Het enige Amerikaanse graf met dynastieke allure

In Dallas kun je de moord op JFK, vijftig jaar geleden, opnieuw beleven. Op Arlington National Cemetery brandt de door Jacky Kennedy ontstoken eeuwige vlam.

ARIE ELSHOUT

1. Dealey Plaza

Dit verkeersplein in de Texaanse stad Dallas is het epicentrum van de schok die Amerika op 22 november 1963 trof. Hier vielen de schoten die president John F. Kennedy fataal werden. Zijn open limousine had net de draai gemaakt van Houston Street naar Elm Street op weg naar het viaduct verderop. De plek trekt vijftig jaar later nog veel bezoekers. De ouderen hebben een leven lang de vage filmbeelden van Abraham Zapruder met zich meegedragen waarop de moord was vastgelegd. Nu staan ze hier zelf. Eindelijk. Het plein is nauwelijks veranderd. Men kijkt omhoog, naar de top van het gebouw van waaruit de schoten werden gelost. Men kijkt omlaag, naar de plaats op de weg waar de president werd getroffen. De ogen reconstrueren de baan van de kogels. Het verkeer raast voorbij, maar de tijd staat even stil.

2. The Sixth Floor Museum

In dit rood-bakstenen gebouw bevond zich de Texas School Book Depository, een pakhuis voor schoolboeken. Vanuit een raam op de zesde verdieping vuurde Lee Harvey Oswald de dodelijke schoten af. De etage is nu een museum. Opvallend zijn de ernst en stilte waarmee de bezoekers opgaan in het verhaal, hoe bekend ook. De moord wordt opnieuw beleefd. Kennedy die in Dallas uit het vliegtuig stapt en zoals altijd even het knoopje van zijn colbert checkt, de juichende mensen langs de route door de stad, de zon en wolkenloze hemel, de lachende gezichten van de president en zijn vrouw Jackie luttele seconden voor de limousine de plek des onheils bereikt - het knijpt de keel af. Want iedereen weet wat komen gaat, om de hoek, op de volgende wand. De Zapruder-film is daar opgeknipt en gereduceerd tot een strook van een paar stills. Kennedy's hoofd dat wegdraait, zijn lichaam dat wegzakt. De dood, in uiterste slow motion. De gruwelijkste beelden zijn weggelaten, maar de korst wordt in één keer van de herinnering gerukt.

411 Elm Street, Dallas, TX 75202

jfk.org

3. Eeuwige vlam

Net onder de top van de heuvel op Arlington National Cemetery ligt Kennedy's graf. Naast hem de graven van Jackie en twee van hun jong gestorven kinderen. Er brandt de eeuwige vlam , door Jackie ontstoken nadat de kist van haar man in het graf was geplaatst en het presidentiële vliegtuig, de Air Force One, laag overvliegend een laatste groet had gebracht door met de vleugels te wenken. Verderop staan in het gras een paar witte kruizen. Daar liggen de broers van de president: Robert, die later ook werd vermoord; Joseph jr., die sneuvelde in de Tweede Wereldoorlog; Edward, de enige die oud werd. In een land zonder koningen en koninginnen zijn deze Kennedygraven de enige plek in Amerika met dynastieke allure. De militaire begraafplaats ligt in de staat Virginia aan de rivier de Potomac tegenover Washington DC. President Kennedy's graf kijkt uit op de monumenten en symbolen van Amerika's macht.

Arlington, VA 22211

arlingtoncemetery.mil

4. Hyannis Port

Hier in Cape Cod, in de staat Massachusetts, had de familie-Kennedy een huis aan zee. John en Jackie verbleven er zomers met de kinderen en honden. Na de moord liet de televisie zien hoe moeder Kennedy met sluier en bijbel, ondersteund door twee mannen, daar naar de ochtendmis ging. De oude patriarch, Joseph sr., bleef binnen. Edward woonde tot zijn dood in 2009 in het huis. Het is de bedoeling dat het wordt opengesteld voor het publiek. In Hyannis is een Kennedymuseum. Open alleen op dinsdag.

397 Main Street, Hyannis, MA 02601

5. Henry Ford Museum

Op deze plek in Dearborn, Michigan, staat Kennedy's limousine. Een vierdeurs Lincoln Continental convertible uit 1961. Na de moord werd de schade gerepareerd en kreeg het passagiersgedeelte nieuwe bepantsering. De presidenten Johnson, Nixon, Ford en Carter maakten soms gebruik van de auto, ondanks zijn voorgeschiedenis. Hij deed dienst tot begin 1977.

20900 Oakwood Boulevard, Dearborn, MI 48124

thehenryford.org

undefined

Meer over