Het bovenlijf een slag draaien op de tramhalte

TV


4 Shorts


Dansfilms die opvallend genoeg ook over de danswereld gaan.

Amsterdam -Een blote voet piept onder het dekbed vandaan en strekt zich, als een echte balletvoet. Zachte pianoklanken van Chopin vullen de slaapkamer. Het volgende moment dribbelt de voet gesnoerd in spitzen op het kale zeil van een dansstudio. Vanaf het moment dat ze wakker wordt, maar waarschijnlijk ook al in haar dromen, is Michèle Jimenez, eerste soliste bij Het Nationale Ballet, bezig met dans. In de observerende film Mirages, van choreograaf Annabelle Lopez Ochoa en regisseur Jellie Dekker, zien we hoe allesbepalend werk in het leven van een (klassieke) danser is. Of Jimenez nu een glas melk drinkt, over straat loopt of bij de tram wacht: ze neuriet de muziek, laat haar laarsjes het ritme van de choreografie herinneren of draait haar bovenlijf een slag.


Vanaf aanstaande zondag zendt de NTR vier weken lang een nieuwe korte dansfilm uit, gemaakt met dansers van Het Nationale Ballet. Waar registraties en bewerkingen heel dicht bij de oorspronkelijke voorstelling in het theater blijven, zijn dansfilms nieuwe creaties, waarvoor choreograaf en regisseur samen opgaan in het uitwerken van een scenario.


Het opvallende aan de serie 4 Shorts is dat alle filmpjes gaan over de danswereld. De diverse makers zijn dicht op de huid van de initiatiefnemer, Het Nationale Ballet, gaan zitten. Dat is des te opmerkelijker omdat dansfilms vaak gaan over onderwerpen die helemaal niks te maken hebben met de danswereld zelf. Juist omdat men niet meer is gebonden aan een bestaande choreografie wordt van alles en nog wat daarbuiten verkend.


Hier niet dus, en dat is - zeker voor televisiekijkers die niet zo bekend zijn met ballet - heel aardig. 4 Shorts vertelt het (aloude) verhaal van de passie en de toewijding, het verhaal bij uitstek van het klassieke ballet; in deze 'tak van sport' wordt soms op het monomane af de liefde voor het dansen gekoesterd. In het meeslepende, dwarse Rehearsal 101, dat Dekker maakte met choreograaf Michael Schumacher, zien we Erica Horwood eindeloos een spitzenvariatie repeteren, in haar eentje in een verlaten studio. Van het oude echtpaar in het sfeervolle Personal Space- Laila Buskopp en Francis Sinceretti, beiden ooit zelf danser - kan zij het verleden niet loslaten. Voortdurend is daar dat jonge, magere danslijf (Seh Yun Kim). Een danser ben je voor het leven, ook zo'n obsessie die in de danswereld wordt gecultiveerd.


Regisseur Altin Kaftira was zelf tot 2007 solist van Het Nationale Ballet. Hij maakte ook de vierde film, Viool in de nacht, met Toer van Schayk. Het is de meest conventionele dansfilm, opgenomen in weer zo'n verlaten loods (symbool van de eenzaamheid). De typisch mooie balletjongen Anatole Babenko wordt in zijn getormenteerde dansexpressie vooral netjes gevolgd door de camera.


Filmisch betreft heeft Dekker, die decennia lang dansregisseur voor televisie was, sowieso iets meer inventiviteit getoond dan Kaftira. In het om elkaar heen laten slingeren van twee lineaire tijdlijnen (vrije dag, werkdag) in Mirages en, in Rehearsal 101, het gebruik van kleur en zwart-wit, shots hoog van boven of juist laag van onder, subtiele herhalingen en verschuivingen, ook in het geluid.


Mirjam van der Linden


Meer over