Het download paradijs

In de strijd tegen het aanbod van gratis films op internet is er één veilige haven: Usenet, een stokoud netwerk waar gebruikers bestanden uitwisselen.

The Hunger Games, Elena, Shame; - allemaal recente bioscoopfilms die in de Volkskrant zijn gerecenseerd met vier sterren of meer. Nu te zien in een bioscoop bij u in de buurt en thuis op tv, na een gratis download van internet.

Het aanbod 'gratis' films op internet is overweldigend, tot verdriet van veel producenten en auteursrechtenorganisaties. Zij voeren de strijd op tegen aanbieders van illegaal aangeboden materiaal, zoals recentelijk tegen sites als Megaupload en The Pirate Bay. Die laatste moest na een gerechtelijke uitspraak door internetaanbieders Xs4all en Ziggo in Nederland worden geblokkeerd.

Ondanks deze successen voor auteursrechtenorganisaties blijft het aanbod groot. Net als de vraag. Als een aanbieder wordt ontmanteld of geblokkeerd, verplaatsen downloaders zich als een sprinkhanenplaag naar de volgende bron van illegale waren. Tot die weer wordt afgesloten.

Opvallend is dat het illegale aanbod voor een groot deel afkomstig is van een van de oudste onderdelen van internet: usenet. In de beginjaren van het net was dit een populair onderdeel, een enorm virtueel prikbord waar gebruikers berichten uitwisselden over allerhande onderwerpen. Met de komst van de moderne technieken raakte Usenet in de vergetelheid, totdat iemand op het idee kwam dat je op dit vergeelde stukje internet ook andere dingen kon plaatsten dan stukjes tekst. Muziek bijvoorbeeld, of films, of de laatste versie van Windows 8.

Sindsdien heeft het gebruik van Usenet weer een enorme vlucht genomen. Giganews, een van de grootste Usenet-providers ter wereld, zegt dat de hoeveelheid data die door gebruikers op hun servers wordt gezet tussen 2009 en 2011 is toegenomen van 5 naar 9 terabyte per dag. Omgerekend zijn dat ongeveer 1.800 speelfilms.

Het grote verschil tussen Usenet en sites als The Pirate Bay is de gebruikte techniek. Films die op Usenet staan, zijn verdeeld in tientallen, honderden of duizenden brokjes, - alsof je een glas op een keukenvloer hebt laten vallen. Al die brokjes data staan op duizenden servers wereldwijd, die alle met elkaar verbonden zijn. Als je een film van Usenet downloadt, verzamel je alle brokjes, die op de thuis-pc weer aan elkaar geplakt worden tot het oorspronkelijke glas.

Bij bijvoorbeeld The Pirate Bay werkt het anders: hier haal je de film niet binnen van een server, maar van andere gebruikers van de site die tegelijkertijd dezelfde film aan het downloaden zijn. Degene die downloadt, deelt de informatie die hij binnenhaalt op zijn beurt weer met anderen. Hier zit hem de kneep: het downloaden van muziek en films voor eigen gebruik is in Nederland toegestaan, maar zelf verspreiden is verboden. Daarom diende onlangs een bodemprocedure tegen de internetproviders Ziggo en Xs4all bij het gerechtshof in Den Haag, die was aangespannen door auteursrechtenorganisatie Brein. Brein eiste dat The Pirate Bay op zwart ging bij deze providers. De rechter stelde de organisatie in het gelijk.

Het is de vraag waarom Brein na dit succes Usenet niet aanpakt. De piraterijbestrijder zegt dit wel te doen. Het downloaden van muziek en films mag via Usenet dan wel legaal zijn, maar de servers van Usenet staan ook vol software die niet gedownload mag worden. Zowel het net verschenen spel Mass Effect 3 als de nieuwste versie van Microsoft Office stond, met dank aan Usenet, binnen een uur op de computer thuis. En dat mag niet. De in Nederland gevestigde Usenet-provider News-Service Europe moest daarom op last van de Amsterdamse rechtbank zijn activiteiten staken na een aanklacht van Brein.

Opnieuw succes dus, maar minder groot dan het lijkt. Het bestrijden van Usenet-aanbieders in Nederland werpt zijn vruchten af, maar hoe zit het met de honderden aanbieders die hun servers elders hebben staan? Die zullen zich niet snel iets aantrekken van een boze brief uit Nederland.

Toch ziet de directeur van Brein, Tim Kuik, mogelijkheden. Het weren van illegale content van Usenet is eenvoudiger dan het bestrijden van The Pirate Bay, zo stelt hij. Bij Usenet is het duidelijk waar de illegale bestanden zich bevinden, terwijl bij The Pirate Bay de illegale software verspreid is over de computers van duizenden individuele gebruikers. Het is dus een kwestie van afspraken maken met de eigenaren van de Usenet-servers over het verwijderen van de illegale content. Omdat alle Usenet-servers met elkaar synchroniseren heeft het verwijderen van een programma op één server gevolgen voor alle andere servers.

Als de eigenaren niet willen praten, zijn er juridische mogelijkheden, stelt Kuik. Er kan een aanklacht worden ingediend in het land waar de Usenet-provider gevestigd is.

Of de rechthebbenden zelf kunnen de provider voor de rechter slepen. Maar, zo benadrukt Kuik, de eerste stap van Brein zal altijd het gesprek zijn. Als zaken geregeld kunnen worden zonder tussenkomst van de rechter is het voor alle partijen beter. Kuik denkt dat het mogelijk is illegale content binnen tien jaar van Usenet af te krijgen.

Of dat lukt, zal de tijd uitwijzen. Voorlopig staan de sluizen nog open.

How to Usenet

1Kies een Usenet-provider. Bijna alle internetaanbieders bieden Usenet aan, maar om bijvoorbeeld films te kunnen ophalen, is het noodzakelijk dat berichten langer bewaard worden, en dat doen de meeste aanbieders niet. Daarvoor is een betaalde aanbieder nodig. Er zijn veel aanbieders, ze hanteren diverse prijzen, maar de functionaliteit die zij bieden is in grote lijnen dezelfde. De duurdere providers bieden meestal hogere snelheden en een groter aanbod van bestanden. Bekende providers zijn Giganews en Newshosting.

2Download een Newsgrabber. De bestanden op de Usenet-servers zijn ingedeeld in zogenoemde nieuwsgroepen. Een newsgrabber is een gratis programma waarmee bestanden gedownload kunnen worden. Veelgebruikte grabbers zijn Grabit (www.shemes.com) en Sabnzbd (www.sabnzbd.org).

3 Gebruik een zoekmachine. Om de weg te vinden in de duizenden bestanden die op Usenet staan, is een zoekmachine onontbeerlijk. Met sites als nzbindex (www.nzbindex.nl) kan het Usenet worden doorzocht. Het is in Nederland toegestaan om voor eigen gebruik films, muziek en boeken te downloaden. Het downloaden van software en games is illegaal.

undefined

Meer over