'Help de Italiaanse staat, dood een gepensioneerde'

Jan van der Putten ROME 'Er moet gewerkt worden, niet gestaakt.' Berlusconi had maar weinig woorden nodig om de grootste manifestatie die sinds de oorlog in Italië is gehouden af te doen....

JAN VAN DER PUTTEN

Van onze correspondent

Met achtduizend bussen, vijftig extra treinen, vier schepen, een paar vliegtuigen en tienduizenden auto's en busjes zijn ze uit heel Italië naar Rome gekomen. In het noorden zijn extra bussen gehuurd in Zwitserland, in het zuiden in Griekenland. De organisatie kost ruim zestig miljoen gulden. 'Als de democratie eraan gaat, kost ons dat meer', zegt een demonstrant.

Foro Italico, het Olympische complex uit de tijd van Mussolini, is een van de vijf verzamelpunten. Om vijf uur 's ochtends komen de eerste bussen aan. De mensen hebben de hele nacht gereisd. Rillend staan ze bij de obelisk ter ere van de duce. Een van hen draagt een bord dat oproept tot de verjaging van de neoduce Berlusconi. De zon krijgt voor zijn opgang een luid applaus.

De menigte zwelt aan. Tegen tienen zet een bonte stoet zich in beweging. Op de vier andere verzamelplaatsen gebeurt hetzelfde. Er zijn veel arbeiders en gepensioneerden bij, maar ook studenten, huisvrouwen, winkeliers en vele anderen die boos zijn op Berlusconi.

De spreekkoren en de teksten op borden, spandoeken, hemden en stickers liegen er niet om. In alle toonaarden wordt duidelijk gemaakt dat het kortwieken van de pensioenen diefstal is van de armen, en dat de belastingontduikers maar eens moeten worden aangepakt.

De ironie ontbreekt niet: 'Pardon, is dit de rij voor de een miljoen nieuwe banen?' De ludieke benadering: 'Jongens, let op het monster.' 'Help de staat, dood een gepensioneerde.' Anderen vatten de zaak heel persoonlijk op: 'Laten ze van mijn pensioen afblijven, ik heb niet gestolen.' En een mededeling voor wie het nog niet wist: 'De familie Giovannoni is tegen de begroting.'

'Bedankt, Silvio, dat je ons bij elkaar hebt gebracht', laat iemand weten. Anderen zijn minder vriendelijk: 'Berlusconi, Bossi en Fini zijn als aids: als je ze kent, mijdt je ze.' Er klinkt een gepersifleerd Onze Vader, gericht tot de almachtige Silvio. In een aangepaste versie van Guantanamera wordt hoofdprocureur Borrelli gesmeekt Berlusconi een dagvaarding te sturen.

'Berlusconi is een profiteur', verklaart een demonstrant. 'Er kleeft smeergeld aan hem. Hij treft de armen en hij vertroetelt de rijken.' Een ander bekent dat hij op Berlusconi heeft gestemd, maar dat hij zich gruwelijk heeft vergist. Een derde windt zich steeds meer op als hij het over de regering heeft: 'Ik ben woest omdat ze blijven stelen. Het zijn ellendige dieven.' De voorzitter van de gemeenteraad van een stad in Toscane, die namens de burgemeester meedemonstreert, is niet woest, maar in nette termen zegt hij precies hetzelfde.

Iemand zet uiteen dat Berlusconi zelfs de hulp aan de slachtoffers van de watersnood laat betalen door de werknemers, door hun het teveel betaalde belastinggeld niet terug te geven. 'De honderdduizend mensen in Piemonte die door de ramp hun werk kwijt zijn, moeten dus ook betalen. En hij gaat ook geld gebruiken dat bestemd was voor de hulp na de vorige overstroming.'

Volgens rechtse politici en organisaties hadden de vakcentrales het geld voor de demonstratie beter kunnen besteden aan hulp aan de watersnoodslachtoffers. Uit het getroffen gebied zijn achtduizend arbeiders gekomen. Een van hen draagt een met modder besmeurde vlag, symbool van de traagheid en wanorganisatie van de hulpverlening. In verband daarmee heeft de prefect van Asti een dagvaarding gekregen en is die van Alessandria afgetreden.

Che Guevara is 26 jaar na zijn dood opvallend aanwezig. Een jongen van twintig is gedrapeerd in een vlag met het portret van de heroïsche guerrillero. 'Che', zegt hij, 'is het symbool van de strijd voor de vrijheid. Hij heeft Cuba bevrijd van de dictatuur van Batista. Berlusconi is de nieuwe Batista.' In een andere stoet staat er met koeieletters 'Vrijheid' op een spandoek dat wordt meegedragen door journalisten van de RAI, de door Berlusconi overvallen publieke omroep.

De vijf stoeten komen uit op drie pleinen, die weldra uitpuilen. Ze zijn door mega-schermen van RAI-3, die de manifestatie rechtstreeks uitzendt, met elkaar verbonden. Eén voor één spreken de leiders van de drie vakcentrales. Ze zeggen de regering aan van politiek te veranderen, wil ze de sociale vrede niet vernietigen. En ze verzekeren dat ze niet zullen buigen zolang de regering niet toegeeft.

Geeft de regering toe? Als het aan minister Mastella van Arbeid ligt, moeten de onderhandelingen vandaag nog worden hervat. Maar de neofascistische leider Fini vindt dat dat pas moet gebeuren na de aanvaarding van de begroting, dus als de beknotting van de pensioenen een feit is.

Minister Dini van de Schatkist, aanvoerder van de harde lijn, wil over die beknotting de vertrouwenskwestie stellen. Voor de vakbonden zou dat een oorlogsverklaring betekenen. Leiders van Berlusconi's partij Forza Italia zeggen dat de bonden de confrontatie zoeken. En volgens regeringswoorvoerder Ferrara heeft hoeven de bonden zich geen enkele illusie te maken dat Berlusconi zich zal laten wegsturen door de straat.

Meer over