'Het leek of het vliegtuig op de toren gericht was!'

De communicatie tussen reddingswerkers faalde op 11 september 2001, maar burgers werkten door en toonden moed in New York.

De vrijdag vrijgegeven geluidsbanden geven een gedetailleerd beeld van de dag. 'Het is alsof je de korst van een wond krabt.'

Twee collega's van Suhr reden mee. Ze waren in shock. Hun vriend mocht en zou niet sterven. De hoofdverpleger wist zich geen raad. Dus ging hij door met reanimeren van het dode lichaam, een uit nood geboren, gruwelijk toneelstuk en tegelijk een daad van respect en naastenliefde zoals er die dag talloze zouden volgen.

Ik weet dat hij het niet redt. Iedereen die geraakt wordt door een lichaam van de zeventigste verdieping... Ze bleven roepen: 'Danny! Danny! Danny!' Ik denk: moet ik het vertellen? Niet vertellen? Stop alsjeblieft naar hem te kijken. Je brandt dit beeld in je geheugen. Richard Erdy, verpleger Danny Suhr staat al bijna vier jaar te boek als het eerste slachtoffer van het New York Fire Department ( FDNY ) op de dag dat terroristen Amerika aanvielen. De rauwe details van Suhrs verhaal kwamen pas eind vorige week naar buiten.

Het hof van beroep in de staat New York besloot dat de gemeente New York alle geluidsopnamen van de rampdag en de op band vastgelegde getuigenissen van erna moest vrijgeven. Dat wilden burgemeester Michael Bloomberg en de brandweer niet, maar bij dit arrest moesten ze zich neerleggen. Nu zijn 23 cd's en honderden pagina's transcripties openbaar gemaakt.

Alle radiocommunicatie van brandweer en politie staat er op. Gevoegd bij de interviews met reddingswerkers geven ze een nieuw en gedetailleerd beeld van wat er precies in New York gebeurde op '11/9 '.

We zagen een verpleger, een van onze jongens, hij kwam uit een rookwolk te voorschijn. (...) We vroegen: 'Waar is je partner?' Hij zegt: 'Die heb ik achtergelaten. Ik zoek mijn vader. Hij was in het World Trade Center.' We zeiden: 'Waarom kom je niet bij ons achterin?' We hadden een non achterin. We dachten dat zij kon helpen. Soraya O'Donnell, ambulancewerker '11 September' was een publieke ramp die iedereen live op CNN kon aanschouwen. In boeken is de dag gereconstrueerd. Familieleden hebben verteld over de laatste telefoongesprekken met hen die zouden sterven. De 11-septembercommissie heeft in haar rapport een coherent verhaal verteld over politiek falen, tragiek en bovenmenselijke dapperheid. Documentaires toonden hoe het 'echt' was. Zeker de film 911 van de Franse broers Gedeon en Jules Naudet brengt de chaos en verwoesting op onwaarschijnlijke wijze, van binnenuit in beeld.

Toch voegt het vrijgegeven materiaal, waarvan delen al eerder gepubliceerd of uitgezonden waren, veel toe aan het begrip van de razendsnelle ontwikkelingen die begonnen met de eerste inslag in de noordelijke toren, om 08.46 uur. Dat de communicatie tussen de reddingwerkers en hun leidinggevenden faalde, was bekend. Maar dat het zo erg was?

Dat mensen desondanks doorwerkten, levens redden en moed hielden, was eveneens duidelijk. Maar uit de eerste hand van getuigen te horen hoe ver dat ging, is anders.

Iemand zei: 'Ik ben een Vietnamveteraan, ik kan helpen. Wat kan ik doen?' Overal waren zulke mensen. 'Ik ben advocaat', en dan zie je hem het verkeer regelen. Ze probeerden ons onderuit te halen. Dat gebeurt gewoon niet, you know? Er zijn zoveel geweldige mensen. Zoals iedereen zijn werk doet, het is ongelooflijk. Deze stad, ik ben trots op waar ik werk. Michael Obert, verpleger De openbaarmaking kwam na een juridische strijd. Groepen van nabestaanden en de New York Times

hadden een zaak aangespannen. Volgens de Vrijheid van Informatie Wet hadden zij recht op het materiaal dat de brandweer had verzameld, besloot het hof van beroep. 'We zijn het onze naasten verplicht om te weten wat er is gebeurd', zei Debra Burlington. Haar broer was piloot in een van de vier gekaapte vliegtuigen.

Anderen, onder wie burgemeester Bloomberg, veel brandweerlieden en sommige nabestaanden, vreesden een onnodige schending van de privacy.

'Het is alsof je de korst van een wond krabt', zei een brandweercommandant. Jennifer Gardner, die haar man verloor in het WTC: 'Ik weet niet zeker of deze verdere emotionele details nodig zijn.' Ze heeft zich niet verzet. 'We moeten het weten. Maar ik wil het niet weten.'

De opnamen zijn beschikbaar op www. nytimes. com. Luisteren naar de woorden van die dag is spookachtig. Het is de beheerste opwinding van reddingswerkers die elke dag ellende en dood zien. Het zijn naamloze stemmen met New Yorkse accenten die je in een actiefilm met Bruce Willis verwacht.

Maar geen van de brandweerlieden had ooit eerder gezien wat zich afspeelde op de zuidpunt van Manhattan. Daarom faalde elke poging tot coördinatie en organisatie.

Daarom bleven 343 brandweerlieden, en in totaal bijna 2800 mensen voor altijd achter in de puinhopen.

De woorden die overlevenden later zouden kiezen om te beschrijven wat zich afspeelde - inferno, slagveld, hel - staan niet op de vrijgegeven cd's. De toon verraadt opwinding en later paniek, maar de taal blijft afstandelijk en zakelijk, zonder emotionele adjectieven, want alleen zo red je mensen en jezelf .

Die regel gold altijd, maar niet op '11/9'. De vroegste radioberichten van de commmandant van de nabijgelegen brandweerkazerne, luttele minuten na de eerste inslag, geven een eerste indicatie: alles zou anders gaan op die heldere morgen.

Terwijl de lokale televisiezenders speculeerden over een 'vliegtuigje' dat 'vermoedelijk per ongeluk' tegen de noordelijke toren aan vloog, stuurde een brandweerman zijn eerste SOS:

Toren 1 van het World Trade staat in brand. Er was een gigantische explosie... Stuur elke beschikbare ambulance, alles wat je heb naar het World Trace Center, NU. (...) Het leek erop alsof het vliegtuig op de toren gericht was! Het zou een terroristische daad kunnen zijn! Naam van spreker niet bekend

Meer over