Hervormingsplan D66 moet ziekenfonds rechtvaardiger maken

De Tweede-Kamerfractie van D66 wil dat het ziekenfonds in de komende kabinetsperiode wordt ontdaan van een aantal onrechtvaardigheden. Voor kleine zelfstandigen, die nu nog genoodzaakt zijn om zich duur te verzekeren bij een particuliere verzekeraar, moet de poort van het fonds worden opengezet, evenals voor mensen die recht hebben op...

Van onze verslaggeefster

DEN HAAG

Maar het ziekenfonds moet worden gesloten voor miljonairs die daar nu vanwege hun lage arbeidsinkomen zijn verzekerd. Er is nóg een categorie die D66 wil weren uit het ziekenfonds: tweeverdieners en alleenstaanden met een inkomen onder de loongrens. Die moeten nu vaak een hoge premie betalen, terwijl zij veel voordeliger uit zouden zijn bij een particuliere verzekeraar.

Het voorstel van D66, dat gisteren onder de titel Van harte beterschap werd gepresenteerd door het kamerlid Van Boxtel, is een uitwerking van het verkiezingsprogram van D66. Voor D66 is de hervorming van het ziekenfonds een zwaar punt bij de onderhandelingen over een volgend regeerakkoord, zei Van Boxtel.

Voor het ziekenfonds nieuwe stijl stelt D66 een grens die uitgaat van het belastbaar inkomen. Daaronder valt niet alleen loon of pensioen (de huidige Ziekenfondswet), maar ook rente uit vermogen. Niet het inkomen van de kostwinner moet maatgevend zijn, maar het inkomen per huishouden, vindt D66.

Dat is gunstig voor de scholier die één avond per week als vakkenvuller werkt bij de supermarkt en daarom zelfstandig ziekenfondsverzekerd is. Nu is hij eenderde van zijn inkomsten kwijt aan de nominale ziekenfondspremie; in het systeem van D66 is hij veel voordeliger uit.

De premie voor het D66-ziekenfonds is afhankelijk van het belastbaar inkomen per huishouden. De huidige ziekenfondsgrens ligt op 61 duizend gulden (loon). Voor meerpersoonshuishoudens kan dit bedrag volgens D66 worden opgetrokken naar 71 duizend gulden (belastbaar inkomen). Voor alleenstaanden wordt de grens op een lager niveau (70 procent) vastgesteld dan voor meerpersoonshuishoudens, rond 50 duizend gulden.

Ziekenfondsverzekerden moeten wel een eigen bijdrage betalen, maar die zal nooit meer kunnen zijn dan 1 procent van het inkomen, net zoals nu geldt voor de ambtenarenverzekering IZA. In het stelsel van D66 is geen plaats meer voor aparte verzekeringen voor ambtenaren en onderwijspersoneel.

De kleinste regeringspartij is niet bij voorbaat tegen samenvoeging van het ziekenfonds en de AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektenkosten). Maar eerst moet de huidige Ziekenfondswet worden gemoderniseerd, menen de opstellers van het plan.

Hoeveel ziekenfondsverzekerden zouden verhuizen naar een particuliere verzekering als het plan van D66 werkelijkheid wordt, kunnen de makers ervan niet precies zeggen. Van Boxtel schat, op grond van berekeningen van de Ziekenfondsraad, dat het er bijna twee miljoen zullen zijn. Nu zijn 9,8 miljoen mensen aangesloten bij een ziekenfonds, in de beoogde nieuwe situatie acht miljoen, verwacht D66.

Het plan is redelijk goed ontvangen. Van Boxtels PvdA-collega Oudkerk is ervoor, maar meent wel dat het aantal ziekenfondsverzekerden omhoog moet. 'Anders moeten de premies en de rijksbijdrage aan de ziekenfondskas te veel omhoog.'

De VVD en het CDA willen pas reageren na publicatie van hun eigen verkiezingensprograma's. Maar het vertrekkende CDA-kamerlid Lansink voelt wel voor het belastbaar inkomen als maatstaf, ter vervanging van het inkomen uit arbeid. Zorgverzekeraars Nederland, de overkoepelende organisatie van ziekenfondsen en particuliere ziektekostenverzekeraars, prijst het plan als 'grondig en pragmatisch'.

Meer over