‘Het kleine Georgië laat zich niet verkrachten door het grote Rusland’

Rusland en Georgië hakken beschaafd op elkaar in tijdens een debat tussen alle betrokken partijen, de VS incluis...

BRUSSEL Achter de tafel in het Brusselse Résidence Palace woedt een beschaafde oorlog. Wie is het conflict rond Zuid-Ossetië nu eigenlijk begonnen? Temoeri Jakobasjvili, de Georgische minister van Integratie, weet het wel: Rusland.

‘Moskou was al lang bezig zijn troepen op te bouwen. In twee dagen twintigduizend man troepen op de been brengen, dat kan niet zonder voorbereiding!’

‘Het is een interessant tafereeltje dat de Georgische minister schildert. Alleen, er is niets van waar’, begint Vladimir Tsjizjov, de Russische ambassadeur bij de Europese Unie, die ook achter de tafel zit. ‘Wij hebben de Amerikanen en de EU al maanden tevoren gewaarschuwd, dat de Georgische leiders trigger happy waren en op een gewelddadige oplossing van het conflict aanstuurden.’

Terwijl de twee vijanden beschaafd op elkaar inhakken tijdens het door het German Marshall Fund belegde debat, moet de Amerikaanse topdiplomaat Matthew Bryza zich verantwoorden voor de vraag of Washington wel genoeg gedaan heeft om Georgië af te houden van militaire actie.

‘We hebben president Saakasjvili heel duidelijk gemaakt dat er geen militaire oplossing van het conflict was’, verdedigt hij zich. ‘Het Russische leger is honderd keer zo groot als het Georgische. Het zou bij voorbaat een verloren oorlog worden.

‘Maar we hebben Moskou ook duidelijk gemaakt dat er grenzen waren aan onze invloed op Tbilisi, dat ze Georgië niet tot het uiterste moesten provoceren.’

‘Erg consistent was het beleid van de VS nu ook weer niet’, reageert de Rus Tsjizjov smalend. ‘Enerzijds zeggen jullie dat jullie Georgië probeerden in te tomen, maar tegelijkertijd leverden jullie hen wapens.’ ‘We hebben ze getraind, maar we hebben geen wapens geleverd’, corrigeert de Amerikaan hem. Maar hij geeft wel toe dat de Georgische aanval op Zuid-Ossetië een ‘enorme fout’ was. ‘Georgië is in de val getrapt.’

Denkt Jakobasjvili achteraf dat het een fout was? ‘Nee’, vindt hij. ‘We stonden voor de keuze: laten we ons verkrachten, het kleine Georgië door het grote Rusland? Dat konden we niet toelaten!’

Dat Rusland wel moest ingrijpen om ‘zijn’ burgers te beschermen, is onzin, betoogt hij. Volgens hem heeft Rusland zelfs Osseten die dat niet wilden, tot Russisch burger gebombardeerd.

Hij zwaait met een stapeltje gloednieuwe Russische paspoorten die op naam staan van inwoners van Zuid-Ossetië die volgens hem nooit om die documenten hadden gevraagd.

Typerend voor Rusland, noemt de Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radoslaw Sikorski de ‘paspoort-agressie’. Hij herinnert eraan dat zijn land de afgelopen eeuwen daar herhaaldelijk het slachtoffer van is geweest. ‘Iedere keer dat Rusland een ander land binnenvalt, gebeurt dat onder het mom van de bescherming van nationale minderheden.’

Volgens de Poolse minister verkeert Rusland in een ‘vreemde stemming’. ‘Het is assertief, maar ook geïsoleerd en innerlijk verscheurd. Net als het Russische wapenschild heeft de leiding twee koppen. Je ziet tussen hen steeds meer tekenen van rivaliteit. Het gaat erom wie het hardste is.’ Sikorski vreest dat die opstelling een ‘gevaar voor de psyche van het Russische volk’ vormt.

Ambassadeur Tsjizjov verzekert dat zijn land niet van plan is Abchazië en Zuid-Ossetië te annexeren, nu het de onafhankelijkheid van die regio’s heeft erkend. Ook is het niet de bedoeling van Moskou delen van Georgië bezet te houden. Volgens hem zijn er alleen troepen achtergebleven om Zuid-Ossetië te beschermen.

Rusland is volgens hem ook niet uit op een nieuwe Koude Oorlog, zegt hij. ‘Toen was er sprake van een botsing tussen twee ideologieën, maar die tijd is nu voorbij. We leven in een geglobaliseerde wereld.’

‘Ik weet niet of er nu geen sprake meer is van een botsing tussen twee ideologieën’, werpt de Poolse minister Sikorski tegen. ‘Wij zijn voor open grenzen, maar Rusland gelooft in de traditionele grenzen. Wij beschermen onze burgers in andere landen ook, maar dan via consulaire weg.’

Hij zei te hopen dat het niet tot een nieuwe Koude Oorlog komt. ‘Maar als het zover komt, is er geen twijfel over dat we die opnieuw zullen winnen’, voorspelt de Poolse minister.

Meer over