Opinie

Henk Krol: 'Jong en oud hebben gedeelde belangen bij pensioenprobleem'

Alle generaties moeten de gevolgen dragen van het wanbeheer van onze pensioengelden, vindt fractieleider Henk Krol van 50Plus. Hij reageert hiermee op de open brief van Volkskrant-verslaggever Yvonne Hofs.

OPINIE - Henk Krol
Henk Krol op bezoek in Alkmaar. Beeld anp
Henk Krol op bezoek in Alkmaar.Beeld anp

Dat ouderen, meer dan andere groepen, financieel worden benadeeld door het kabinetsbeleid staat als een paal boven water. Sla ieder koopkrachtplaatje van het Nibud of CPB er maar op na.

Gepensioneerden leveren van alle groepen - jong, oud, rijk of arm - het meeste in. Als iedereen in gelijke mate zou bijdragen, verdelen we die pijnlijke rekening een stuk rechtvaardiger. Dit kabinet kiest daar nadrukkelijk niet voor. De plannen om de zorgpremie of het eigen risico inkomensafhankelijk te maken, sneuvelden onder druk van de VVD. Maar ouderen die vermogen hebben, moeten juist wel meer bijdragen aan hun zorgkosten. Dat klopt niet. Overigens hebben ouderen meer voor hun kiezen gekregen dan pensioenkortingen alleen.

Zo zijn er de gevolgen van de Wet uniformering loonbegrip, waarbij werkenden wél en (pre)gepensioneerden niet worden gecompenseerd. De Bosbelasting, de fiscalisering van de AOW, de absurd snelle verhoging van de AOW-leeftijd, het tegen alle beloften in inkomensafhankelijk maken van de AOW-partnertoeslag, de kortingen op aanvullende pensioenen die al jarenlang niet zijn geïndexeerd terwijl alle lasten stijgen en het gaat maar door. Geen wonder dat ouderen daar bang van worden. Zeker omdat ze op hun leeftijd geen mogelijkheid meer hebben hun financiën in positieve zin bij te stellen.

Overheid moet betrouwbaar zijn
De overheid moet betrouwbaar zijn. Ze kan het niet maken om op korte termijn de AOW-leeftijd te verhogen met een overbruggingsregeling waarop niet iedereen in gelijke mate aanspraak kan maken. Zielig is inderdaad lang niet iedereen. Zeker de rijkere ouderen niet. Maar laten we de vele honderdduizenden gevallen die wel schrijnend zijn niet vergeten.

50Plus staat voor een eerlijk pensioen. Voor de gepensioneerden van nu én die van de toekomst. Desondanks loopt het debat iedere keer over in een discussie tussen 'jullie' en 'wij'. Dat is onterecht. De overheidsfinanciën staan onder druk. Dat voelen we vrijwel allemaal meer of minder in onze portemonnee. De solidariteit in algemene zin, en niet alleen tussen leeftijdsgroepen, staat ter discussie.

Zowel in de AOW als in het aanvullend pensioen zit een stuk solidariteit. Bij de AOW betalen de werkenden immers voor gepensioneerden. Bij de aanvullende pensioenen is die solidariteit nog breder. Tussen leeftijden, maar ook tussen man en vrouw. Tussen hoog- en laagopgeleid. Dat zit hem in de systematiek van de doorsneepremie, waardoor groepen elkaar als het ware subsidiëren. Mannen leggen meer in dan vrouwen, maar leven korter. Lageropgeleiden betalen mee aan het pensioen van hogeropgeleiden terwijl hogeropgeleiden gemiddeld langer leven. Jong betaalt voor oud, maar jong profiteert daar weer van zodra die jongeren hoogopgeleide mannen zijn. Kortom: de tegenstelling tussen louter jong en oud is te kort door de bocht.

De discussie over de houdbaarheid van de solidariteit hadden we al jaren eerder moeten voeren. De vergrijzing is immers niet uit de lucht komen vallen. We zijn niet als een verantwoordelijk huisvader met het pensioengeld omgegaan. Volgens Yvonne Hofs hebben de boze 60-plussers van nu geprofiteerd van de 'greep uit de kas'. Dat is te ongenuanceerd. De werkgeverslasten gingen ook omlaag. De overheid en een aantal werkgevers kregen zelfs betaalde pensioenpremies terug, die werden gebruikt voor dividend voor de aandeelhouders en bonussen. Dit is, ondanks aandringen van het CDA, nog steeds niet uitgezocht. Kan dit de gepensioneerden van nu worden aangerekend ?

De rekening ligt er nu, en daar kunnen we niet omheen. Maar laat het geen strijd tussen de generaties worden. Jongeren betalen geen fors hogere premies voor de AOW. De huidige generatie gepensioneerden is de eerste die uit algemene middelen bijdraagt aan haar eigen AOW-uitgaven. Het percentage is weliswaar verhoogd, maar de grondslag is verlaagd. En de gestegen levensverwachting is in 2010 in één keer opgenomen in de dekkingsgraad waarmee ouderen ook solidair met jongeren waren. En de lage rekenrente geldt alleen voor de verplichtingen. Voor premieberekening geldt een hogere rente waardoor jaarlijks boekhoudkundig vermogen wordt verplaatst van bestaande naar nieuwe verplichtingen. Van oud naar jong. Het mes snijdt echt altijd aan meerdere kanten.

Belang van jong en oud
Het voorkomen van onterechte kortingen op pensioenen is in het belang van jong en oud. Beide worden hierdoor benadeeld. We moeten onszelf niet rijk, maar zeker ook niet arm rekenen. Dat laatste gebeurt. Want stel dat het waar zou zijn dat de pensioenfondsen niet genoeg geld in kas hebben om aan alle toekomstige verplichtingen te voldoen, hoe kan het dan dat dit kabinet wil dat werkenden juist minder aan die kassen gaan bijdragen?

Laat het, ter voorkoming van onwetendheid, duidelijk zijn dat 50Plus de eerste partij was die bij motie verzocht van de verlaging af te zien omdat jongere generaties hierdoor zouden worden benadeeld. Net als Yvonne Hofs willen ook ouderen niet dat jongeren zes tot vijftien jaar langer moeten werken voor een lager pensioen. Deze motie werd slechts gesteund door SP en PVV. 50Plus vroeg dit kabinet met een berekening van een actuaris aan te tonen dat jongeren door de wetswijziging niet zouden worden benadeeld.

Die berekening kregen we en toonde aan dat de gepensioneerden van de toekomst de rekening gepresenteerd zullen krijgen. De Nederlandsche Bank, de Autoriteit Financi­ële Markten en de pensioenfondsen schaarden zich achter ons, met als resultaat dat het wetsvoorstel bij stemming in de Tweede Kamer wel door de regeringspartijen, maar door geen enkele oppositiepartij meer werd gesteund. Nu moet het nog door de Eerste Kamer.

Ik koos er in dit artikel voor om niet op alle argumenten van Yvonne Hofs te reageren. Dan wordt het een welles­nietesverhaal waar ouderen tegen jongeren worden uitgespeeld, en daar wil ik niet aan meedoen.

Henk Krol is fractieleider van 50Plus in de Tweede Kamer

Meer over