Het kan alleen maar leuker worden op school

De leerlingen die 6 december willen gaan staken, moeten goed weten wat ze doen, stelt Cor Hofstra. Het studiehuis biedt alles wat de oude school niet had....

Cor Hofstra

DAT de Tweede Fase van het voortgezet onderwijs hoognodig gemoderniseerd moest worden, is duidelijk. Aan de eisen die het vervolgonderwijs stelt, konden de leerlingen in toenemende mate niet meer voldoen. In de informatiemaatschappij worden andere eisen gesteld aan kennis en vaardigheden. Door de vrije pakketkeuze hebben veel leerlingen een te geringe basis. Om eens een mogelijk gevolg daarvan te noemen: leerlingen die geen wiskunde in hun pakket hadden, werden toegelaten op de PABO en konden meester of juf worden die de antwoorden van de rekensommen uit het antwoordenboekje moest voorlezen. Leerlingen werkten zich uit de naad bij Albert Heijn, maar konden het schoolboek nauwelijks open krijgen.

Lessen waren saai, leerlingen die zich al mondiaal voortbewogen op het Internet, konden gedwongen worden saaie monologen aan te horen van verveelde docenten die nog nooit een computer van dichtbij hadden bekeken. Met een pretpakket kocht de leerling zich een kat in de zak. Praktisch ingestelde leerlingen moesten het afleggen tegen de theoretisch meer begaafden. Niemand wist of de leerling wel werkte, maar gunde hem graag het voordeel van de twijfel. Aan culturele vorming kwam men niet toe.

In het studiehuis is een poging gedaan aan deze bezwaren tegemoet te komen. Er is sprake van een studielastbenadering, waarin geprobeerd wordt de studielast van de leerlingen in kaart te brengen. Voor elk niveau wordt per jaar een studielast aangewezen die de leerling over de weken dat hij of zij studeert moet verdelen.

Het inschatten van de studielast is een van de problemen waar we momenteel mee kampen. Hoe weet je of iemand een of twee uren moet studeren om een paragraaf aardrijkskunde onder de knie te krijgen. De ene leerling werkt veel langer aan een praktische opdracht dan de andere. Het zal nog wel een paar jaar duren voordat daar de juiste balans in is gevonden, maar duidelijk is wel dat er sprake is van een verzwaring in de studielast. Dat is niet erg, omdat de leerlingen na hun examen nu niet meer de cultuuromslag van weleer hoeven te maken.

Voor de meer praktisch ingestelde leerling is er in het studiehuis ruimte zich beter te ontplooien dan voorheen. Men kan kennis en vaardigheden opdoen door middel van praktisch onderzoek op een gebied waar de eigen belangstelling naar uitgaat. Mijn leerlingen werken daar met plezier aan. Er kan gesurfd worden op Internet, men kan een interessant leesdossier samenstellen.

De vernieuwde Tweede Fase biedt zoveel mogelijkheden voor de leerlingen, dat het alleen maar leuker kan worden op school. Het is te hopen dat de demonstranten van 6 december dat beseffen. Het studiehuis is stukken leuker dan de oude bovenbouw, maar je moet er wel wat voor doen! Studeren kost tijd en wanneer je daarvoor een baantje moet beperken, lijkt me dat geen bezwaar.

De dreigende staking van de leerlingen wordt ook toegejuicht door leraren en beleidsmakers. Ik hoop dat dit de leerlingen aan het denken zet, het is altijd uitkijken geblazen als de vos de passie preekt. Leraren hebben in veel gevallen moeite met de vernieuwingen, niet omdat ze er tegen zijn, maar omdat ze niet voldoende de gelegenheid hebben gehad zich ernaar behoren op voor te bereiden.

De reden hiervoor is dat het allemaal geen cent mocht kosten. Om dat te veranderen moet er nog een vernieuwing plaatsvinden. De visie van de samenleving op onderwijs is nodig aan revisie toe.

Meer over