Helse broedmachine

Polygamie lijkt de steunpilaar van de Fundamentalist Church of Jesus Christ of Latter-day Saints. Het wordt nog een hele klus vast te stellen wie de ouders zijn van de 419 kinderen die onlangs bij een inval in Eldorado, Texas werden meegenomen....

Door Hélène Schilders

Vanuit het dorpje Eldorado in West-Texas is de ranch van de Fundamentalist Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (FLDS), de grootste polygame sekte in de Verenigde Staten, nauwelijks zichtbaar. De ranch – Yearning for Zion geheten – ligt op een omheind terrein van bijna 7 vierkante kilometer. Bij de ingang staat een wachttoren. Bewakers patrouilleren 24 uur per dag in het gebied. Niemand kan zonder toestemming binnenkomen en geen sektelid kan er zomaar uit. Het enige dat je als buitenstaander vanuit de verte kunt zien, is een dertig meter hoge spierwitte tempel.

Naar wat zich in de compound afspeelde, kon de buitenwereld alleen maar raden. Maar ingewijden vreesden het ergste. Vier jaar geleden begon FLDS-‘profeet’ Warren Jeffs een deel van zijn volgelingen vanuit Colorado City-Hildale, een tweelingdorp op de grens van Utah en Arizona, te verhuizen naar Eldorado in Texas. Jeffs had een nieuw hoofdkwartier nodig omdat de staten Utah en Arizona in 2003 een onderzoek hadden ingesteld naar vermeend seksueel misbruik op grote schaal in de sekte.

Voor de autoriteiten kwam het telefoontje, dat een 16-jarig meisje vanuit de ondoordringbare ranch in Eldorado pleegde, dan ook als een geschenk uit de hemel. Eind maart belde het meisje een meldlijn. Ze vertelde dat haar man haar mishandelde. Hij sloeg haar op de borst, kneep haar keel dicht en had een keer haar ribben gebroken. Ook verkrachtte hij haar; ze had al een acht maanden oude dochter van hem en was zwanger van een tweede kind. Ze was zijn zevende vrouw.

Uit de politie-inval die op de melding volgde en vijf dagen in beslag nam, bleek dat Yearning for Zion een soort broedmachine is. Meisjes vanaf 13 jaar worden er uitgehuwelijkt aan oudere mannen voor wie ze baby’s moeten baren. De politie haalde 419 kinderen uit het fort, vergezeld door 139 moeders. Meerdere jonge meisjes zijn zwanger of hebben al kinderen.

De onthullingen verbazen privé-detective Sam Brower niet. ‘Seksueel misbruik is een levenswijze in de FLDS, bijna een overgangsrite’, zegt Brower. Zijn kantoor in Zuid-Utah is volgestouwd met documenten over de sekte. Hij werkt sinds vijf jaar in opdracht van ex-leden die civiele zaken tegen leider Jeffs hebben aangespannen. ‘Deze mensen hebben geen idee wat een normaal leven is.’

Het is tekenend dat de FLDS-mannen seks hadden met hun jonge bruiden in het enige gebouw op de compound dat van buitenaf is te zien: de witte tempel; de politie trof er bedden in aan. Alsof de sekte zo een lange neus trekt naar de buitenwereld. Dat doet de FLDS al decennia lang.

De inval mag wereldwijd verbijstering hebben opgeroepen (hoe bestaat zoiets in een modern land, waar het Hooggerechtshof polygamie al in 1879 verbood), maar de FLDS kon floreren omdat de sekte een halve eeuw werd genegeerd en zelfs door hogerhand in bescherming werd genomen.

Toen de reguliere Mormoonse Kerk in 1890 polygamie opgaf [zie kader], maakte een groep van zeven zich los van de kerk. Begin 20ste eeuw stichtten deze met hun volgelingen hun eigen polygame dorp op de grens van Utah en Arizona, het huidige Colorado City-Hildale.

In 1953 probeerde de overheid de onwettige theocratie op te breken tijdens een berucht geworden actie, de Short Creek Raid. Anders dan verwacht reageerde de Amerikaanse bevolking woedend: het was ‘on-Amerikaans’ gezinnen uit elkaar te rukken vanwege hun geloof. Geen enkele politicus durfde sindsdien nog zijn carrière op het spel te zetten voor de vervolging van de sekte.

Sommige politici zijn de sekte ronduit goedgezind. Zoals de invloedrijke senator Orrin Hatch, een van de vele Mormoonse machthebbers met polygame voorouders. In 2003 verdedigde hij volgelingen van Jeffs die hij in Hildale kende als ‘heel goede mensen’. En van Dan Barlow, voormalig burgemeester van Colorado City en zelf een polygamist, is bekend dat hij op goede voet stond met Bruce Babbitt, minister van binnenlandse zaken onder president Clinton. Volgens activisten heeft de FLDS nauwe contacten met mensen die de sekte zouden moeten aanpakken, zoals aanklagers en rechters.

Zo kon de FLDS niet alleen uitgroeien tot een organisatie met naar schatting 10.000 leden, waartoe ook de lokale politie behoort, maar ook een zakelijk imperium opbouwen. De bouwbedrijven van de sekte zetten miljoenen om. Een van de meest lucratieve FLDS-bedrijven is Newera Manufacturing, dat onderdelen maakt voor onder meer militaire vliegtuigen.

