Hereniging gezin Derksen kost r.k. kerk grote sponsor

Als Piet Derksen 's ochtends zijn kantoor bij de Stichting Getuigenis van Gods Liefde (SGGL) binnenkwam, zette hij eerst de tv aan om de beurskoersen te inspecteren....

FRANK POORTHUIS

Van onze verslaggever

Frank Poorthuis

EINDHOVEN

Terwijl aan de wand van het SGGL-pand aan de Eindhovense markt de oproepen tot gebed klonken ('God houdt van u') sloot Derksen eerst weer even wat aardappelcontracten af. Hij had soms zelfs meer contracten dan wettelijk was toegestaan en heeft er miljoenen mee verloren en gewonnen. 'Hij bleef een zakenman', heet het.

In Derksens karig gemeubileerde en rommelige kantoor zal de tv niet vaak meer aan staan. De lichtkrant onder zijn raam vertoont nog wel stichtelijke oproepen, maar het zijn de laatste oprispingen van het levenswerk van Piet en zijn vrouw.

De dertig medewerkers die de afgelopen dertien jaar meehielpen rond zevenhonderd miljoen gulden aan goede doelen over de wereld te verspreiden, pakken hun spullen. Ze zijn op een enkeling na ontslagen. Het licht in Eindhoven gaat definitief uit en er werd niet toevallig een dag na het overlijden van Trude Derksen-Nefkens (74), de vrouw van Piet Derksen, aan het koordje getrokken.

Op haar begrafenis, afgelopen zaterdag, wemelde het van priesters en bisschoppen. Paus Johannes Paulus II zelf liet in een telegram zijn medeleven blijken. In de convocatie voor de Eucharistieviering stelden Piet en de kinderen: 'We zijn dankbaar dat we in deze moeilijke maanden zo dicht bij elkaar zijn gekomen.' Dat was meer dan een obligate zinsnede. Want de afgelopen jaren hebben de vier kinderen Derksen een zware strijd geleverd met hun ouders over hun financiële doen en laten.

De verzoening betekende meteen het einde van de activiteiten van SGGL, van de verschijning van het tijdschrift Getuigenis van Gods Liefde (maandelijks driehonderdduizend gratis exemplaren), het media-project Lumen 2000 en legio andere religieuze inspiratiebronnen. De orthodox rooms-katholieke kerk heeft een van haar grootste sponsors verloren.

Het succesverhaal van Piet Derksen is bekend. Hij vergaarde in de jaren tachtig bijna een miljard gulden met de verkoop van zijn Sporthuis Centrum-bungalowparken. Ongeveer te zelfder tijd zag het echtpaar Derksen, altijd al 'goed katholiek', het Echte Licht. Het paar besloot zich volledig te wijden aan het uitdragen van het evangelie 'in overeenstemming met de leer van de rooms-katholieke kerk'; de ultra-conservatieve vleugel, wel te verstaan.

De Derksens bezochten meer dan eens de paus en droegen hoge pauselijke onderscheidingen. De bisschoppen Ter Schure, Gijsen en Bomers waren vaak geziene gasten in huize Derksen; niet meer het in 1982 verlaten kasteeltje in het Belgische Turnhout, maar een optrekje in Center Parcs-vestiging De Kempervennen. In de 'bekeringsverhalen' van Trude en Piet doet het echtpaar herhaaldelijk of het met deze verhuizing de gelofte van armoede heeft gedaan. De bungalow kan echter riant worden genoemd.

Maar het grote kapitaal dat het echtpaar vergaarde, werd vanaf 1982 wel ingezet voor de bekering van de wereld. Daar ligt ook de oorsprong van het conflict tussen ouders en kinderen. Derksen, een zakelijk keihard en bazig type, had bepaald geen hoge pet op van zijn kinderen. Hij liet zijn zoon en drie dochters een verklaring tekenen waarin zij afstand deden van hun wettelijk erfdeel. Ze kregen als tegemoetkoming elk vijf miljoen gulden.

Derksen stopte volgens ingewijden driehonderd miljoen in de Stichting Getuigenis van Gods Liefde. Zeker is dat 670 miljoen gulden ging naar Levend Water Beheer NV, een 'passieve beheersmaatschappij' die fiscale beleggingsvrijstelling genoot. Ze werd bestuurd door de Stichting Levend Water, waarin Piet en zijn vrouw de absolute macht hadden. Geld uit Levend Water vloeide naar de SGGL, koepel voor een aantal ondernemingen dat zich met zending en verbreiding van de goede boodschap bezighield.

In de loop der jaren liet Derksen zich echter toch verleiden tot actieve deelname in een aantal bedrijven. Zo werd hij via SGGL eigenaar van de grootste motorfietsenzaak van Nederland (Euro Motor Cycles Groep), een mineralenhandel en een leasemaatschappij. Hij kreeg daarop problemen met de fiscus, die hem alsnog dreigde aan te slaan voor de inkomstenbelasting.

Ook zijn kinderen maakten amok. Zij hadden door gekregen dat hun verklaring tot afstand van hun erfrecht niet rechtsgeldig was en zagen hoe het te erven kapitaal onder de handen van hun ouders wegsmolt als sneeuw voor de zon. Derksen mocht dan af en toe winst maken op de aardappeltermijnmarkt en enkele andere renderende beleggingen hebben - Levend Water Beheer bezit 2,5 miljoen aandelen van het beursfonds Uni-Invest - er werd in Eindhoven veel meer weggegeven dan er binnenkwam.

De bedelbrieven stroomden binnen uit heel de wereld en Derksen sponsorde projecten voor straatkinderen in de Derde Wereld, bijbelverspreiding in Oost-Europa en priesteropleidingen. Maar van een degelijke projectverantwoording was geen sprake.

Derksen en zijn vrouw initieerden ook zelf projecten. Ze lieten honderden religieuze films maken, gaven stichtelijke bladen uit en steunden het Katholiek Nieuwsblad. Ze konden er door mediabisschop Bär, met wie zij vanwege zijn progressieve gezindheid voortdurend overhoop lagen, maar ternauwernood van worden afgehouden om een eigen KRO op te richten.

Na dertien jaren vrijgevigheid is er nog ongeveer driehonderd miljoen aan vermogen over. De Derksens zijn nu naar verluidt in onderhandeling met de fiscus over de verschuldigde successierechten. De belastingdienst wil daarover met het oog op de geheimhoudingsplicht geen mededelingen doen.

In een verklaring zegt de SGGL dat de evangelisatie-activiteiten op een laag pitje worden gezet. Ingewijden verwachten dat de kinderen de Stichting Levend Water binnen afzienbare tijd zullen omzetten in een holding, van waaruit een meer werelds beheer van het resterend kapitaal mogelijk zal worden. Wat er met projecten als het door Derksen gesteunde seminarie in Nieuwe Niedorp en het r.k.-conferentiecentrum in Helvoirt gaat gebeuren, is nog niet duidelijk.

Meer over