Eindexamen

Henk ‘the water guy’ Ovink doet examen aardrijkskunde: ‘De vragen gaan over wereldproblematiek, maar brengen die ook dicht bij huis’

De centraal schriftelijke eindexamens in het voortgezet onderwijs zijn op stoom. De komende weken doet de Volkskrant verslag. Watergezant Henk Ovink maakt het vmbo-eindexamen aardrijkskunde.

Wies de Gruijter
Henk Ovink Beeld ANP
Henk OvinkBeeld ANP

Watergezant Henk Ovink (54) komt net uit een vergadering in Jakarta, waar negentig wereldleiders zich het hoofd breken over manieren om iedereen op aarde van schoon drinkwater te voorzien. Snel buigt ‘Henk the water guy’ zich over het vmbo-eindexamen aardrijkskunde, dat tot zijn vreugde wel vijftien vragen over water bevat.

Vliegensvlug werkt Ovink zich door het examen heen. Dat is maar goed ook, zegt hij. Zo doet hij zijn bijnaam eer aan. Niemand minder dan de Amerikaanse president Barack Obama doopte Ovink tot ‘water guy’, toen hij vanaf 2013 medeverantwoordelijk was voor de wederopbouw in New York na orkaan Sandy.

Het examen doet alle werelddelen aan: de vragen gaan over een nevengeul in de Heesseltsche Uiterwaarden, waterstress in China, ontziltingsinstallaties in het Midden-Oosten en orkanen in Amerika. ‘Wat een supercool examen’, zegt Ovink. ‘Het gaat over wereldproblematiek, maar brengt het ook weer dicht bij huis.’

Bovendien zijn de onderwerpen actueel, vindt Ovink. Neem de vraag over de dam in de Nijl en de spanningen tussen Egypte en Ethiopië. Als je een dam legt waardoor een ander land rivierwater misloopt, kan een conflict uit de hand lopen. ‘Ik kom net uit een vergadering met de minister van Ethiopië; dit is de orde van de dag.’

Als hij dan toch – vooruit – één punt van kritiek moet noemen: ‘Het is een gemiste kans dat de overstromingen van afgelopen zomer in Nederland en Duitsland niet aan bod komen.’

Het examen laat zien dat watervraagstukken niet alleen gaan over een stijgende zeespiegel, maar ook over tekorten, waterkwaliteit en het belang van samenwerking om ons daarop voor te bereiden. ‘Het is fantastisch dat dit examen erin slaagt om die complexiteit inzichtelijk te maken voor middelbare scholieren’, zegt Ovink. ‘Water is van kritiek belang voor de wereld. Voordat we problemen kunnen oplossen, moet dat bewustzijn indalen. Als je dat zo jong al leert, raak je het ook niet meer kwijt.’

Tip voor het vmbo-eindexamen economie

Geef volledige antwoorden, adviseert YouTube-docent Mohammed Feddahi de vmbo-leerlingen die donderdag het eindexamen economie moeten maken. ‘Lees de vraag goed en kijk hoeveel punten je kunt verdienen. Vaak geeft dit een idee over het aantal elementen dat je moet noemen in je antwoord. Ook belangrijk: vermijd het woord ‘ze’. Benoem heel duidelijk welk land, bedrijf of persoon je bedoelt.’

Havoleerlingen maken per ongeluk vwo-eindexamen

Bij het eindexamen aardrijkskunde kregen 23 havoleerlingen woensdag vragen voor hun neus die voor vwo-leerlingen bedoeld waren. De school, waarvan de naam niet bekend is gemaakt, had per ongeluk een erratum bij het vwo-examen uitgedeeld.

De leerlingen kregen de opdracht om vier vragen uit het examen te vervangen door vragen op een bijgeleverd vel met wijzigingen, dat het College voor Toetsen en Examens (CvTE) middelbare scholen toestuurt als op het laatste moment een aanpassing doorgevoerd moet worden in een examen.

Het examen van de 23 havoleerlingen wordt volgens de onderwijsinspectie gewoon nagekeken. Als de uitslag binnen is, mogen de examenkandidaten kiezen of ze het cijfer willen houden of het examen willen overdoen, zonder dat ze daarmee een herkansing verliezen.

De fout heeft ook gevolgen voor het vwo-examen aardrijkskunde dat maandag op de planning staat. De vier openbaar geworden vragen kunnen niet meer gebruikt worden, dus moeten de 14 duizend vwo-leerlingen met aardrijkskunde in hun pakket een nieuw erratum krijgen. Dat betekent niet dat examenmakers halsoverkop nieuwe vragen moeten bedenken, drukken en opsturen, zegt een woordvoerder van het CvTE. Voor elk examen staat digitaal vervanging klaar. Het nieuwe aardrijkskunde-erratum kunnen scholen vanaf donderdag downloaden.

Meer over