Aan de buitenkant is van deze rijkdom weinig te zien. Wie Colorado City-Hildale, middenin een desolaat rotsgebied, binnenrijdt, krijgt het gevoel in een tijdmachine te zijn beland. Vrouwen en meisjes dragen lange pioniersjurken en hun haar in vlechten, alsof ze zo uit een 19de-eeuwse huifkar zijn gestapt. Paarden grazen tussen de eenvoudige huizen. Veel wegen zijn onverhard.

Dat idyllische imago verhult de extreme wreedheid waarmee het dorp is doordrenkt sinds Warren Jeffs in 2002 de leiding van zijn overleden vader overnam. De nep-profeet, die ‘spirituele’ huwelijken sluit, gaf minderjarige meisjes aan zijn trouwste volgelingen. Hij schopte honderden jongens de sekte uit, zodat er meer meisjes voor de mannen overbleven (in de FLDS-religie heeft een man minstens drie vrouwen nodig om in de hemel te komen).

Verder stuurde Jeffs, die vorig jaar gevangen werd genomen, zo’n tweehonderd mannen weg die een bedreiging voor hem vormden, onder wie bijna al zijn broers. Hun gezinnen werden, van de ene op de andere dag, aan mannen gegeven die Jeffs wel mag. Veel sekteleden gehoorzamen, want de ‘profeet’ is in hun ogen een afgezant van God.

Richard Holm is een ex-volgeling: een ‘eunuch’ (letterlijk: gecastreerde man), zoals de FLDS mannen noemt wiens gezin is afgenomen. In 2003 kreeg Jeffs ‘een goddelijke openbaring’ dat Holm ‘onwaardig’ was. Holm moest tijdelijk zijn huis in Colorado City-Hildale verlaten. Toen hij terugkwam, waren zijn twee vrouwen en de kinderen aan zijn broer gegeven.

‘Warren Jeffs heeft er een zieke, perverse rotzooi van gemaakt’, aldus Holm, een verbitterde man die zijn huis nauwelijks uitkomt. ‘Het was hard nodig dat Texas een inval deed om die mensen te beschermen.’

Ook Deloy Bateman heeft een verleden in de sekte. Toen de leraar de FLDS verliet, betaalde hij de gebruikelijke prijs: zijn familie mocht geen contact meer met hem hebben, ook al woont Deloy midden in het dorp. Zijn dochter en haar man negeerden dat verbod. Daarop greep de schoonvader van het meisje in: hij bewerkstelligde dat zijn eigen zoon uit de sekte werd gegooid, nam Deloys dochter als vrouw en bezwangerde haar. Deloy heeft zijn dochter nooit meer gezien. ‘Ik denk dat ze naar Texas is gebracht.’

Andere ouders, zoals die van het 16-jarige meisje dat de hulplijn belde, brachten zelf hun dochters naar Eldorado. De politie wil nu weten wie de echtgenoten van de meisjes en de vaders van de kinderen zijn. Maar de vrouwen en kinderen noemen geen namen. FLDS-leden menen dat ze naar de hel gaan als ze met de ‘slechte’ buitenwereld praten. Om arrestaties van familieleden te voorkomen, wordt volgelingen voorgehouden ‘dat ze tegen niemand mogen zeggen wie hun moeder of vader is. Het hoort bij de cultuur van geheimhouding die er heerst’, zegt ex-lid Flora Jessop in de Salt Lake Tribune.

Sommige kinderen weten niet eens wie hun ouders zijn. De staat Texas heeft de rechter nu gevraagd DNA-testen verplicht te stellen voor de ouders die in de Yearning for Zion Ranch woonden, zodat voor eens en altijd kan worden vastgesteld wie hun kinderen zijn.

Privé-detective Brower denkt dat de compound meer waardevols zal prijsgeven: bewijs dat de FLDS een criminele organisatie is die onder meer geld witwast. Brower heeft honderden lege vennootschappen van de FLDS ontdekt en beschikt over getuigenverklaringen van drugssmokkel vanuit Mexico. ‘Ik denk niet dat Warren Jeffs ooit nog uit de gevangenis komt’, zegt Brower.

De sekteleider werd in november vorig jaar in Utah tot twee termijnen van vijf jaar tot levenslang veroordeeld omdat hij een 14-jarig meisje had gedwongen te trouwen met haar 19-jarige neef. In Arizona moet hij nog terechtstaan voor het sluiten van huwelijken tussen minderjarigen en volwassenen.

De FLDS-top vindt de inval schandelijk en meent dat het religieuze vervolging is, vergelijkbaar met ‘Rusland of Duitsland’. Maar daar trappen de Amerikanen niet meer in. ‘Texas voorkomt juist dat families nog langer worden verkracht en uit elkaar gerukt’, zegt ex-lid Holm.

Dat betekent niet dat het misbruik in de FLDS is stopgezet. De sekte heeft nog andere vestigingsplaatsen, onder meer in South Dakota. Holm: ‘Daar komt ook geen mens uit de buitenwereld in.’

Meer over