Reportage

Het meest gehoorde woord van verdachten van de moord op Derk Wiersum: ‘Zwijgrecht’

Het beladen proces over de moord op advocaat Derk Wiersum begint maandag inhoudelijk, maar van veel spanning is weinig te merken. De verdachten blijven zwijgen.

null Beeld Rechtbanktekening Adrien Stanziani
Beeld Rechtbanktekening Adrien Stanziani

Daar zitten ze. Vier meter uit elkaar, met drie advocaten tussen hen in. Giërmo B. (37) zit helemaal rechts vooraan in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol, Moreno B. (32, geen familie) zit links onderuitgezakt aan zijn dreads te frummelen. Hun meest gesproken woord op deze eerste zittingsdag van de inhoudelijke behandeling van de moord op advocaat Derk Wiersum: ‘Zwijgrecht.’

Op 18 september 2019 werd Nederland geschokt door de aanslag op Derk Wiersum (44). Hij begeleidde kroongetuige Nabil B. in het liquidatieproces Marengo bij de deal met het Openbaar Ministerie om belastende verklaringen af te leggen over de organisatie van hoofdverdachte Ridouan T. Aan T. wordt een heimelijk, ontsleuteld telefoonbericht toegeschreven waarin volgens het Openbaar Ministerie iedereen rond de kroongetuige zou moeten worden vermoord: ‘Hy weet ga iedereen van hem laten slapen als die my naam heeft genoemt’.

Peter R. de Vries

Wiersum was het tweede doodgeschoten slachtoffer rondom de kroongetuige, nadat een jaar eerder Nabil B.’s broer Reduan uit wraak was geliquideerd. Over Peter R. de Vries, vertrouwenspersoon van Nabil B., die vorige week dinsdag werd neergeschoten, wordt tijdens deze zitting alleen zakelijk gesproken. ‘Zolang Peter R. de Vries nog leeft’, zegt Giërmo B.’s advocaat kalm, ‘en ik hoop dat hij het overleeft, blijft hij op onze getuigenlijst staan’. De advocaat, Jacques Taekema, wil daarmee zeggen dat hij De Vries wil kunnen bevragen, zoals hij ook nog andere onderzoekswensen heeft.

Want deze zaak lijkt niet ‘rond’. Althans dat stellen de advocaten van de verdachten. Op de tenlastelegging staat niet dat een van hen de vermoedelijke schutter, en de ander de chauffeur van de vluchtauto zou zijn. Er staat vooral dat zij in gezamenlijkheid de moord op Wiersum zouden hebben gepleegd. De verdachten ontkennen. Giërmo – kortgeschoren haar, sikje en blauw Versace-trainingspak – heeft eerder verklaard dat hij een alibi heeft. Moreno – lange dreadlocks, zwarte hoody, zwarte joggingbroek en felrode gympen – beweerde eerder dat hij de nacht voor de aanslag van een feestje kwam, zich door de (door de politie al als verdacht aangemerkte) Volkswagen Transporter thuis liet brengen, die ‘reed ergens tegenaan’, toen stapte hij in bij de latere vluchtauto en zodoende zit zijn dna in beide auto’s.

Hoewel van de twee verdachten dna en vingerafdrukken in de vluchtauto zijn gevonden, lijken de mannen in niets op de getuigenverklaringen van omwonenden van Derk Wiersum. Drie buurbewoners hebben verklaard dat de schutter, een in het zwart geklede ‘jongeman’ was, met een tenger postuur, een smal gezicht, een spitse neus en ‘duizend procent zeker nog geen volwassen man’.

Camerabeelden

’s Middags, na urenlang juridisch gesteggel over de vraag of de zaak al wel inhoudelijk kan worden behandeld, begint de zitting pas echt. Op alle beeldschermen in de rechtszaal worden beelden getoond van verdachte auto’s in de straat van Wiersum, die met beveiligingscamera’s zijn vastgelegd. We zien in de verte een omcirkelde witte auto rijden, we zien nog enkele keren een auto rijden, en uiteindelijk loopt een in het zwart geklede man naar de auto waarin Derk Wiersum zit. De onbekende man strekt zijn arm, het portier gaat open, en achter die deur gebeurt iets dat aan het oog van het publiek onttrokken blijft.

Maar hoezeer de voorzitter van de rechtbank het deze maandag ook probeert – ‘U realiseert zich dat dit het moment is om ons ervan te overtuigen dat de aanklagers ongelijk hebben?’ – de mannen blijven zwijgen.

Ook als de rechter minutenlang uitweidt over telecom-gegevens die belastend zijn voor de verdachten, blijven ze het onbewogen aanhoren. Want behalve de vluchtauto en dna-bewijs, vormen ook telecom-data een belangrijk onderdeel van het dossier. De politie heeft gekeken welke telefoonnummers bij wie in gebruik waren, en wanneer de nummers bepaalde zendmasten aanstraalden. Op deze manier heeft justitie een reconstructie proberen te maken.

‘Ik realiseer me dat het een saaie opsomming is’, verontschuldigt de rechter zich als de zitting op zijn eind loopt. Maar deze gegevens zijn wel relevant, vervolgt hij. En dus probeert hij het opnieuw, in de hoop dat de verdachten zullen reageren. Maar zij staren voor zich uit.

Meer over