bellen metlandbouwverslaggever pieter hotse smit

‘Het is niet zo dat boeren alles wordt afgepikt en het kabinet geen oog heeft voor hun zorgen’

En weer trekken de boze boeren op naar Den Haag om te demonstreren tegen het stikstofbeleid van het kabinet. Op het Malieveld zijn ze deze keer niet welkom, op het naastgelegen park Koekamp wel. Kabinetsmaatregelen hebben op de harde kern van de protesterende boeren geen indruk gemaakt. Landbouwverslaggever Pieter Hotse Smit licht de stand van zaken toe.

Boeren met hun tractoren komen woensdagochtend onder politiebegeleiding aan (via de Bezuidenhoutseweg) in Den Haag. Beeld ANP

Is het net zo hectisch en druk als in oktober?

‘Het is moeilijk in te schatten. Het hele Malieveld zelf is afgezet. Ik heb de indruk dat het wat minder druk is dan toen.’

Onderweg naar Den Haag zijn weinig incidenten gemeld. De boeren mochten deze keer niet over de snelweg rijden en een flink aantal is kennelijk per trein gekomen. Nog geen incidenten ter plekke?

‘Ik sta nu vlakbij het ministerie van Financiën. Daar staan vijf legertrucs met zeecontainers erop. De bedoeling is de binnenstad zo goed mogelijk af te sluiten. Er zijn net onder mijn ogen een paar boeren op trekkers klemgereden door de politie. Volgens mij is de politie wel wat strenger dan de vorige keer. Het escaleert niet, maar als die boeren geen gehoor geven aan een oproep dan treedt de politie op. Zojuist heeft er eentje zijn sleutel van zijn trekker moeten inleveren en is ie formeel aangehouden omdat ie geen ID-kaart op zak had.’

Deze datum van een nieuw protest is al lange tijd geleden vastgesteld. Waarom precies vandaag?

‘Als het aan actiegroep Farmers Defence Force had gelegen zou er op 5 februari gedemonstreerd worden. Onder druk van het Landbouw Collectief, waarin die actiegroep ook zit, is dat afgeblazen want er werd nog onderhandeld met het ministerie. Binnen Farmers Defence Force klonk trouwens ook wel wat gemor van leden. De leiding heeft op het laatste moment in een peptalk aangegeven dat iedereen vooral naar Den Haag moet komen. Ze willen de druk erop houden.

‘Dat er nu wordt gedemonstreerd heeft te maken met het feit dat minister Carola Schouten morgen de Tweede Kamer informeert over die onderhandelingen en over de maatregelen die het kabinet tot dusverre heeft aangekondigd.’

Zoals die 350 miljoen euro die beschikbaar is voor boeren die willen stoppen en de 172 miljoen voor boeren die hun stallen willen vernieuwen of verduurzamen? Het lijkt er niet op dat die maatregelen de harde kern van het boerenprotest enigszins tot bedaren hebben gebracht.

‘Dat is ook zo. Die vindt gewoon niet dat er een stikstofprobleem is. Dat merk je ook de hele tijd als je met boeren praat: die zien het probleem niet.’

Het is toch niet zo dat het kabinet de hele sector de nek wil omdraaien?

‘Zo’n Farmers Defence Force wil dat zwart op wit komt te staan dat de veestapel niet gehalveerd wordt. Dat heeft het kabinet ook nooit gezegd, dat was de opvatting van één D66-Kamerlid. Is nooit officieel kabinetsbeleid geweest. Dus daar wil minister Schouten heus wel haar handtekening voor zetten.

‘Het is ook niet dat boeren alles wordt afgepikt en dat het kabinet helemaal geen oog heeft voor hun zorgen. Als je een stal hebt waar honderd koeien staan en de daarmee samenhangende natuurvergunning bepaalt dat je er nog maar 80 mag hebben, dan is de vrijkomende stikstofruimte verhandelbaar. Dat kan boeren ook wat opleveren.’

Politieagenten in gesprek met boeren die met hun tractoren de Koningskade in Den Haag blokkeren. Beeld ANP

Er zijn kennelijk vandaag ook vissers bij het protest. Hebben die last van het stikstofbeleid?

‘Het is meer dat die ook vinden dat de overheid veel te weinig voor ze doet. Het vreemde is: volgens mij hebben die vissers hun handtekening gezet onder een akkoord waarin is bepaald welke delen van de Noordzee echt als natuurgebied moeten worden beschouwd, waar windmolenparken komen, waar nog gevist kan worden. Ze voelen zich kennelijk toch tekortgedaan.’

De boeren maken er de hele tijd een punt van dat de stikstofberekeningen van het RIVM niet zouden deugen. Morgen komt het Zuivelfonds Mesdag met eigen doorrekeningen. Wat is dat voor een club?

‘Een soort lobbyclub voor de melkveehouderij. Ze hebben via de rechter afgedwongen dat ze de RIVM-berekeningen kregen. Volgens hun is het aandeel van de landbouw in het stikstofprobleem vijftig procent minder dan wordt beweerd.’

Niet om olie op het vuur te gooien, maar de eindrapportage van de adviescommissie stikstof onder leiding van Johan Remkes moet nog komen. Kan het zijn dat die de acties van het kabinet niet verreikend genoeg vindt?

‘Dat kan zo maar. Nieuwe, hardere maatregelen zijn helemaal niet uitgesloten.’

Meer over