Henk Vos thuis tussen het volk

Als vakbondsbestuurder zowel als Kamerlid heeft Henk Vos, die gisteren is overleden, zich altijd strijdvaardig getoond. Aanvankelijk koos hij een anti-kapitalistische koers, later kon hij ook goed met ondernemers overweg....

'MET DE LASSER klim je in een scheepsruim en aan de directeur vraag je of je de bouwtekening van dat schip eens mag zien. Dan krijg je het hele verhaal. Prachtig toch.' Die uitspraak typeert het voormalige PvdA-Kamerlid Henk Vos, die donderdagavond in het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis in Amsterdam aan kanker overleed. Hij was 55 jaar.

Toen hij vorig jaar wegens ziekte de Tweede Kamer vaarwel zei, kon Vos de grootste ondernemers van Nederland tot zijn intimi rekenen. Zo goed als hij zich als vakbondsman thuis voelde te midden van 'mijn jongens' op de scheepswerf, zo kon hij het als parlementslid vinden met 'mijn jongens' in de directiekamers. Zonder trouwens door de eersten als verrader te worden gezien, want het ging hem uiteindelijk om het behoud van werkgelegenheid.

'Henk Vos is altijd dezelfde gebleven', zei premier Kok gisteren. Kok kent Vos al sinds hun gemeenschappelijke vakbondstijd. 'Hij was iemand die ingewikkelde dingen begreep en daarover eenvoudig kon vertellen.'

Henk Vos, geboren in het Groningse Sappemeer, zag aanvankelijk een loopbaan als chemisch analist voor zich liggen. Dat werk deed hij zeven jaar in een zetmeelfabriek.

In 1967 trad hij in dienst van het NVV, later de FNV, waar hij districtsbestuurder werd van de Industriebond. In 1983 werd hij in de Kamer gekozen. De laatste jaren was hij voorzitter van de commissie voor Economische Zaken.

Henk Vos had te veel energie en te weinig geduld om zich te beperken tot het politieke spel in de Kamer. Liever vertegenwoordigde hij het volk te midden van het volk. Dat deed hij immers ook als vakbondbestuurder. Met 'radikalinski' Arie Groenevelt stond hij voor een 'anti-kapitalistische' koers. Later moest hij toegeven dat 'de wereld niet zo maakbaar is als ik dacht'.

Zijn strijdvaardigheid leidde ook lang niet altijd tot het beoogde resultaat. Als vakbondsman zette hij zich tevergeefs in voor het behoud van de Ford-fabrieken in Amsterdam. Hij vestigde er wel zijn reputatie mee.

Ook zijn strijd als parlementariër voor vliegtuigfabriek Fokker mislukte uiteindelijk. Vos steunde de overname door het Duitse Dasa en zette zich tot het bittere eind in voor de redding van het nationale symbool.

De naam Henk Vos zal dan ook altijd verbonden blijven met overheidssubsidie. Ondernemers die de weg niet wisten, konden bij hem terecht. Kort voor hij zijn parlementszetel moest opgeven, kwam er nog een smet zijn op zijn naam. Hij zou informatie hebben weggemoffeld over de technolease-affaire, de geheime steunoperatie voor Philips en Fokker.

Tegelijkertijd personifieerde hij de klimaatsverandering in de PvdA tegenover het bedrijfsleven. Want: 'Vroeg of laat moet je toch zaken doen.'

Frits van Veen

Meer over