Het krediet van Mahmoud Abbas is bijna op

Het presidentschap van de Palestijnse leider Mahmoud Abbas krijgt almaar meer trekken van een lijdensweg...

De opstandige jonge garde van zijn partij Fatah dreigt Abbas temangelen in de machtsstrijd met de oude elite. De Israëlische premierAriel Sharon weigert hem al maanden te ontmoeten, omdat hij niet weet waarze het over moeten hebben. De internationale gemeenschap verliest langzaammaar zeker het geduld met hem, aangezien er maar geen schot zit in dehervormingen in de Palestijnse Autoriteit.

En alsof dat allemaal nog niet ellendig genoeg is voor Abbas, is ookonder de Palestijnen het vertrouwen in hem fors afgenomen. Nog maar 15,5procent van de bevolking vertrouwt de president, blijkt uit eenopinieonderzoek van een Palestijns bureau. In mei was dat nog 24,8 procent.

Kortom, nog geen jaar na zijn aantreden heeft de opvolger van deverguisde Yasser Arafat zijn krediet bijna verspeeld. In zijn optredenmaakt hij de indruk zijn afgang lijdzaam te ondergaan.

Natuurlijk, het was van meet af aan duidelijk dat Mahmoud Abbas een lastige opgave stond te wachten. De rebellie in Fatah was voorzien: vrijwelniemand geloofde dat de partij het overlijden van Arafat zonder slag ofstoot zou verwerken. Ook de terughoudendheid van Sharon bij het aanknopenvan gesprekken hoeft niemand te verbazen. Het is geen geheim dat hij lieverzelf dan in samenspraak de lijnen uitzet.

Toch leefde in januari, na zijn eenvoudige winst bij de verkiezingen,de hoop op. Het aantreden van Abbas was een kans met een hoofdletter. Deleiderschapswisseling kon het Palestijnse bestuur zomaar eens ten goede zoukomen.

Steeds is het Kwartet - de VS, de VN, de EU en Rusland - de trouwstebondgenoot van Abbas geweest, vanuit de overtuiging dat hem de tijd gegundmoest worden greep te krijgen op het bestuur én de milities. Alleen zo zouAbbas het vertrouwen winnen van Israël, waarna de Routekaart naar Vredeuit 2003 weer open kan.

Het is juist daarom voor Abbas zo pijnlijk dat de kritiek op hem uithet buitenland aanzwelt - misschien zelfs pijnlijker dan de opstand van dejonge Fatah-leiders, die een eigen kandidatenlijst hebben ingediend voorde parlementsverkiezingen van 25 januari. De kritiek geeft namelijk aan datde kans met een hoofdletter dreigt uit te draaien op een mislukking.

Het spitst zich hierop toe: de Palestijnse Autoriteit leeft op te grotevoet. De salarissen van ambtenaren zijn tegen de afspraken in drastischverhoogd.

De speciale gezant van het Kwartet, James Wolfensohn, schreef een enander half oktober in een tussentijdse rapportage. De opmerkingen vielendestijds niet zo op, omdat Wolfensohn ook harde en uitgebreide kritiekuitte op Israël.

Wolfensohn schreef dit. 'Donorlanden hebben in 2005 maandelijksgemiddeld 25 miljoen dollar begrotingssteun geleverd; in salarissen staatdat gelijk aan 45 duizend banen bij de Palestijnse Autoriteit. Ondanksdeze steun en indrukwekkende inkomsten is de PA er niet in geslaagd zichaan begrotingsdiscipline te houden en waarschijnlijk is hetbegrotingstekort aan het eind van het jaar opgelopen tot 250 miljoendollar.'

De Britse minister van Buitenlandse Zaken, Jack Straw, herhaaldewoensdag in Londen de klachten tijdens een vergadering van donorlanden. 'DePA moet de begrotingscrisis oplossen door strikte begrotingsdiscipline aante houden. De salarissen moeten in de hand worden gehouden en inkomstenverhoogd. De PA moet de veiligheidsdiensten hervormen en de rechtstaathandhaven. Het moet meer doen om terrorisme tegen te gaan (..). En het moetdoorgaan met het bestrijden van corruptie en vergaande bestuurshervormingendoorvoeren.'

Hoewel het klinkt als een plichtmatige opsomming van kwalen, zegt Strawhier tegen de Palestijnen: als jullie niet als de donder aan het werk gaan,wordt het volgend jaar moeilijk geld in te zamelen.

In de kringen van het Kwartet gaan een aantal vertrouwelijke analysesrond waarin de crisis in groter detail wordt besproken dan en plein public- onder meer van de Wereldbank en het IMF. De opstellers van een van dierapporten stellen dat in juli de klad is gekomen in de hervormingszin vande Palestijnse Autoriteit.

Toevallig genoeg hebben de acht grootste industrielanden van de wereld,de G8, juist in die maand bekendgemaakt drie miljard dollar per jaar vrijte willen maken om de Palestijnse economie een kickstart te geven na deIsraëlische terugtrekking uit de Gazastrook. Kort daarop stemde hetPalestijnse parlement in met een ruime verhoging van deambtenarensalarissen - ook die van zichzelf en de Fatah-top dus.

Het zijn de oude reflexen van de Palestijnse politieke elite waarMahmoud Abbas, of hij nu wil of niet, geen weerwoord op blijkt te hebben.

Alex Burghoorn

Meer over