Het gezelligheidsfascisme van Bert Anciaux

Wat bezielt Bert Anciaux, de Vlaamse minister van Cultuur, Jeugd, Sport en Brussel? Het is ook altijd wat. 'Sommige mensen timmeren enorm graag op mijn bakkes', vertelde hij onlangs aan Humo....

Vorige maand kondigde Anciaux aan dat hij de Gouden UilLiteratuurprijs wilde gaan subsidiëren. Bij de opening van deAntwerpse boekenbeurs zei hij dat de Vlaamse Gemeenschap dieprijs voortaan zou uitreiken. Maar dat leek iets te voorbarig.Hij slikte zijn voorstel om van de Gouden Uil zo'n Vlaamseboekenprijs te maken al snel weer in.

Dat was niet Anciaux' enige slip of the tongue. De ministerzei ook dat hij bij de toekenning van de Gouden Uil voor waakhondzou spelen. Natuurlijk 'bij uitzondering', voor het geval 'dieprijs zou gaan naar een kindermoordenaar of eenkinderverkrachter', zei hij tegen een verslaggever van DeStandaard.

Anciaux' inmenging roept herinneringen op aan CDA-ministerElco Brinkmans weigering de P.C. Hooftprijs uit te reiken aanHugo Brandt Corstius omdat hij als Stoker op de voorpagina vande Volkskrant mensen beledigde en uitschold voor 'nazi'.

Anciaux in de krant De Morgen: 'In principe vind ik dat ookniet onlogisch. () Ik ben politiek verantwoordelijk voor diekeuzes. () Ik zie niet in waarom ik me dan ook niet zou mogenbemoeien met de laureaten voor de prijzen van de VlaamseGemeenschap.'

Al eerder had de minister ingegrepen bij de uitreiking van deStaatsprijs der Nederlandse Letteren aan Gerard Reve. Het konniet gebeuren dat een gekroond hoofd, koning Albert II, de prijszou overhandigen aan de partner van een kwajongen, JoopSchafthuizen, die ooit op een zeer warme dag een 13-jarig knaapjehad gevraagd zijn broekje af te stropen 'om zijn pielemuisje tebewonderen'.

De minister wil altijd het laatste woord, zowel bij prijzenals subsidies. Anciaux houdt daarom ook niet van onafhankelijkesubsidieverstrekkers. Hij en zijn partij Spirit zijn tegen 'deverfondsing' in de cultuursector. Tijdens hun partijcongres inmaart 2004 lanceerde Spirit een nieuw idee voor hetcultuurbeleid: schaf het Vlaamse Fonds voor de Letteren (VFL) enhet Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) af. Spirit stelde voor omletteren en film onder te brengen in Anciaux' kunstendecreet:besluitvorming gebeurt op advies van experts, de minister volgthet advies, maar kan er ook van afwijken 'om accenten te leggen'.

Anciaux, weten ze bij het Vlaams Fonds voor de Letteren, is'een koele minnaar van de fondsen'. De minister, zeggendirecteur Carlo Van Baelen en voorzitter Joris Gerits van hetVFL, subsidieert via zijn Kunstendecreet - waar hij zeggenschapover heeft - de letterenorganisatie Behoud de Begeerte en StripTurnhout, dossiers waar het VFL zich vroeger om bekommerde.Anciaux 'voert een verkavelingsbeleid'.

Op Berts webstek, waar de minister vertelt over zijnbeslommeringen, zei Anciaux over het toekennen van VlaamseCultuurprijzen: 'Even hadden we de intentie om () de jury'senkel drie genomineerden te laten voorstellen en zelf de laureaataan te duiden.' Daar is Anciaux snel van teruggekomen.

Altijd wat, altijd mis. Op de radiozender Klara las ErwinMortier een brief voor 'aan de Zeer Geachte Minister vanCultuur': 'Ik beschuldig u en de uwen van een in zichzelfzwelgende knulligheid en een doelbewuste neutralisering van kunsten cultuur, van een kritiekloos buigen voor de markt, van eenonaanvaardbaar cynisme dat u onder de vorm van eengezelligheidsfascisme over deze contreien laat neerdalen ().'

Paul Depondt

Meer over