Het fysieke contact met een boek

'Ik heb er echt voor gevochten dat het boekje mooi uitgegeven zou worden'. En dat is grafisch ontwerper Tessa van der Waals (42) gelukt, want Een bloes met armen van Pieke Stuvel werd samen met 47 andere boeken uitverkoren voor de tentoonstelling Best Verzorgde Boeken 2001 die vanavond opent in...

Annemieke Jansen

Het boek oogt vrolijk met zijn warme roze teint en het mooie kapitaalbandje - 'speciaal geïmporteerd uit Tsjechië'. Op de omslag een prachtige blinddruk van een van de illustraties die Pieke Stuvel maakte. Eigenlijk niets aan dit boek doet vermoeden dat het hier gevoelige en serieuze kost betreft.

Pieke Stuvel schreef op verzoek van haar internist-oncoloog een kinderboek over een moeder met borstkanker. Tessa van der Waals: 'Al in het voortraject heb ik met Pieke Stuvel en uitgeverij Podium overleg gehad. Juist bij zo'n onderwerp kun je wat vorm betreft behoorlijk de plank misslaan. Voor je het weet wordt het zo'n gruwelijk lelijke semi-educatieve, medische uitgave.'

Van der Waals, die in 1985 afstudeerde aan de Rietveldacademie in Amsterdam, ontwerpt zo'n drie kunstboeken en veertig boekomslagen per jaar. Het is niet de eerste keer dat een door haar vormgegeven boek bij de Best Verzorgde Boeken ligt. Ze heeft ook een aantal jaar in de jury gezeten.

'Veel boeken, en dan heb ik het vooral over de literaire boeken, worden tegenwoordig zo liefdeloos uitgegeven. Alsof je broodjes staat te smeren. Kijk maar eens bij de boekhandel. Op de omslag staan bijna alleen maar vergezichten uit de Provence, Toscane of elk ander inwisselbaar landschap want dat verkoopt lekker.' Haar blik is fel maar elke zin wordt besloten met een glimlach. Van der Waals houdt van haar vak. 'Het leukst is het als je samen met de auteur en de uitgever om de tafel zit, elkaars kwaliteiten respecteert en zo samen tot iets komt. Maar helaas zijn de meeste auteurs alleen van het woord en niet van het beeld.'

'Godzijdank' ontwerpt ze daarnaast kunstboeken. Een keur aan prachtige boeken stapelt zich op tafel op: een catalogus van kunstenaar Toon Verhoef, van fotograaf Fred Holland Day voor het Van Gogh Museum en - het meest recent - een fotoboek van Celine van Balen dat ze samen met Willem van Zoetendaal heeft gemaakt. Het papier voor de schutbladen moest uit India komen. 'Voor dit boek heb ik echt twee weken aan de pers gestaan.'

Tessa van der Waals heeft niet veel met de ambachtelijkheid van haar vak. De komst van bijvoorbeeld de computer is in haar ogen een pure zegen. Ze is een echte letterfreak. Blij als een kind wappert ze met een diskette, waar haar nieuwste letteraankoop op staat. 'Er is in Nederland inmiddels een hele belangrijke nieuwe generatie letterontwerpers, die digitale letters ontwerpen.' Maar het e-book zegt haar niet zo veel. 'Het fysieke contact dat je met een boek hebt, dat mis je toch op een beeldscherm.'

Meer over