NieuwsAsielzoekers

Helft overlastgevende asielzoekers verdwijnt uit speciale opvang in Hoogeveen

De helft van de bewoners die terechtkomen in een speciale opvanglocatie voor overlastgevende asielzoekers in Hoogeveen, vertrekt daar vroegtijdig. Dit meldt De Telegraaf.

De voormalige ebtl in Hoogeveen, waar nu de Handhaving- en Toezichtlocatie is gevestigd voor overlastgevende asielzoekers. Beeld Hollandse Hoogte / Kees van de Veen
De voormalige ebtl in Hoogeveen, waar nu de Handhaving- en Toezichtlocatie is gevestigd voor overlastgevende asielzoekers.Beeld Hollandse Hoogte / Kees van de Veen

In de zogeheten Handhaving- en Toezichtlocatie (HTL) zijn sinds de opening in februari 110 asielzoekers geplaatst die in reguliere asielzoekerscentra overlast pleegden. Te denken valt aan intimiderend of agressief gedrag.

Omdat dit vaak geen aanleiding geeft tot strafrechtelijke vervolging, worden de overlastgevers overgeplaatst naar een speciale locatie in het Drentse Hoogeveen. Het is de bedoeling dat ze daar vijf tot dertien weken verblijven, maar de helft vertrekt vroegtijdig. Hierdoor verliezen ze het recht op opvang, waarna ze veelal in de illegaliteit belanden. Een deel vertrekt naar het buitenland.

De aanpak van overlastgevende asielzoekers, een kleine groep die het draagvlak voor een grote groep verpest, is al jaren een hoofdpijndossier voor het kabinet. Het gaat voornamelijk om jonge mannen uit veilige landen zoals Marokko en Algerije die geen kans maken op een verblijfsvergunning. Wel hebben ze recht op opvang. Om het verblijf voor deze groep zo onaantrekkelijk mogelijk te maken, worden allerhande maatregelen uit de kast getrokken.

Zwarte lijst

Zo is er een landelijke Top X-aanpak, waarbij asielzoekers die zich niet gedragen op een zwarte lijst terechtkomen. Dit kan leiden tot detentie of een gebiedsverbod. Volgens sommige partijen, zoals de PVV, gaat deze aanpak niet ver genoeg. Zij willen dat kansarme asielzoekers meteen het land uit worden gezet.

Dat is makkelijker gezegd dan gedaan: het recht op opvang is verankerd in Europese regelgeving. Achter de schermen wordt weliswaar gepraat over het opzetten van speciale opvanglocaties voor kansarme asielzoekers, die met versnelde procedures het land uitgezet kunnen worden. Alleen: geen enkele gemeente wil een dergelijke locatie op haar grondgebied.

Eind 2017 werden in Amsterdam en Hoogeveen twee speciale opvanglocaties voor overlastgevende asielzoekers geopend. De ‘extra begeleiding en toezichtlocaties’ (ebtl’s) stonden in de volksmond bekend als aso-azc’s. De locatie in Amsterdam werd vorig jaar op last van burgemeester Femke Halsema gesloten. Ze kwam daarmee tegemoet aan de wensen van omwonenden, die vreesden voor hun eigen veiligheid.

In Hoogeveen maakte de ebtl op dezelfde locatie, een voormalige gevangenis, plaats voor de HTL. Waar bewoners voorheen nog in beperkte mate naar buiten mochten voor een ommetje of een bezoek aan het winkelcentrum, worden ze nu geacht op de locatie te blijven. Het regime is er onverminderd sober: bewoners volgen dagelijks intensieve trainingen gericht op gedragsverandering. Met goed gedrag kunnen ze zich iets meer luxe permitteren, zoals een tv, wifi en koelkast op de kamer.

Geen gevangenis

De HTL is geen gevangenis, benadrukt woordvoerder Werner van Bastelaar van het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA), de organisatie die verantwoordelijk is voor de huisvesting van asielzoekers. ‘Als iemand ervoor kiest om te vertrekken, dan kunnen we diegene niet tegenhouden.’

Volgens Van Bastelaar verschilt het beeld niet sterk ten opzichte van voorgaande jaren. Ook toen nam ongeveer de helft vroegtijdig te benen. ‘Wat je wel ziet is dat Noord-Afrikanen iets meer moeite hebben met het strakke regime in de HTL en daarom wat sneller verdwijnen.’

De rechter oordeelde eerder deze maand dat het niet onrechtmatig is om asielzoekers in de HTL te plaatsen. De uitspraak volgde op een zaak die was aangespannen door een Angolese asielzoeker. Hij bepleitte dat sprake was van vrijheidsontneming, wat in strijd is met artikel 5 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. De rechter ging hier niet in mee, omdat asielzoekers de keuze hebben de HTL vrijwillig te verlaten.

Heibel in het ‘aso-azc’
Asielzoekers die in opvangcentra structureel overlast veroorzaken, moeten een heropvoedingstraject volgen in een ‘extra begeleiding en toezichtlocatie’. In de volksmond beter bekend als aso-azc. De spanning is er hoog, de overlast voor de omgeving groot. Werkt dit wel?

Henk Wolthof pakt overlastgevende asielzoekers aan: ‘Je kunt binnen vijf minuten buiten staan’
Nog voor de zomer zullen alle asielzoekerscentra zwarte lijsten bijhouden van overlastgevende asielzoekers. Henk Wolthof is een van de drie ‘ketenmariniers’ die deze (heel kleine) groep moeten aanpakken. ‘Ze verpesten het draagvlak voor de andere asielzoekers.’

Meer over