lelijk en gebocheld mens tot de mooie maar kille vrouw die uiteindelijk werd gekozen. Hij liet twintig liedjes componeren, waarvan er acht de film haalden. Zelfs over de kleur van Sneeuwwitjes jurk werd maanden gesoebat - roze, de eerste keus, viel af nadat uit kleurentests was gebleken dat die kleur te fel contrasteerde met de zachte tinten waarin het huis van de dwergen was geschetst.

Een van de tekenaar, Ward Kimball, weet nog precies hoe Disney het uiterste uit zijn mensen haalde. Hij loofde voor elke geslaagde grap vijf dollar uit. Kimball kreeg de bonus meerdere malen; van hem is het idee de neuzen van de dwergen omhoog te laten ploppen, als zij langzaam overeind komen nadat ze eerst, uit schrik, achter het bed zijn gedoken waarin Sneeuwwitje ligt te slapen.

Van de afgekeurde scènes zijn er op de dvd meerdere te zien - nog niet ingekleurd, in ruwe versie. Hilarisch is het moment waarop de dwergen een soeplied aanheffen, om vervolgens, tot ergernis van de mooie gast, hun soep naar binnen te slurpen. Intrigerend is de gesneefde droom van Sneeuwwitje, waarin zij op wolken voortgedreven en omringd door vrolijke sterren op haar prins stuit, die haar onmiddellijk in de armen sluit.

'Prachtig', oordeelt Walt Disney in een interview in 1957, 'maar te ver afgedreven van de verhaallijn.'

De première, in het Circle Theater in Los Angeles, was in de jaren dertig net zo'n mediagebeurtenis als Disney's Pearl Harbor eerder dit jaar. Op de rode loper zwaaien Douglas Fairbanks, Marlene Dietrich en Shirley Temple vrolijk naar de nieuwscamera, terwijl de verslaggever blij aankondigt dat 'Walt' straks ook nog even iets komt zeggen. Sneeuwwitje was voorpaginanieuws. Disney sierde in de week van de wereldpremière de cover van Time Magazine.

In het gezaghebbende blad ontvouwt hij de biografieën van Doc, Grumpy, Happy, Sneezy, Sleepy, Bashful en Dopey. Zíjn vondst, die dwergen. Het sprookje van Grimm was te humorloos voor een megahit in spe.

Meer over