Het klassieke circus zit krap bij kas

Het circus heeft het moeilijk. De kosten stijgen gestaag, maar de directies durven de toegangsprijzen niet te verhogen. Ze weten dat er een limiet is aan wat de bezoeker wil betalen....

Theo Nijenhuis

De circuswereld hoopt op een heilzame sanering in eigen kring. Op de Duitse markt bijvoorbeeld trekken vierhonderd circussen rond waarvan ruim driekwart nauwelijks meer investeert. Als er in die hoek faillissementen vallen, zou dat de bezoekerscijfers van de concurrenten opvijzelen. Op dit moment zit een groei van het aantal bezoekers er niet in. De gemiddelde circusliefhebber gaat per jaar één of twee keer naar het circus en niet vaker.

'De situatie is niet catastrofaal en circusmensen zijn gewend te knokken, maar het zit de ''tentcircussen'' niet mee, terwijl de wintercircussen buitengewoon goed hebben gedraaid', zegt Fernand Banning.' 'De afgelopen winter was voor allemaal geweldig.'

Banning is onder meer producent en regisseur van het Kerstcircus Ahoy'. Daarnaast werkt hij voor 'gewone' circussen die in Europa op toernee zijn. Hij reist bijvoorbeeld nu rond met de Duitse 'paardenmusical' Goa.

Het succes van de wintercircussen betekent extra concurrentie. Dat is een nieuw fenomeen, want ze hebben elkaar nooit in het vaarwater gezeten. Zeker nu zouden beide soorten geen last van elkaar moeten hebben.

Banning: 'Vraag me niet waarom, maar crisisjaren zijn voor het circus juist altijd gouden jaren.' Kennelijk gaat die wet niet op voor economische kwakkeljaren. Een feit is wel dat het aantal wintercircussen zich sterk uitbreidt, bijvoorbeeld in Duitsland.

Banning: 'Tot pakweg twee jaar geleden was het wintercircus typisch Nederlands. In Duitsland had je er een stuk of twee. Nu schieten ze daar als paddestoelen uit de grond.'

Rotterdam begon er veel eerder mee. 'De grote werkstad' bedacht dertig jaar geleden voor de stille decemberdagen vertier voor de anders altijd bezige bevolking. In grote delen van de wereld hadden circusartiesten het ook stil en werden ze gecontracteerd voor optredens in Rotterdam-Zuid.

Het Kerstcircus Ahoy' is uitgegroeid tot het grootste in Europa en het meest bekend, met rond de honderdduizend bezoekers per jaar. Het Wereld Kerst Circus in Carré in Amsterdam is een goede tweede.

Die twee kunnen de toegangsprijzen evenmin straffeloos verhogen, maar ze de dreiging van een een teruglopende belangstelling speelt nauwelijks. Zowel bij Carré, waar de voorverkoop al is begonnen, als bij de Ahoy' - waar het geëerd publiek al weken vraagt wanneer de kaartverkoop begint - zijn de tekenen gunstig.

Maar meer nog dan vorig jaar is het speuren naar nieuw circustalent een klus van formaat. Nieuwe, originele ideeëen en groepen kwamen vroeger uit Rusland, maar de theaterscholen en staatscircussen daar leiden een moeizaam bestaan of zijn opgeheven.

Buiten de grote steden was circusbezoek een van de schaarse vormen van vermaak. De Russen die in eigen land nog optreden, moeten het qua inkomen hebben van een buitenlands optreden nu en dan.

Banning krijgt voortdurend videobanden opgestuurd van Russen die hopen op een optreden in West-Europa. Maar Banning heeft twee handicaps bij het contracteren van artiesten. Vanwege de immense ruimte van de Ahoy' moet hij het hebben van grote groepen. En hij moet elk jaar aankomen met iets nieuws, want 'Rotterdam' heeft een vast publiek, dat verwend met nieuwe acts.

Hij heeft dit jaar iets gevonden, uit Rusland, maar niet ín Rusland. In München, bij circus Krone, zag hij een trapeze-groep die hij heel graag in Rotterdam zou willen hebben. Dat is hem gelukt.

Meer over