Hervulbare fles bezig aan laatste dans

Sinds 1 januari hoeft frisdrank niet meer in een hervulbare fles te worden verkocht. Coca-Cola gaat in zijn Nederlandse fabriek meteen over op een nieuwe fles....

Alsof ze een reusachtig ballet aan het opvoeren zijn, bewegenduizenden flessen door de Coca-Cola fabriek in het BrabantseDongen. Soms gehaast, dan weer op hun gemak glijden ze over dehonderden meters lange lopende band. Rijen dik wachten de flessenop hun beurt voor de ronde vulmachine, waar ze een sierlijkepirouette uitvoeren, en gevuld met het zoete, zwarte goedjeverder snellen naar de volgende machine voor een nieuw etiket.

Alleen het lawaai detoneert: in de fabriek jankt een kleinebulldozer die de vloer aan het effenen is voor een nieuweproductielijn.

Coca-Cola zit middenin een grote logistieke operatie: devijftien jaar oude anderhalve liter-fles ruimt binnen twee wekenhet veld. Vanwege nieuwe wetgeving, waarover jarenlang isgesteggeld in Den Haag, zijn Nederlandse frisdrankmakers sinds1 januari dit jaar niet meer verplicht om hervulbare flessen tegebruiken.

Coca-Cola laat er geen gras over groeien: aan het eind vandeze maand zullen nieuwe flessen in drie verschillende formaten(een liter, anderhalf, of twee) in de supermarkt staan. Nog welmet statiegeld, maar hervulbaar zijn ze niet meer.

Deze week dansen de nieuwe en de oude colaflessen nogbroederlijk langs elkaar door de fabriek van Dongen. De oudeflessen - plomp, zwaar, en enigszins vaal door het velehergebruik - komen in rode kratten de fabriek binnen. Flessen metsporen van urine, verf of chemicaliën ('mensen stoppen van allesin die flessen', zegt fabrieksdirecteur Rinse Kooistra) wordenresoluut uit de lange rij gehaald en vernietigd. De rest gaatverder naar een enorme afwasmachine.

De nieuwe flessen komen als kleine reageerbuisjes de fabriekbinnen, waar ze worden opgewarmd, en onder hoge druk in hetgewenste model worden geblazen. Vervolgens gaan de flessen, diebijna drie keer zo licht zijn als hun voorganger, op vliegensvlugluchttransport naar een vulmachine aan de andere kant van defabriek. Een mengsel van water dat Coca-Cola ter plekke uit debodem pompt, en geconcentreerde zwarte siroop waarover hetbedrijf graag geheimzinnig doet ('Dat is de mystiek vanCoca-Cola', zegt een perswoordvoerster), wordt daar de flesingespoten.

Helemaal perfect gaat het ballet nog niet. Want zo nu en danvormt zich een enorm stuwmeer aan ongeduldige colaflessen vooreen machine die nog niet goed meedraait. 'We zijn nog aan hetbalanceren met de productielijn', verontschuldigt directeurKooistra zich.

Voor de nieuwe fles zal wel een prijs moeten worden betaald.Om te beginnen door de consument. 'Wij zullen de adviesprijsverhogen', zegt Jan Claes, algemeen directeur van Coca-ColaNederland. Onontkoombaar, volgens hem, want de 60 miljoen eurodie Coca-Cola in de fabriek heeft geïnvesteerd moet op een ofandere manier worden terugverdiend.' Met hoeveel de prijs omhooggaat wil Claes niet zeggen.

Ook het personeel van de fabriek heeft een prijs moetenbetalen. Per productielijn - in Dongen komen er uiteindelijk drienaast elkaar te staan - zijn slechts vijf man nodig, want allesis volledig geautomatiseerd. 'Dit zijn de meest geavanceerdemachines van de hele wereld', zegt Kooistra trots. Maar datbetekent wel dat 75 werknemers overtollig werden en inmiddelszijn ontslagen.

En dan is er nog het milieu. Volgens Milieudefensie betaaltook dat een prijs. De nieuwe fles zou tot meer verspillingleiden. Coca-Cola ontkent dat. 'Wij hebben ons eraangecommitteerd dat de omschakeling geen negatieve gevolgen zalhebben voor het milieu.'

Want de bedoeling is dat coladrinkers hun lege flessen bij dewinkel blijven inleveren. Van daaruit gaan ze in een groteplastic zak - ook de kratten ruimen het veld - op transport naareen recyclefabriek in de buurt van Dongen. Een kwart van hethergebruikte plastic keert in de nieuwe flessen terug. Claes: 'Derest komt bijvoorbeeld terecht in paaltjes langs de weg.'

Meer over