Het Europese succes van Noord-Ierland

Waarom lukt het elders niet wat in Noord-Ierland wel is gelukt?

Thomas von der Dunk

Tegen de tijd dat u deze column leest, zit ik al vreedzaam voor vakantie in Ierland, Noord-Ierland inclusief. Dat dat woord 'vreedzaam' in het laatste geval niet meer meteen voor gefronste wenkbrauwen zal zorgen, illustreert dat niet álle hopeloze problemen hopeloos hoeven te zijn.

Waarom lijkt in het Noord-Ierse geval te lukken, wat elders maar niet van de grond wil komen? Waarom zit bijvoorbeeld aan het andere uiteinde van de Europese Unie in Cyprus de zaak daarentegen nog zo vast?

Een belangrijke rol was weggelegd voor Londen en Dublin, en als Tony Blair niet de stommiteit had begaan om aan Bush' handje Mesopotamië binnen te marcheren, was hij als een groot staatsman de geschiedenis ingegaan.

Een eerste voor­waarde was dat de Britse en Ierse premier samen begon­nen op te trekken, en aan alle verhitte koppen duide­lijk maakten dat zij zich niet meer tegen elkaar lieten uitspelen. Daarin ver­schilt Noord-Ierland zo van Cyprus, waar Athene en Ankara juist hun geestver­wanten voortdurend aanmoedig(d)en voet bij stuk te houden, en veel vals wordt gespeeld.

Dat Blair en zijn Ierse collega Ahern zo konden opereren, kwam omdat hun eigen kiezers - anders dan in het Cypriotische geval - steeds minder waarde aan Noord-Ierland hechtten: zeker veel Britten zijn het inmiddels liever kwijt dan rijk, en in elk geval het gedonder beu.

Dat het verbeten bezitterige nationalisme op dit punt is afgenomen, valt niet los te zien van de materiële vooruitgang in met name Ierland de laatste decennia: mede dankzij het EU-lidmaatschap is het van een van de armste een van de rijkste Europese landen geworden.

De daaraan gepaarde mentale modernisering heeft ertoe geleid dat de Ieren minder fanatiek katholiek zijn dan voorheen, en dus omgekeerd de angst voor het 'paapse gevaar' bij de protestantse Unionisten in het noorden langzaam aan kon slijten.

Belang­rijkste bijdrage van de Europese eenwor­ding: staatsgrenzen zijn minder relevant geworden dan voorheen.

Meer over