Het is nog even wennen voor CDA

'Een lijsttrekker moet respect afdwingen en ook respect voor de concurrentie hebben. Anders brandt de pers ons af!' Dat zegt ex-senator Hannie van Leeuwen voorafgaand aan het eerste CDA-lijsttrekkersdebat. Respect is er veel, het zal lang duren voor het een beetje spannend wordt.

ROTTERDAM - Het is de eerste keer dat de zes kemphanen het strijdperk betreden, maandagavond in de volle Rotterdamse Laurenskerk. Het is een nouveauté in de geschiedenis van het CDA dat de leden hun lijsttrekker mogen kiezen.

De verwachtingen zijn hooggespannen. Wubbo Tempel, fractievoorzitter van de Rotterdamse gemeenteraad, is een aanhanger van zijn counterpart in de Tweede Kamer: 'Ik ben een Bumafan! Maar hij moet vandaag wel een klap uitdelen!'

De zes presenteren zich in een kort statement, terwijl de geluidsapparatuur hapert. Henk Bleker bijt het spits af: 'Ik ga voor het CDA als brede volkspartij.' CDA-fractievoorzitter Sybrand Haersma Buma wil dat de zelfverzekerheid terugkeert in het CDA. Buma zegt dat hij heeft meegewerkt aan het Strategisch Beraad, dat zich boog over de toekomst van het CDA. 'Daar sta ik honderd procent achter.'

Ook nieuweling Mona Keijzer heeft daaraan meegewerkt. Ze profileert zich als wethouder, vrouw uit de praktijk, lid sinds 1994. Kamerlid Madeleine van Toorenburg wil het 'goud van het CDA weer laten blinken'. Liesbeth Spies verwijst naar haar interview in de Volkskrant, waarin ze afstand nam van het boerkaverbod: 'Hebt u wel eens een steen in de vijver gegooid? Nou, ik wel, vorige week! Mijn puberdochters relativeren dat.' Spies leent de VVD-campagneleus uit 2010: 'We gaan in Nederland orde op zaken stellen!' Marcel Wintels, hogeschoolbestuurder wil hervormen op de middellange en langere termijn en daarmee de jongere generaties aan het CDA binden, 'met oog voor de menselijke maat'.

Niemand van de kandidaten heeft honderd procent schone handen als het om de PVV-samenwerking gaat. Volgens recent onderzoek van Maurice de Hond is de kiezer kritisch op het CDA: 56 procent vindt dat het CDA duidelijk afstand moet nemen van de PVV.

Welke ervaringen hebben de zes met de PVV? Op het podium staat staatssecretaris Henk Bleker, die als partijvoorzitter met geweld de gedoogconstructie erdoor drukte, die hij als bewindsman met verve verdedigde en waar hij met evenveel enthousiasme weer afstand van nam. Sybrand Haersma Buma, die machtspolitiek werd ontmaagd in de gedoogconstructie en zich zo bevrijd voelde dat hij na de val van het kabinet twee vlijmscherpe debatten voerde. Liesbeth Spies was slechts vier maanden minister en ook zij droeg PVV-resultaten uit.

Madeleine van Toorenburg is een van de 21 fractieleden die de last dragen van het immer voorstemmen als het om PVV-afspraken gaat. Marcel Wintels, die niet tegen de gedoogconstructie stemde, onthield zich op het historische CDA-congres in 2010 van een tegenstem. Maar in de aanloop naar het eerste debat pakt Wintels de andere kandidaten aan, die samenwerkten met de PVV. Zelfs Mona Keijzer heeft haar geschiedenis: ze stemde voor de constructie met de PVV. Keijzer is co-auteur van het rapport van het Strategisch Beraad, dat het CDA uit de modder moet trekken.

Maar de ervaringen met de PVV domineren het vriendelijke debat van geen kant. Het duurt anderhalf uur voordat de naam van PVV-leider Wilders valt.

Het debat is ruim een uur onderweg als het voor de eerste keer spannend wordt. Uitgedaagd door presentator Ton Roerig mag staatssecretaris van Landbouw Henk Bleker uitleggen hoe groen hij straks is, als CDA-lijsttrekker. Bleker: 'De commissaris der koningin Karla Peijs (Zeeland, red.) zal dit niet leuk vinden, maar ik vind dat we niet verder moeten gaan met kernenergie.' Bleker meent dat groene lokale energie het antwoord is. Spies pakt haar kans en valt Bleker aan: 'Het is een mooi verhaal maar je vergeet één ding: we stoken ons suf. Wat we niet gebruiken, hoeven we ook niet op te wekken.'

undefined

Meer over